II SA/Po 533/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant Specjalista Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia ... 2015 r. Nr ... w przedmiocie świadczenia niepieniężnego z pomocy społecznej oddala skargę Decyzją z dnia ... 2014 r., znak ..., Prezydent Miasta P. na podstawie art. 104 i art. 130 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 48 ust. 1 i 4, art. 106 ust. 1 i 4ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm., dalej: u.p.s.) w zw. z § 1 uchwały nr ... Rady Miasta P. z dnia ... 2014 r. w sprawie zasad zwrotu wydatków za posiłki oraz zasiłki okresowe i zasiłki celowe, przyznane pod warunkiem zwrotu będące w zakresie zadań własnych gminy (Dz. Urz. Woj. Wlkp. poz. 1045) i § 1 ust. 4 pkt 1 uchwały nr ... Rady Miasta P. z dnia ... 2014 r. zmieniająca powyższą uchwałę (Dz. Urz. Woj. Wlkp. poz. 4204) przyznał A. K. nieodpłatnie pomoc w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2015 r. w formie jednego gorącego posiłku dziennie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 48 ust. 4 u.p.s. pomoc w formie jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić. Organ zważywszy na zerowy dochód strony i ustalony w drodze rodzinnego wywiadu środowiskowego stan faktyczny uznał, że zachodzą przesłanki do przyznania wnioskodawcy tej formy pomocy. A. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, wyrażając niezadowolenie z jej treści. Decyzją z dnia ... 2015 r. znak ..., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 8 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1-4 u.p.s. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że z ustaleń organu I instancji wynika, że A. K. jest osobą bezrobotną, prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe, a źródłem jego dochodu od stycznia 2015 r. jest zasiłek okresowy w miesięcznej kwocie 418 zł. Nadto wskazano, że decyzją z dnia ... 2015 r. przyznano stronie zasiłek celowy w kwocie 360,87 zł na zakup lekarstw na styczeń 2015 r. oraz inne podstawowe potrzeby bytowe. Ustalono też, że A. K. mieszka w użyczonym mieszkaniu, nie płacąc czynszu, a jedynie rachunki za prąd i gaz. Kolegium zaznaczyło, że pomoc w formie jednego gorącego posiłku dziennie przyznano stronie zgodnie z jej wnioskiem z dnia 17 grudnia 2014 r. sprecyzowanym w trakcie wywiadu środowiskowego, a także zgodnie z art. 48 ust. 1-4 u.p.s. A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., ponownie podnosząc, że nie jest zadowolony z tego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podczas rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 30 września 2015 r. skarżący podtrzymał skargę. Wyjaśnił, iż obecnie jest zadowolony z obsługi ośrodka pomocy społecznej. Podkreślił, że w istocie chodziło mu o to, ze przez kilka dni nie miał doładowanej karty i nie mógł w związku z tym korzystać z przyznanej pomocy w postaci jednego posiłku dziennie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zważył, co następuje. Skarga okazała się bezzasadna. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), p.p.s.a., polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozP. sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia ... 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia ... 2014 r. o przyznaniu A. K. nieodpłatnie pomocy w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2015 r. w formie jednego gorącego posiłku dziennie. Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji były przepisy art. 48 ust. 1 i 4 u.p.s. Zgodnie z art. 48 ust. 1 u.p.s. osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona. Pomoc doraźna albo okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić. Dalej, zauważyć należy, że rozstrzygnięcie w sprawie pomocy określonej w art. 48 u.p.s. zapada w ramach uznania administracyjnego. