II SA/Po 535/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 09 listopada 2006r. przy udziale sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki kiosku handlowego o d d a l a s k a r g ę /-/ E.Podrazik /-/ A.Zieliński /-/ J.Szaniecka Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. decyzją z dnia [...] Nr [...] znak: [...] nakazał inwestorowi J. W. rozbiórkę pawilonu usytuowanego na nieruchomości o oznaczeniu geodezyjnym nr [...], arkusz nr [...], obręb P., stanowiącej pas drogowy ulicy [...], przy markecie "[...]" – bezpośrednio przy przystanku autobusowym (oznaczony symbolem P1 na szkicu sytuacyjnym). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że inwestor nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę. Do ustawienia kiosku nie uprawniała J. W. decyzja o pozwoleniu na budowę przy ul. [...], gdyż dotyczyła ona innej lokalizacji. Wprawdzie inwestor uzyskał decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta P. o "zezwoleniu na umieszczenie kiosku handlowego w pasie drogowym ulicy [...]" wydaną na podstawie art. 39 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm.), to również i ona nie była pozwoleniem na budowę. Ponadto decyzja ta straciła ważność z końcem 2004r. Straciły również ważność inne decyzje na zajęcie pasa drogowego w 2005r. Dla sprawy nie ma znaczenia, że z wniosku J. W. wszczęto postępowanie o wydanie warunków zabudowy, gdyż nie zakończyło się ono ostateczną decyzją do dnia wszczęcia niniejszego postępowania. Organ I instancji stwierdził, iż kiosk (pawilon handlowy) stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. W trakcie czynności kontrolnych ustalono bowiem, że kiosk nie jest trwale związany z gruntem. W myśl art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego budowa tymczasowych obiektów budowlanych wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowych obiektów budowlanych ustawionych na okres do 120 dni, które znacząco nie oddziałują na środowisko w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska. Tymczasowe obiekty budowlane zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę mogą być wzniesione po uprzednim skutecznym, w rozumieniu art. 30 Prawa budowlanego, zgłoszeniu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. stwierdził, że ustawienie kiosku stanowiło budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Skutkiem ustawienia kiosku było powstanie obiektu budowlanego w nowym miejscu. Dlatego zastosował przepis art. 48 Prawa budowlanego odnoszący się do budowy obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę. Organ uznając, że spełnione są przesłanki legalizacji (art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego) postanowieniem z dnia [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie pawilonu oraz nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia w terminie 120 dni określonych dokumentów. Wobec niewykonania, pomimo upływu terminu, nałożonych obowiązków organ – na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego - orzekł o nakazie rozbiórki. W odwołaniu J. W. wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając odwołanie podniósł, że nie dokonał samowoli budowlanej albowiem kiosk przeniósł z ulicy [...] (w związku z jej rewitalizacją) na ulicę K [...] na prośbę urzędników miejskich. Wskazał również, że decyzja o rozbiórce jest przedwczesna, gdyż nie zakończyło się postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...]. Nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 § 1 i § 2 kpa nakazał J. W. rozbiórkę pawilonu handlowego (kiosku) o wymiarach: 5,95m x 3,3m i wys. 2,7m (oznaczonego symbolem P1 na szkicu sytuacyjnym stanowiącym załącznik do protokołu z oględzin), posadowionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę w P. na działce br geod. [...], arkusz 10,obręb P., stanowiącej pas drogowy ulicy [...], przy markecie "[...]". Organ odwoławczy wskazał, że przyczyną uchylenia decyzji I instancji było wadliwe oznaczenie numeru działki, na której posadowiono przedmiotowy pawilon handlowy, a także nieprecyzyjne określenie przedmiotu rozbiórki. Ponadto nakaz rozbiórki był konieczny ze względu na niewykonanie przez inwestora nałożonego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego obowiązku dostarczenia określonych dokumentów. W sprawie nie ma znaczenia przeniesienie kiosku z ulicy [...] na teren działki nr geod. [...] przy ul. [...] w P., gdyż wraz z usunięciem pawilonu z poprzedniej lokalizacji, utraciło moc uprawnienie wiążące się z wydanym wcześniej pozwoleniem na budowę. Ponadto decyzja Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w P. z dnia [...] o zezwoleniu na umieszczenie