II SA/Po 529/08

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 sierpnia 2008r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia zwolnić J.S. od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Skarżący J.S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od obowiązku poniesienia kosztów sądowych. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu argumentował, że posiadane dochody nie pozwalają na pokrycie wszystkich jego wydatków. Oświadczył, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną oraz córką. Jest rencistą i ze swojego dochodu w wysokości [...] zł utrzymuje całą rodzinę. Podał, że żona i córka nie pracują. W części wniosku o prawo pomocy dotyczącej posiadanego majątku wskazał, że ma dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Oświadczył, że nie posiada innych nieruchomości, wartościowych przedmiotów, czy środków pieniężnych. Wnioskodawca zobowiązany na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) do podania dodatkowych oświadczeń oraz dokumentów źródłowych potwierdził, że jedyne źródło stałego dochodu rodziny stanowi jego renta, żona i córka nadal pozostają bez pracy. W skład miesięcznych wydatków rodziny wchodzą koszty jedzenia, rachunków za telefon, gaz i prąd, ubezpieczenia budynków, składki ubezpieczenia KRUS żony oraz paliwo. Prócz tego wnioskodawca podał, że w ciągu roku ponosi wydatki ogólne, na które składa się ubezpieczenie OC samochodu osobowego marki [...], utrzymanie i konserwacja budynków, smarowanie dachu, wymiana uszkodzonych szyb, malowanie wewnątrz mieszkania, obory, bielenie, wydatki na opał, zakup środków ochrony roślin, nawozów. Następnie wnioskodawca wskazał, że jest po operacji onkologicznej z czym wiążą się dodatkowe wydatki na leki i leczenie. W związku z tym oświadczył, że jest niezdolny do pracy, ponosi więc dodatkowe koszty związane z opłatą za usługi rolnicze. Oświadczył, że wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego przekraczają uzyskiwany z niego dochód wraz z kwotą dopłat. Obecnie posiada jedną krowę, cztery świnie i jedenaście kur. Na potwierdzenie powyższej okoliczności wnioskodawca załączył do oświadczenia kserokopie dowodu wypłaty renty w wysokości [...] zł netto miesięcznie, zaświadczenie z Urzędu Gminy, z którego wynika dochodowość roczna gospodarstwa w wysokości [...] zł, ubezpieczenie w PZU budynków i rolników ze składką roczną w wysokości 357 zł., faktury za leki, karty informacyjnej leczenia szpitalnego na oddziale otolaryngologicznym, decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich za 2005r. na łączną kwotę - [...] zł, za 2007r. – [...] zł i [...] zł z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, opłaty KRUS na kwotę 269 zł, rachunku za telefon na kwotę 31,46 zł, faktury za energię elektryczną na kwotę 224,50 zł., PIT za 2007r. wnioskodawcy i żony, z którego wynika ich łączny roczny dochód w wysokości [...] zł, PIT za 2007r. córki wnioskodawcy, z którego wynika jej roczny dochód w wysokości [...] zł. oraz zaświadczenie z Banku Spółdzielczego, z którego wynika, że stan konta na rachunku wnioskodawcy na dzień 23 lipca 2008r. wynosił [...] zł. oraz brak jakichkolwiek lokat terminowych oraz kredytów. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 powyżej cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić należności sądowych nawet w części. Wnioskodawca musi przy tym wykazać, że nie ma realnych możliwości zgromadzenia środków celem pokrycia należności sądowych bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wprawdzie uzyskuje stałe miesięczne dochody, ale pochodzą one ze świadczeń społecznych w kwocie około [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca wprawdzie prowadzi gospodarstwo rolne, ale jedynie na powierzchni [...] ha., więc prowadzi produkcję rolną w niewielkiej skali. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że uzyskiwane z tego tytułu dochody pokrywają jedynie konieczne koszty jego prowadzenia. Wnioskodawca nie podał by miał jakieś zaległości płatnicze. Z wyciągu z rachunku bankowego wnioskodawcy nie wynika także by dokonywał znacznych operacji finansowych, saldo końcowe nie wskazuje też by dysponował jakimiś oszczędnościami. W przedłożonych dokumentów wynika, iż dochody uzyskuje również córka wnioskodawcy, ale w wysokości [...] zł brutto rocznie, co wskazuje, że w niewielkim stopniu wspiera ona budżet domowy. Wnioskodawca ponosi także zwiększone wydatki swojego utrzymania w związku z prowadzonym leczeniem. Wnioskodawca posiada wprawdzie majątek nieruchomy w postaci domu, ale w całości przeznacza go na potrzeby mieszkaniowe rodziny oraz nieruchomość rolną, którą przeznacza na prowadzenie produkcji rolnej. Wykorzystuje, więc zgodnie ze swoimi możliwościami posiadany majątek nieruchomy celem uzyskania dodatkowych dochodów. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że łączne dochody uzyskiwane przez rodzinę wnioskodawcy wystarczają jedynie na zabezpieczenie koniecznych kosztów bieżącego jej utrzymania. Biorąc pod uwagę przewidywaną wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie przyjąć należy, że wnioskodawca nie ma możliwości ich uiszczenia nawet w części bez uszczerbku w koniecznych wydatkach swojej rodziny (art. 246 §1 pkt 2 powyżej cytowanej ustawy). Podkreślić jednak należy, że zgodnie z treścią art. 249 cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka