II SA/Po 534/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi J. D. i E. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 czerwca 2023 r., nr [...] w przedmiocie sprostowania decyzji o warunkach zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Gminy [...] z dnia 9 lutego 2021 r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Burmistrz Gminy O. postanowieniem z 09 lutego 2021 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 113 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm. – dalej; "k.p.a.") sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji nr [...] Burmistrza Gminy O. z dnia 22 czerwca 2020 r. znak [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem oznaczonym w ewidencji gruntów jako dz. nr [...], [...] (obręb [...] Miasto O.) w następujący sposób: "1. Zastępuje się załącznik nr 1 do decyzji Burmistrza Gminy O. nr [...] znak [...] z dnia 22 czerwca 2020 r. załącznikiem nr 1 do niniejszego postanowienia. 2. Zastępuje się załącznik nr 2 do - wyniki analizy funkcji i cech zabudowy oraz zagospodarowania terenu część graficzna — do decyzji Burmistrza Gminy O. znak [...] z dnia 22.06.2020 r. załącznikiem nr 2 do niniejszego postanowienia." W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że w opisanej wyżej decyzji Burmistrza Gminy O. z dnia 22.06.2020 r. znak [...] błędnie został oznaczony teren inwestycji w załącznikach nr 1 i 2 do tej decyzji. Ww. błędy są błędami pisarskimi powstałymi przy komputerowej obróbce tekstu i podlegają sprostowaniu na mocy art. 113 § 1 k.p.a. Wymienione powyżej oczywiste omyłki prostuje się z urzędu. W zażaleniu na powyższe postanowienie E. i J. D. podnieśli, iż sprostowanie winno dotyczyć wyłącznie działki nr [...], stanowiącej własność D. i A. N.. Droga wewnętrzna na działce nr [...] stanowi służebność gruntową, obsługę komunikacyjną i podłączenie niezbędnej infrastruktury do posesji na działce nr [...]. W ocenie skarżących przypisanie ich działki nr [...] do terenu inwestycyjnego działki nr [...] ogranicza ich prawo własności i przyszłościowo uniemożliwi obsługę dla pozostałych ich działek nr [...] i [...], ponieważ właściciel działki nr [...] może uzurpować sobie prawo własności do działki nr [...]. Autorzy zażalenia dodali, że poszerzenie terenu inwestycyjnego pozwoli na lokalizację w granicy działki obiektów, dla których powinny być zachowane warunki techniczne wykonania i odbioru robót, które powinny być usytuowane i jedynie na działce nr [...] przy zachowaniu normatywnych odległości od granicy działki. Podkreślili, że istniejący zjazd indywidualny z drogi krajowej nr [...] służy wyłącznie do obsługi komunikacyjnej związanej z potrzebami bytowymi, bez możliwości wykorzystania go do obsługi obiektu, w którym prowadzona byłaby jakakolwiek działalność gospodarcza. Nadto zwrócili uwagę na różnicę między decyzją Burmistrza Gminy O. z dnia 22 czerwca 2020 r. r ustalającej warunki zabudowy, a decyzją Starosty [...] o udzieleniu pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej. Żalący wnieśli o uchylenie postanowienia i rozpoznanie sprawy zgodnie z wnioskami strony. Samorządowe Kolegium Odwoławczego (dalej w skrócie: "SKO" lub "Kolegium") postanowieniem z 12 czerwca 2023 r. o nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Burmistrza Gminy O. z dnia 9 lutego 2021 r. W uzasadnieniu wyjaśniono, że w przedmiotowej sprawie doszło do oczywistego błędu pisarskiego. Podniesiono, że oczywistość błędu czy omyłki polega na widocznej w świetle akt sprawy rozbieżności między myślą (zamierzeniem) wyrażoną przez organ administracji publicznej, a doborem poszczególnych słów lub cyfr dla określenia niebudzących wątpliwości faktów. Widoczna omyłka może wiązać się z niewłaściwym użyciem np. wyrazu, widocznie mylną pisownią albo niezamierzonym opuszczeniem jednego lub więcej wyrazów. Taka sytuacja może się więc wiązać z tym, że w decyzji administracyjnej czy w postanowieniu wyrażono coś, co widocznie niezgodne jest z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ administracji publicznej, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów czy omyłkę pisarską. W ocenie Kolegium z dokumentacji załączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy jednoznacznie wynika zakres przedmiotowy planowanego zamierzenia budowlanego oraz wielkość terenu inwestycyjnego. W związku z tym, że załączniki w postaci mapy zasadniczej z zawartymi liniami rozgraniczającymi teren inwestycji oraz wynikami analizy są integralną częścią decyzji o warunkach zabudowy organ I instancji mógł z urzędu sprostować załączniki w taki sposób, aby były zgodne z zamierzeniem budowlanym. Odnosząc się do podniesionych w zażaleniu zarzutów i uwag SKO wyjaśnił, iż zgodnie do art. 63 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r., poz. 503 ze zm.) w odniesieniu do tego samego terenu decyzję o warunkach zabudowy można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy, doręczając odpis decyzji do wiadomości pozostałym wnioskodawcom i właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości. Powyższe oznacza, że wnioskodawca na etapie ustalania warunków zabudowy nie musi się legitymować tytułem prawnym do nieruchomości, będącej przedmiotem tych ustaleń, a tym bardziej do nieruchomości przez którą jest możliwy dostęp do drogi publicznej. Na tym etapie kluczowe jest faktyczne istnienie takiej drogi łączącej nieruchomość, na której planowana jest realizacja inwestycji z drogą publiczną. Na etapie postępowania o ustalenie warunków zabudowy nie bada się stosunków własnościowych dotyczących nieruchomości, przez które ma być realizowany dostęp do drogi publicznej. Należy podkreślić, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie powoduje, że inwestorzy nabywają prawo własności do działki [...]. Nadto kwestia lokalizacji obiektów w granicy nie jest rozpatrywana w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy, a dopiero na etapie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. J. i E. D. zaskarżyli powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżący wskazali, iż istniejący zjazd indywidualny z drogi krajowej nr [...] zgodnie z decyzją GDDKiA w P. - Decyzja [...] z dnia 30 stycznia 2007r służy wyłącznie do obsługi komunikacyjnej związanej z potrzebami bytowymi, bez możliwości wykorzystania go do obsługi obiektu, w którym prowadzona byłaby jakakolwiek działalność gospodarcza. Podnieśli, iż nie zgadzają się na zmianę linii rozgraniczającej teren inwestycji wzdłuż działki nr [...] oraz miejsca do zawracania dotyczącego działki nr [...]. Wskazali, iż należąca do nich działka nr [...] straciła na wartości i ograniczy wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla ich działki. Skarżący powołali się także na wydaną dla tego samego terenu decyzję o warunkach zabudowy (decyzja Wójta Gminy O. z 31 października 2016 r. jak też na decyzję o pozwoleniu na budowę ( decyzja Starosty [...] z 25 sierpnia 2020 r.). Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Na wstępie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r. poz 1634 – dalej: p.p.s.a.). Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 p.p.s a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. W niniejszej sprawie Sąd zbadał zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Kolegium z dnia 12 czerwca 2023 r. (aktu administracyjnego o charakterze procesowym), wydanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. Akt ten dotyczył sprostowania w trybie art. 113 § 1 k.p.a. oczywistej omyłki decyzji o warunkach zabudowy, bliżej opisanej w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia. Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Omyłki te mogą powstać wskutek błędnego wpisania jakiegoś słowa lub słów, ich pominięcia czy poprzez wyraźne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie danego wyrazu bądź cyfry. Jedną z przesłanek dopuszczalności zastosowania art. 113 § 1 k.p.a. jest oczywistość stwierdzonego błędu czy omyłki. Jeżeli dana kwestia budzi wątpliwości, a do stwierdzenia, czy doszło do popełnienia omyłki, wymagana jest głębsza analiza akt postępowania, automatycznie będzie to wykluczać oczywistość takiej omyłki (por. wyrok NSA z 23 sierpnia 2023 r. o sygn. akt II OSK 2948/20 – wszystkie w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są natronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl) Wyznacznikiem oczywistości omyłki jest możność natychmiastowego i niepozostawiającego wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy. Co istotne na gruncie rozpoznanej sprawy sprostowanie nie może także prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia, czy też ponownego, odmiennego rozpoznania sprawy. Inaczej mówiąc sprostowaniu nie mogą podlegać błędy i omyłki istotne, odnoszące się do ustalenia obowiązującego prawa, stanu faktycznego sprawy, jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (por. wyroki NSA z 2 lutego 2022 r., II OSK 1657/20 oraz z 5 kwietnia 2023 r. o sygn. akt III FSK 1836/21 ) W rozpoznawanej sprawie zarówno wniosek A. i D. N. o ustalenie warunków zabudowy z 2 marca 2020 r. bez wątpienia dotyczył inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem oznaczonym w ewidencji gruntów jako dz. nr [...], [...] (obręb [...] Miasto O.). Również w części tekstowej wydanej, po poznaniu tego wniosku, decyzji Burmistrz Gminy O. z dnia 22 czerwca 2020 r. nr [...] znak [...] wyraźnie określono, że ustala ona warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem na terenie położonym w O. przy ul. [...] na dz. nr [...], [...] (obręb Miasto O.). Tak samo teren ww. inwestycji określono w sporządzonej na potrzeby wydania powyższej decyzji części tekstowej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, jak też w uzgodnieniu projektu tej decyzji dokonanym przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad ( postanowienie z 06 maja 2020r . ). Powyższa, pobieżna analiza prowadzi do wniosku, iż błędne oznaczenie terenu inwestycji na załącznikach nr 1 i 2 decyzji Burmistrz Gminy O. z dnia 22 czerwca 2020 r. znak [...], poprzez pominięcie terenu działki [...] stanowiło oczywistą omyłkę, która z uwag na treść decyzji jak też pozostałą dokumentację wynikała z niebudzącego wątpliwości błędu technicznego organu przy sporządzaniu obowiązkowych złączników graficznych rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie sprostowanie takiej omyłki, poprzez prawidłowe oznaczenie na załącznikach graficznych decyzji terenu inwestycji objętego tym rozstrzygnięciem ( czyli obu działek wskazanych w treści decyzji : tj. działki [...] i [...]) , było dopuszczalne w świetle art. 113 § 1 k.p.a. Trzeba jednak zauważyć, iż załączniki graficzne nr 1 i 2 , którymi Burmistrz Gminy O. postanowieniem z 09 lutego 2021 r. zastąpił załączniki graficzne decyzji obarczone opisaną wyżej omyłką, zawierają także dodatkowe zmiany, które mają wpływ na merytoryczna treść rozstrzygnięcia objętego decyzją z 22 czerwca 2020 r. Zgodnie z punktem II, podpunktem 1, literą a) decyzji z 22 czerwca 2020 r. Burmistrz Gminy O. ustalił dla planowanej inwestycji nieprzekraczalną linię zabudowy zgodnie z oznaczeniem na złączniku graficznym nr 1. Na pierwotnie sporządzonym i załączonym do ww. decyzji załączniku graficznym nr 1, widniała naniesiona na teren działki [...] "nieprzekraczalna linia zabudowy". Tymczasem na załączniku graficznym nr 1 stanowiącym złącznik do postanawiania z 09 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania "nieprzekraczalna linia zabudowy" nie została już w żaden sposób oznaczona na terenie inwestycji. Tym samym uznać należy, wskutek sprostowania załącznika graficznego nr 1 doszło nie tylko do sprostowania oczywistej omyłki w zakresie oznaczenia terenu inwestycji objętej decyzją z 22 czerwca 2020 r., ale doszło również do merytorycznej zmiany tej decyzji w zakresie ustalenia warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania ternu oraz jego zabudowy. Doszło bowiem do modyfikacji ustaleń w zakresie lokalizacji linii zabudowy dla planowanej inwestycji. Tymczasem, jak wskazano wcześniej drodze sprostowania nie jest dopuszczalna ingerencja w merytoryczną treść rozstrzygnięcia. Powyższe uwagi odnoszą się także od złącznika nr 2 decyzji stanowiącego graficzną część wyników analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588 z późn. zm.) w brzmieniu aktualnym w dacie wydania ww. decyzji z 22 czerwca 2020, wyniki analizy, o której mowa w § 3 ust. 1, zawierające część tekstową i graficzną, stanowią załącznik do decyzji o warunkach zabudowy. Zmieniony postanowieniem z 9 lutego 2021 r. załącznik nr 2 również nie zawiera oznaczenia linii zabudowy, mimo iż część tekstowa wyników analizy w pkt I ppkt 1 wprost wskazuje na jej przebieg zgodnie z załącznikiem graficznym wyników tej analizy. Tymczasem przed wydaniem postanowienia o sprostowaniu na załączniku graficznym nr 2 decyzji z 22 czerwca 2020 r ( t.j. na graficznej części wyników analizy) widniał przebieg nieprzekraczalnej linii zabudowy. Powyższe oznacza, iż przy okazji sprostowania omyłki w zakresie błędnego oznaczenia terenu inwestycji również doszło do merytorycznej ingerencji w obligatoryjny element decyzji o warunkach zabudowy. Z tych też przyczyn zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim postanowienie, jako wydane z naruszeniem art. 113 § 1 k.p.a. nie mogło się ostać w obrocie prawnym. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze zauważyć należy, iż sprowadzają się one do kwestionowania objęcia planowaną inwestycja terenu działki nr [...]. W granicach przedmiotowej sprawy Sąd nie kontroluje jednak prawidłowości ostatecznej decyzji w przedmiocie warunków zabudowy, a jedynie zgodność z prawem postanowienia o sprostowaniu tej decyzji, a więc przede wszystkim w zakresie wystąpienia przesłanek do zastosowania przepisu art. 113 § 1 k.p.a. W części tekstowej decyzji z 22 czerwca 2020 r. organ wyraźnie opisał teren inwestycji jako obejmujący działki [...], [...] (obręb [...] Miasto O.), a decyzja ta została doręczona E. i J. D. w dniu 26 czerwca 2020 r. Skarżącym przysługiwało prawo do wniesienia odwołania od powyższego rozstrzygnięcia. Jak wskazano wyżej w postępowaniu dotyczącym sprostowania decyzji, zarówno organy jak i Sąd nie są władne ingerować w merytoryczną treść prostowanej decyzji. Stąd też podnoszone w skardze zarzuty nie mogą być uwzględnione na tym etapie postępowania. W tych okolicznościach sprawy Sąd uchylił, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c., zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Gminy O. z 09 lutego 2021 r. ( punkt I sentencji wyroku). Ponownie rozpoznając sprawę rolą organu I instancji będzie dokonanie sprostowania decyzji z 22 czerwca 2020 r. z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w mniejszym uzasadnieniu w szczególności w zakresie dokonanych modyfikacji w zakresie ustalenia przebiegu linii zabudowy na złącznikach graficznych ww. decyzji . O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od Kolegium na rzecz skarżących solidarnie kwotę 100,- złotych tytułem zwroty uiszczonego wpisu od skargi (punkt II sentencji wyroku).