kiosku w pasie drogowym ul. [...], została wydana na podstawie przepisów art. 39 ust. 3 oraz art. 40 ustawy z dnia 21 grudnia 1985r. o drogach publicznych (Dz. U z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm.). Jej przedmiotem nie jest realizacja zamierzenia budowlanego, lecz zgoda na zajęcie fragmentu pasa drogowego pod obiekt budowlany. W związku z tym błędne jest jej utożsamianie z decyzją o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego decyzja o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego, jest jednym z warunków uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Dla rozstrzygnięcia nie miało też znaczenia, iż przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym toczy się postępowanie odwoławcze w sprawie decyzji o warunkach zabudowy, gdyż nie zakończyło się ono decyzją ostateczną przed wszczęciem postępowania dotyczącego samowoli budowlanej (art. 48 ust. 2 pkt 1b Prawa budowlanego). W skardze J. W. wniósł o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący powtórzył argumentację przytoczoną w odwołaniu od decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona. Organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że prace polegające na ustawieniu gotowego kiosku stanowią "roboty budowlane" wymagającą pozwolenia na budowę. W myśl art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego robotami budowlanymi są budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 kwietnia 1999r. (sygn. IV SA 1830/96, Lex 47183) również takie roboty jak ustawienie gotowego obiektu na nieruchomości stanowią w rozumieniu cytowanego przepisu roboty budowlane. Kiosk uliczny jako obiekt niezwiązany trwale z gruntem jest - stosownie do art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego - tymczasowym obiektem budowlanym. Co do zasady roboty budowlane polegające na posadowieniu tymczasowego obiektu budowlanego wymagają uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego). Wyjątek stanowi budowa tymczasowych obiektów, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust.1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu (art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego). Budowa tego rodzaju obiektów wymaga zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że skarżący wystąpił ze zgłoszeniem, w którym określony byłby czas posadowienia kiosku oraz miejsce, na które zostanie przeniesiony po upływie tego okresu. Wobec powyższego organy administracyjne prawidłowo ustaliły, iż wykonanie robót budowlanych polegających na posadowieniu obiektu wymagało – przed przystąpieniem do nich - uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Uzyskanie przez skarżącego zezwolenia zarządcy drogi na zlokalizowanie w pasie drogowym obiektu budowlanego nie zastępuje pozwolenia budowlanego, a tym samym nie legalizuje posadowienia kiosku. Zezwolenie jest jednym z warunków, od których uzależnione jest wydanie pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę na terenie szczególnym, jakim jest pas drogowy. Wynika to z art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów. Przepisem szczególnym nakładającym na inwestora obowiązek uzyskania zezwolenia na lokalizację obiektu w pasie drogowym jest art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych. W szczególnie uzasadnionych przypadkach zarządca drogi może w drodze decyzji zezwolić na zlokalizowanie w pasie drogowym obiektu budowlanego niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Zaznaczyć również należy, iż bez znaczenia dla sprawy są ustne ustalenia między skarżącym a pracownikami Urzędu Miasta P., na podstawie których przeniósł kiosk z ulicy [...] na ulicę [...]. Ustne porozumienie jakichkolwiek podmiotów nie zwalnia od stosowania powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Sąd nie mógł również uwzględnić zarzutu skarżącego, że wydanie decyzji o nakazie rozbiórki było przedwczesne ze względu na toczące się postępowanie o ustalenie warunków zabudowy. Zgodnie z art. 48 ust. 2 pkt 1b Prawa budowlanego możliwość legalizacji samowoli budowlanej powstaje wówczas, gdy budowa jest zgodna z ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Bezsprzeczne jest, iż teren, na którym usytuowany jest pawilon nie posiada obowiązującego planu miejscowego, ani ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Skarżący przyznał w skardze, że postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla kiosku jest w toku (na etapie postępowania odwoławczego). Zatem decyzja o warunkach zabudowy wydana przez organ I instancji nie jest ostateczna. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. /-/ E.Podrazik /-/ A.Zieliński /-/ J.Szaniecka