II SA/Po 526/99
WyrokWSA w Poznaniu2000-03-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, który został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a następnie decyzja ta została uchylona?Ratio decidendi
W sytuacji, gdy inwestor rozpoczął roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, przeprowadził i zakończył budowę w okresie ważności tego pozwolenia, brak jest podstaw do przyjęcia, że jego działania były nielegalne, nawet jeśli decyzja o pozwoleniu na budowę została później wyeliminowana z obrotu prawnego. W takim przypadku nie ma podstaw do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Marian S. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą nakazania rozbiórki domu jednorodzinnego. Skarżący twierdził, że budowa była niezgodna z prawem, a organy administracji działały opieszale. Pozwolenie na budowę zostało ostatecznie uchylone decyzją Wojewody, jednak budowa została w dużej mierze zakończona przed tą datą.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Mariana S. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G.-W. z dnia 3 marca 1999 r. (...) w przedmiocie odmowy wydania decyzji o rozbiórce - oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z.-G. z 21 grudnia 1998 r. odmawiającą nakazania rozbiórki domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, usytuowanego na działce nr 8/7 przy ul. K.-Ś. w Z.-G.
W motywach decyzji wyjaśnił, że postępowanie w sprawie rozbiórki budynku mieszkalnego, należącego do Brygidy K. i Zbigniewa M. wszczęte zostało na wniosek złożony 04 września 1997 r. przez właściciela sąsiedniej nieruchomości Mariana S.
Decyzją z 21 grudnia 1998 r. (...) Prezydent Miasta Z.-G. odmówił wydania decyzji o rozbiórce opisanego wyżej obiektu. Odwołanie od tej decyzji złożył Marian S. podnosząc, że już w grudniu 1994 r. informował organ I instancji o rozpoczęciu robót budowlanych. Zarzucił, że z powodu opieszałości organów administracji sąsiad wybudował planowany obiekt. Wskazał na potrzebę zbadania zgodności budowy z planem zagospodarowania przestrzennego, pozwolenia na budowę oraz pozwolenia na użytkowanie obiektu.
Rozpoznając powyższe odwołanie (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że Prezydent Miast Z.-G. udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę decyzją z 21 czerwca 1994 r. Decyzja ta stała się ostateczna. Na wniosek Mariana S. z 25 listopada 1996 r. wznowione zostało postępowanie w powyższej sprawie zakończone decyzją Wojewody Z. z 16 czerwca 1997 r. (...), który uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę. Skargi na tę decyzję zostały oddalone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 26 lutego 1998 r. w sprawie II SA/Po 1868-1869/97. Z powyższego wynika, że inwestor legitymował się decyzją o pozwoleniu na budowę od 21 kwietnia 1994 r. do co najmniej 16 czerwca 1997 r. Wśród zebranych dokumentów brak protokołów z oględzin budowy, które obrazowałyby stan zaawansowania robót na dzień uchylenia pozwolenia na budowę. Z informacji organu I instancji wynika, ze dziennik budowy zaginął. Pismo skarżącego z 6 września 1995 r. skierowane do Prezydenta Miasta Z.-G. wskazuje, że "budynek został wybudowany", a okapy znajdują się już na terenie sąsiedniej działki.
Z powyższego, zdaniem organu odwoławczego, wynika, że po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę, tj. po 16 czerwca 1997 r. wykonywane były wyłącznie prace wykończeniowe.
W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że skoro przesłanką stosowania art. 48 Prawa budowlanego jest budowa obiektu lub części bez pozwolenia, a taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, brak podstaw do nakazania rozbiórki. Organ odwoławczy wskazał na możliwość zastosowania art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego.
Ze skargą na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpił Marian S. wnosząc o jej uchylenie, jako wydanej z naruszeniem art. 48 Prawa budowlanego.
Stwierdził, że oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny skarg Brygidy K. i Zbigniewa M. na decyzję Wojewody Z. z 16 czerwca 1997 r. uchylającą w trybie art. 151 Kpa decyzję Prezydenta Miasta Z.-G. z 21 czerwca 1994 r. o pozwoleniu na budowę doprowadziło do sytuacji, w której decyzja o pozwoleniu na budowę przestała wywierać skutki prawne. W związku z tym, powoływanie się na tę decyzję, w ocenie skarżącego, stanowi rażące naruszenia prawa.
Zdaniem skarżącego nie ma tez w sprawie znaczenie, w jakim stanie zaawansowania były roboty budowlane w chwili uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, skoro niezgodność z prawem objętej nim inwestycji zgłaszał z chwilą rozpoczęcia robót ziemnych, a późne wydanie decyzji, a tym samej związanej, obciąża organ I instancji.
W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ nie normują wprost sytuacji, w której po wybudowaniu obiektu budowlanego, na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sposób jednolity przyjmuje się jednak, że w sytuacji, gdy inwestor rozpoczął roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, budowę przeprowadził i zakończył w okresie ważności tego pozwolenia, to brak podstaw do przyjęcia, że jego działania były nielegalne /por. wyrok w sprawach IV SA 1399/96 z dnia 18 maja 1998 r. - OSP 2000 z. 4 poz. 68 z glosą Wojciecha Chróścielewskiego i II SA/Ka 1918/97 z dnia 30 sierpnia 1999 r./. Zaskarżona decyzja uwzględniająca w pełni powyższe stanowisko nie może zostać oceniona jako naruszająca prawo.
Skarżący nie kwestionuje ustaleń poczynionych przez organy nadzoru budowlanego co do stopnia zaawansowania robót budowlanych w dacie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Stanowisko skarżącego, że powyższe ustalenie jest bez znaczenia w sprawie, nie znajduje uzasadnienia w świetle przytoczonych wyżej wyjaśnień.
Skoro zatem, skarżący na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z 21 kwietnia 1994 r. zrealizował budynek mieszkalny, w którym po 16 czerwca 1997 r., tj. po dacie uchylenia tej decyzji pozostały do wykonania jedynie roboty wykończeniowe, brak przesłanek do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę tak zrealizowanego obiektu na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Mając powyższe na uwadze, skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw oddalono z mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło