II SA/Po 527/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Elwira Brychcy /spr/ Protokolant st. sekr.sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2006r. przy udziale sprawy ze skargi T.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę i umorzenia postępowania; o d d a l a s k a r g ę /-/E. Brychcy /-/A. Łaskarzewska /-/E. Podrazik Decyzją [...] stycznia 2005 r. Prezydent Miasta P. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu wniosku T. S. uchylił ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego położonego w P. przy ulicy [...] i umorzył postępowanie. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzją z [...] maja 1996 r. wydano pozwolenie na budowę natomiast współwłaścicielka nieruchomości T. S. nigdy nie wyraziła zgody na zabudowę nieruchomości. Postanowieniem z [...] maja 1997 r. Prezydent wznowił postępowanie w tej sprawie. W toku postępowania wznowieniowego ustalono, że beneficjent z tytułu decyzji pozwolenia na budowę – A.M. prawomocnym wyrokiem karnym został uznany za winnego tego, że podrobił podpis współwłaściciela nieruchomości T. S. celem uzyskania decyzji pozwolenia na budowę. Powyższe skutkuje zdaniem organu, że decyzji pozwolenia na budowę została wydania w wyniku przestępstwa. Występuje jedna z podstaw wymienionych w art. 145 § 1 kpa wobec czego organ na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa obowiązany jest do uchylenia decyzji pozwolenia na budowę. Ustalono także, że budynek mieszkalny został już zrealizowany i wobec tego jest to przesłanka uzasadniająca uznanie, że wydanie pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowe wobec czego umorzono postępowanie. Odwołanie od tej decyzji złożyła T. S. w zakresie związanym z umorzeniem postępowania i domagała się aby potraktować zabudowę jak samowolę budowlaną. Odwołanie wniósł uprawniony z decyzji A.M., który nie zgadzał się z zaskarżoną decyzją i argumentował, że została zniesiona współwłasność nieruchomości. W odwołaniu złożonym przez U.Z. wskazano, że nie trafne jest uchylenie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę i umorzenie postępowania wobec faktu, że w momencie wydawania zaskarżonej decyzji zniesiona została częściowo współwłasności nieruchomości. Rozpatrując powyższe odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...] marca 2005 r. na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wznowienie postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę nastąpiło w trybie art. 145 § 1 pkt 1 i 4 kpa z uwagi na fakt, że T. S. bez własnej winy nie brała czynnego udziału w postępowaniu oraz jako współwłaścicielka nieruchomości nie wyraziła zgody na planowaną inwestycję. Podano dalej, że zmienił się stan prawny nieruchomości ponieważ wyrokiem Sądu Rejonowego w Szczecinie w sprawie sygn. akt III Ns 1971/01 zniesiono współwłasność nieruchomości i udział T. S., przyznano na wyłączną własność A.M. W ocenie organu II instancji zachodzi przesłanka do zastosowania art. 146 § 2 kpa i art. 151 § 2 kpa, który nakazuje odmowę uchylenia dotychczasowej decyzji, mimo, że zachodzą przyczyny określone w art. 145 § 1 kpa jeśli z okoliczności sprawy wynika, że w razie uchylenia mogłaby zapaść wyłącznie taka sama decyzja. Wyrażenie tego poglądu prawnego powoduje, że uchylenie decyzji z [...] maja 1997 r. udzielającej pozwolenia na budowę i umorzenie postępowania jest niezasadne. Ponieważ w aktach sprawy administracyjnej brak prawomocnego postanowienia sądu o zniesieniu współwłasności nieruchomości polecono aby organ I instancji zobowiązał inwestora do przedłożenia tego postanowienia. Skargę do sądu na powyższą decyzję złożyła T. S., która domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i podała, że odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła tylko w zakresie umorzenia postępowania. Dalej wskazała, że postanowienie w przedmiocie zniesienia współwłasności jest nieprawomocne bo wniosła apelacje i twierdziła, że w niniejszym stanie faktycznym brak podstaw do zastosowania art. 146 § 2 i 151 §2 kpa, a w zaskarżonej decyzji organ nie rozstrzygnął kwestii samowoli budowlanej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymał w całości argumentację prawną zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podał, że uchylenie decyzji pozwolenia na budowę i umorzenie postępowania jest przedwczesne zważywszy na fakt, że w toku postępowania odwoławczego A.M. przedłożył postanowienie Sądu Rejonowego w Szczecinie o odrzuceniu apelacji T. S. Dalej wskazano, że zarzut skarżącej nie rozstrzygnięcia w odwołaniu sprawy samowoli budowlanej jest niezasadny ponieważ na podstawie art. 83 i 84 ustawy prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016) kwestie samowoli budowlanej należą do właściwości i zadań organów nadzoru budowlanego, a więc organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest właściwy do rozstrzygnięcia tej kwestii. Uczestnik postępowania A.M. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola sądów administracyjnych polega więc na zbadaniu czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kierując się tymi ogólnymi regułami wskazać należy, że decyzja organu II instancji nie narusza prawa, a wykładnia przepisów jest prawidłowa. Spór pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...] toczy się od wielu lat, a jak twierdzi skarżąca związany jest z faktem, że ona nigdy nie wyrażała zgody na zabudowanie tej nieruchomości przez drugiego współwłaściciela A.M. Ponieważ wyczerpująco ustalił to organ I instancji, że A.M. został skazany za podrobienie podpisu drugiej współwłaścicielki we wniosku o pozwolenie na budowę prawidłowo wydano postanowienie z dnia [...] maja 1997 r. w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego pozwolenia na budowę. W toku wszczętego postępowania wznowieniowego przed sądem powszechnym toczyły się dwie sprawy. Jedna karna w przedmiocie sfałszowanego podpisu, a druga cywilna w przedmiocie zniesienia współwłasności przedmiotowej nieruchomości. Pierwsza sprawa zakończyła się prawomocnym wyrokiem, a sprawa o zniesienie współwłasności nieruchomości nie była ostateczna zważywszy na fakt zaskarżenia przez T. S. niekorzystnego dla niej postanowienia. Nie sporne jest również, że inwestycja budowlana została wykonana. Kierując się powyższym organ I instancji doszedł do wniosku, że decyzja o pozwolenie na wykonanie robót budowlanych jest bezprzedmiotowa ponieważ taka decyzja może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. Organ II instancji trafnie argumentuje, że należy precyzyjnie ustalić czy nie zachodzą przesłanki z art. 146 § 2 kpa. Zastosowanie tej przesłanki następuje wtedy gdy nowa decyzja odpowiadałaby w swojej istocie decyzji dotychczasowej tj. gdy organ w wyniku ponownego rozpoznania sporawy, w oparciu o przepisy prawa materialnego rozstrzygnie sprawę tak jak została rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Konieczne jest więc ustalenie, że wadliwość procesowa, polegająca w tym przypadku na nie braniu udziału w sprawie przez T. S. nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Konieczność uzupełnienia postępowania w tym zakresie i ustalenia czy w wyniku sądowego zniesienia współwłasności nieruchomości skarżąca T. S. przestała być współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości jest okolicznością mając istotne dla sprawy znaczenie. Zarzut skarżącej nierozstrzygnięcia kwestii samowoli budowlanej jest nie trafny. Słusznie wskazano w odpowiedzi na skargę, że na podstawie art. 83 i 84 Prawo budowlane kwestie samowoli budowlanej nie należą do właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej, które nie są właściwe do rozstrzygania tej kwestii ponieważ te zagadnienia należą do właściwości organów nadzoru budowlanego. Powyższe argumenty sprawiają, że sąd na podstawie art. 151 a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną oddalił. /-/E. Brychcy /-/A. Łaskarzewska /-/E. Podrazik