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak wynika z art. 7 k.p.a. (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Decyzja powinna w zakresie formalnym uwzględniać zasady ogólne określone w k.p.a., jak i szczególne zawarte w u.p.s. (art. 106 ust. 4 u.p.s.) oraz w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 712), a w zakresie meritum rozstrzygnięcia materialnoprawne zasady zawarte w u.p.s. Innymi słowy, organ przyznający zasiłek nie jest zobowiązany do spełnienia żądań strony, pozostawiając kwestię możliwości jego przyznania oraz jego wysokości swobodnemu uznaniu organu administracji publicznej. Mając na względzie okoliczności sprawy poddanej sądowej kontroli oraz zakres i cel świadczeń, jakie skarżącemu już dotychczas przyznano, należało rozważyć, czy skarżący pozbawiony był możliwości spożywania codziennie gorącego posiłku i czy nie mógł zapewnić sobie takich posiłków własnym staraniem. (art. 48 ust. 1 i 4 u.p.s.). Zważyć należy, iż pomoc w postaci jednego gorącego posiłku dziennie, jak i inne formy pomocy społecznej, stosownie do art. 102 ust. 1 u.p.s. udzielana jest co do zasady na wniosek osoby zainteresowanej. Skarżący we wniosku z dnia 17 grudnia 2014 r. (złożonego ustnie do protokołu) zwrócił się o udzielenie pomocy w formie jednego gorącego posiłku dziennie. Organ I instancji, w wyniku przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, ustalił, że A. K. w okresie od 1 października do 31 grudnia 2014 r. otrzymywał zasiłek okresowy z tytułu bezrobocia w kwocie 418 zł, zasiłek celowy na leki w kwocie 306,77 zł, zasiłek celowy na zakup butów zimowych w kwocie 100 zł, a także pomoc w formie jednego gorącego posiłku dziennie. Ustalono, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, mieszka samotnie w użyczonym mieszkaniu, płacąc jedynie za prąd i gaz (100 zł/m-c). Stwierdzono też, że A. K. jest długotrwale chory (po udarze mózgu, z tętniakiem na przegrodzie międzyprzedsionkowej, z przerostem lewej komory, depresją i zwyrodnieniem stawów) i bezrobotny. Organ I instancji stwierdził, że skarżący nie uzyskuje żadnego dochodu, poza wymienionymi zasiłkami z pomocy społecznej. Nadto, aktualizując sytuację faktyczną strony organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał, że od stycznia 2015 r. A. K. otrzymuje zasiłek okresowy w kwocie 418 zł miesięcznie i podobnie, jak w poprzednim okresie – zasiłek celowy na zakup leków i zaspokojenie innych podstawowych potrzeb bytowych w kwocie 360,87 zł. Reasumując, stwierdzić należy, iż z zachowaniem należytej staranności organy obu instancji przeprowadziły postępowanie wyjaśniające (art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) zmierzające do ustalenia rzeczywistej sytuacji materialnej, zdrowotnej i rodzinnej A. K. i prawidłowo – w granicach określonych w art. 48 ust. 1 i 4 u.p.s. uznały, że niezbędne jest przyznaniu mu pomocy w postaci jednego dziennie gorącego posiłku. W szczególności należy wskazać, iż organy trafnie wzięły pod uwagę długotrwałe i ciężkie problemy zdrowotne strony, jej ubóstwo, bezrobocie, samotne prowadzenie gospodarstwa domowego i w tych warunkach bezradność w prowadzeniu gospodarstwa domowego, a zatem powody wymienione w art. 7 pkt 1, 4, 6 i 9 u.p.s., dla których udziela się pomocy społecznej. W rezultacie prawidłowo uznano, że istnieją przesłanki do przyznania skarżącemu pomocy okresowej w postaci jednego gorącego posiłku dziennie, świadczonego w placówkach gastronomicznych za okazaniem doładowanej na ten cel karty PEKA. Podkreślenia wymaga, że organ administracji rozpatrzył sprawę zgodnie z wnioskiem skarżącego. Odnosząc się z kolei do zarzutów podniesionych na rozprawie, iż nowy system okazał się wadliwy, bowiem przez kilka dni skarżący nie mógł korzystać z posiłków ponieważ karta nie była doładowana wskazać należy, iż decyzję organu I instancji skarżący odebrał dopiero w dniu 29 grudnia 2014 r. w sytuacji, gdy była awizowana od dnia 23 grudnia 2014 r. i od tej daty skarżący mógł doładować kartę PEKA. Z kolei zastrzeżenia odnośnie funkcjonowania tego sytemu skarżący może zgłaszać Prezydentowi Miasta P., jako organowi odpowiedzialnemu za jego wdrażanie. Kwestia ta nie podlega kognicji sądów administracyjnych. W tej sytuacji Sąd, rozpoznając sprawę w granicach skargi, zważywszy przy tym, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest korzystne dla strony skarżącej, nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia. Skarga, jako bezzasadna podlegała zatem oddaleniu, na mocy art. 151 p.p.s.a.