II SA/Po 531/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska ( spr.) WSA Maria Kwiecińska Protokolant: sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2005r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i ją poprzedzającą decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] roku Nr [...]. II. stwierdza, ze zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska /-/ M. Kosewska T.M. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku Nr [...] wydaną na podstawie art. 5 pkt. 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz.U. Nr 90, poz. 575 z 1998r. z zm.), § 10 rozporządzenia Rady Ministra z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 z zm.), w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczególnych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132, poz. 1115) oraz art. 138 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz.U. Nr 98, poz. 1071 z 2000r. ) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] roku nr [...], którą to decyzję organ sanitarny pierwszej instancji orzekł brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u J.N. Podstawą rozstrzygnięć organów administracji publicznej obu instancji były następujące ustalenia. J. N. w okresie od 1986 roku do 2002 roku pracował w Nadleśnictwie Cz. na stanowisku drwala w warunkach narażenia na hałas ponadnormatywny. W toku przeprowadzonych badań lekarskich w Wielkopolskim Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu rozpoznano u badanego niedosłuch czuciowo-nerwowy pozaślimakowy ( orzeczenie z dnia [...] roku k. 18 akt adm.), zaś w wyniku badań wykonanych w Instytucie Medycyny Pracy im. prof. J. N. w Ł. ustalono u J.N. obustronny ubytek słuchu typu odbiorczego małego stopnia ( orzeczenie z dnia [...] roku k. 28 akt adm.). W obu orzeczeniach lekarskich i konsekwentnie w decyzjach organów sanitarnych przyjęto, że uszkodzenie słuchu stwierdzone u J. N. nie ma związku przyczynowego z hałasem występującym w środowisku pracy. Pismem z dnia 11 marca 2003 roku J. N. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego i wywiódł, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca. Skarżący przedstawił obszerną dokumentację medyczną. W kolejnych pismach procesowych z dnia 23 marca 2004 roku, 20 września 2004 roku , 15 czerwca 2005 roku wyjaśnił, iż w toku badań lekarskich wykluczono aby uszkodzenie słuchu wywołane było nadciśnieniem tętniczym, czy też zwyrodnieniem odcinka szyjnego kręgosłupa. Zdaniem skarżącego audiogramy wykonane w latach 1990 - 2003 wykazują postępujący ubytek słuchu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Niniejsza sprawa zainicjonowana wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami Administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Również w myśl art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem i nie moją uprawnień do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. Nr 65, poz. 294 z zm.). Zgodnie z treścią przepisu § 1 ust. 1 tegoż rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. W załączniku do rozporządzenia w pkt. 15 wykazem chorób zawodowych objęto - uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu. Wynika stąd, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy sytuacji - określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy, których szczegółowe określenie zawarte jest w ust. 2 § 1 rozporządzenia. J. N. był dwukrotnie badany przez jednostki uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych. W wyniku przeprowadzonej diagnostyki medycznej ( badanie laryngologiczne, internistyczne, audiometrię impedancyjną, próby nadprogowe (SiSi), audiometrię słowną), w orzeczeniu z dnia [...] roku rozpoznano u skarżącego niedosłuch uczuciowo-nerwowy pozaślimakowy, który nie figuruje w wykazie chorób zawodowych i przyjęto brak związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a hałasem występującym w środowisku pracy. W kolejnym orzeczeniu lekarskim z dnia [...] roku rozpoznano u skarżącego obustronny ubytek słuchu typu odbiorczego małego stopnia i stwierdzono, że uszkodzenie słuchu nie ma związku z warunkami występującymi w środowisku pracy ( hałasu ), albowiem uszkodzenie słuchu wywołane hałasem rozwija się w ciągu 15 lat narażenia, polega na postępującej progresji niedosłuchu, zaś u badanego nie stwierdzono przed rokiem 2001 zmian chorobowych w audiogramach. Przyjęto, że uszkodzenie słuchu ma związek z ogólnym stanem zdrowia (nadciśnieniem tętniczym zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa szyjnego). Organy sanitarne obu instancji w ślad za wydanymi orzeczeniami lekarskimi przyjęły, że stwierdzony obustronny ubytek słuchu typu odbiorczego małego stopnia nie wykazuje związku przyczynowego z narażaniem na hałas. Jednocześnie zdaniem organów sanitarnych rozpoznane schorzenie nie jest objęte wykazem chorób zawodowych. W toku przeprowadzonego postępowania i w wydanych decyzjach organy sanitarne nie wyjaśniły czy rodzaj uszkodzenia słuchu stwierdzony u J. N. określony jako niedosłuch uczuciowo-nerwowy pozaślimakowy ( orzeczenie z dnia 16 lipca 2002 roku ) i obustronny ubytek słuchu typu odbiorczego małego stopnia ( orzeczenie z dnia 12 listopada 2002 roku ) to rozpoznania merytorycznie tożsame. Wyjaśnienie tej okoliczności w ocenie Sądu jest niezbędne w sytuacji gdy w orzeczeniu z dnia 16 lipca 2002 roku stwierdzono kategorycznie, iż rozpoznana choroba słuchu nie figuruje w wykazie chorób zawodowych, zaś w orzeczeniu z dnia [...] roku przyjęto brak związku przyczynowego, pomiędzy rodzajem uszkodzenia słuchu, a hałasem występującym w środowisku pracy, odnosząc się do kryteriów pozanormatywnych jak czas narażenie na hałas, postępująca progresja niedosłuchu, do których to okoliczności organy oby instancji nie odniosły się w uzasadnieniach decyzji, przyjmując bez dokonania wnikliwej oceny zebranego materiału dowodowego brak związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym u skarżącego uszkodzeniem słuchu a czynnikiem szkodliwym występującym w środowisku pracy, jakim bezspornie był hałas. Zdaniem Sądu brak powyżej wskazanych ustaleń czyni zasadnym stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego zostały wydane z naruszeniem art. 77 § 1 kpa z powodu niewyczerpującego rozważenia zebranego materiału dowodowego, art. 80 kpa wskutek wadliwej oceny dowodów w postaci opinii wymienionych powyżej jednostek orzeczniczych. Orzeczenie lekarskie dotyczące choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 kpa. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznanie schorzenia mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 kpa. Organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonującego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Rozpoznając ponownie sprawę organ sanitarny winien rozważyć konieczność przeprowadzenia ponownych badań diagnostycznych lub wezwać lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku wskazanym przez Sąd, a następnie wnioski zawarte w opinii lekarskiej ocenić w odniesieniu do całości zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności do obszernej dokumentacji medycznej przedstawionej przez skarżącego. Należy bowiem podkreślić, iż w przypadku stwierdzenia u skarżącego " uszkodzenie słuchu wywołanego działaniem hałasu" i okoliczności bezspornej, iż pracował on w środowisku pracy, gdzie występowały czynniki szkodliwie dla zdrowia (hałas) istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie ( por. wyrok SN z dnia 4.09.1998r., III RN 36/98 OSNA PTUs 1999r., por. 192, Nr 6). Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska /-/ M. Kosewska T.M.