II SA/Po 526/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. i T. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz aktów ją poprzedzających w sprawie ze skargi M. K. i T. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] i postanowienia tego organu z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] /-/ J. Szuma Decyzją z dnia [...] maja 2021 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej "Wojewódzkim Inspektorem"), po rozpatrzeniu odwołania M. K. i T. K., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (zwanego dalej "Powiatowym Inspektorem") z dnia [...] marca 2021 r., [...] nakazującą odwołującym się, posiadającym spółdzielcze prawo własności do lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w P., doprowadzenie wymienionego lokalu do stanu poprzedniego poprzez odtworzenie rozebranych odcinków ścian nośnych (zastąpionych stalowymi podciągami) i przywrócenie poprzedniego układu funkcyjnego lokalu, zgodnego z załącznikiem graficznym do decyzji Powiatowego Inspektora. W skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora z dnia [...] maja 2021 r., [...], M. K. i T. K. wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. Nadto, zwrócili się o wstrzymanie wykonania obu decyzji przez Sąd, a także wcześniej wydanego postanowienia Powiatowego Inspektora z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...], wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych polegających na przebudowie wskazanego wyżej lokalu, wykonywanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz nakazującego zabezpieczenie lokalu przed dostępem osób postronnych. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji obu instancji oraz postanowienia nie został uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania wskazanych aktów nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten stanowi także, że możliwość wstrzymania dotyczy aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W tym miejscu dla porządku należy uściślić, że wniosek M. K. i T. K. dotyczył wprost wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora z dnia [...] marca 2021 r., [...] i postanowienia tego organu z dnia [...] stycznia 2021 r., [...]. Sąd rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania stoi na stanowisku, że rozważania dotyczące przyznania ochrony tymczasowej na czas procesu sądowoadministracyjnego nie powinny ograniczać się do oceny charakteru tylko ostatniej decyzji w sprawie, która na skutek skargi będzie kontrolowana. Stosownie do powyższych uwag Sąd podkreśla, że przesłanki wstrzymania rozpatrywał w odniesieniu do wszystkich rozstrzygnięć wymienionych we wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Art. 61 § 3 P.p.s.a. formułuje alternatywnie dwie ustawowe przesłanki pozostawione ocenie sądu rozstrzygającego o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Znaczna szkoda to taka szkoda (majątkowa, a także niemajątkowa), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego równowartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2010 r., II FSK 182/10, niepubl.). Aby Sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona kwestionująca decyzję (postanowienie) musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że jej wykonanie spowoduje dla niej daleko idące, względnie trudne do odwrócenia negatywne konsekwencje. Wniosek M. K. i T. K. nie zawiera żadnego uzasadnienia w zakresie dotyczącym przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. W skardze skarżący akcentują, że zakres przeprowadzonych przez nich prac remontowych w przedmiotowym lokalu był bardzo szeroki. Prace te zostały niemal w całości zakończone, co wiązało się ze znacznymi nakładami finansowymi. Zaznaczono, że Powiatowy Inspektor żąda od M. K. i T. K. doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, który opiera się na starym szkicu mieszkania, którego skarżący w takim stanie nie kupili. W ocenie Sądu okoliczności przedstawione w skardze przez skarżących, nawet gdyby z treści skargi wyłuszczyć wszystko to co może przemawiać za udzieleniem ochrony tymczasowej, nie są wystarczające. Jak wskazano, wstrzymanie wykonania aktu przez sąd administracyjny wymaga wykazania, że może on spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie wykazali, że nakazane doprowadzenie lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w P. do stanu poprzedniego spowoduje znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Szkoda (czyli koszty, które muszą ponieść skarżący w związku z wykonaniem decyzji i które hipotetycznie mogą okazać się zbędne, gdyby decyzję uchylono w postępowaniu sądowym) w rozważanej sprawie może wyrażać się w poniesieniu wydatków związanych z odtworzeniem rozebranych odcinków ścian nośnych (zastąpionych stalowymi podciągami) i przywróceniem poprzedniego układu funkcyjnego lokalu. Realia sprawy nie pozwalają w sposób automatyczny domniemać, a skarżący tego nie wykazali, że doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego spowoduje "znaczną szkodę" – w rozumieniu szczególnego dla skarżących obciążenia. W szczególności nie przedstawiono szacowanego kosztorysu prac, które M. K. i T. K. zobowiązani są przeprowadzić oraz nie uprawdopodobniono niemożności pokrycia tej sumy bez znacznej szkody dla ich budżetu. Żadne argumenty za zasadnością przyznania ochrony tymczasowej nie zostały także sformułowane w odniesieniu do postanowienia Powiatowego Inspektora z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych polegających na przebudowie lokalu oraz nakazującego zabezpieczenie lokalu przed dostępem osób postronnych. M. K. i T. K. nie wyjaśnili, w jaki sposób postanowienie to mogło spowodować dla mnich znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Mając to wszystko na uwadze Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. Orzeczenie wydano na podstawie więc art. 61 § 3 P.p.s.a. Stosownie do art. 61 § 5 P.p.s.a. postanowienie mogło zapaść na posiedzeniu niejawnym. /-/ J. Szuma