II SA/Po 532/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-01-12

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej jest zasadny, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z mocy prawa zwalnia stronę z obowiązku ponoszenia takich kosztów?
Ratio decidendi
Strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1a p.p.s.a. W związku z tym rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne, a postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone. Jednocześnie, w przypadku wniosku o ustanowienie adwokata, sąd powinien rozpoznać go merytorycznie, oceniając sytuację majątkową, rodzinną i finansową strony.
Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku okresowego. Wniósł również o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżący oświadczył, że jest samotny, nie posiada majątku ani stałego dochodu, a jedynie otrzymuje świadczenie z ośrodka pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla A. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia 1. ustanowić dla A. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący A. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku wnioskodawca oświadczył, że jest samotny, samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Podał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Nie uzyskuje żadnego stałego dochodu. Oświadczył, że korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej, otrzymuje świadczenie w wysokości [...] zł miesięcznie Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie świadczenia z pomocy społecznej z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 §1 pkt 1 a) p.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a p.p.s.a.). Skarżący złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie korzysta z pomocy opieki społecznej. Nie uzyskuje żadnych stałych dochodów, choruje. Nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 §1 pkt 1a i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło