II SA/Po 538/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik(spr) Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. Nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200,-zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu wpisu, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ M. Górecka II SA/Po 538/04 UZASADNIENIE Prezydent Miasta decyzją nr [...], datowaną na [...]r., ustalił dla inwestora Wydziału Oświaty Sportu i Rekreacji Urzędu Miasta P. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie sali gimnastycznej z basenem kąpielowym i zapleczem na działkach nr [...] i [...] na terenie Szkoły Podstawowej nr [...] przy ul. [...] w P. W decyzji tej stwierdzono, iż w planie miejscowym zagospodarowania przestrzennego Miasta P. zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta nr X/58/II/94 z dnia 06.12.1994 r. obszar na którym położony jest teren inwestycji oznaczony jest II.MB8.m1. Decyzja ustalała m.in. warunki wynikające z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru oznaczonego wyżej podanym symbolem. Postanowieniem z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na wniosek J.W., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 149 i art. 150 kpa, wznowiło postępowanie administracyjne zakończone wydaniem opisanej wyżej decyzji i Prezydenta Miasta jako organ właściwy do przeprowadzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. W uzasadnieniu organ podał, iż J.W. ubiega się o zwrot nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. W dniu [...]r. złożył on wniosek o uchylenie decyzji o warunkach zabudowy i przywrócenie terenu do stanu poprzedniego. Organ uznał, iż należy wznowić postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa strona, która nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy ma prawo żądać wznowienia postępowania. Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta, wskazując na przepis art. 151 § 1 kpa, odmówił uchylenia decyzji własnej nr [...] z dnia [...]r. W uzasadnieniu podano, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji przygotowano w [...]r. Widniejąca w treści decyzji data [...]r. nie jest datą faktycznego wydania decyzji, w rzeczywistości powinna to być data [...]r. J.W. uznany został za stronę postępowania administracyjnego. Teren inwestycji położony jest na obszarze oznaczonym w planie miejscowym zagospodarowania przestrzennego z dnia 06.12.1994 r. symbolami II.MB 7.uf i II.MB 7.m1, a nie jak - w na skutek oczywistej omyłki pisarskiej – wskazano w decyzji symbolem II.MB 8m1. Nie zmienia to w najmniejszym stopniu przeznaczenia terenu w świetle zapisów planu. Teren działki nr [...] jest wykorzystywany zgodnie z jego planowym przeznaczeniem, tj. na działalność szkoły. Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...] jest zgodna z ustaleniami miejscowego ogólnego planu zagospodarowania terenu oraz z planem realizacyjnym osiedla. Brak jest podstaw do uznania, iż przedmiotowa decyzja była wadliwa w terminie swej ważności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania J.W., decyzją z dnia [...]r. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż uchylenie decyzji organu I instancji wynika z dwóch przesłanek. Po pierwsze organ I instancji nie może twierdzić, że błędne opisanie w decyzji symbolu terenu na rysunku planu jest omyłką pisarską, nie dokonując sprostowania tej omyłki w przepisanej prawem formie. Po drugie, jeżeli nastąpiło wydanie decyzji z datą sprzed wszczęcia postępowania, to albo należy sprostować omyłkę pisarską, jeżeli doszło do niej nieświadomie, natomiast gdy było to działanie świadome to wymaga to zgłoszenia organom ścigania. Od powyższej decyzji skargę złożył J.W., domagając się jej uchylenia i nie przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji ze względu na utratę zaufania. Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja jest czwartą z kolei decyzją kasacyjną w trybie art. 138 § 2 kpa w tej sprawie. SKO nie stwierdziło potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego, stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości, organ odwoławczy winien orzec w sprawie co do istoty sprawy, zamiast przekazywać ją do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy od trzech lat uchyla się od rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Skarżący utracił zaufanie do organów obu instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, choć częściowo z innych przyczyn niż w niej wskazane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżoną decyzję naruszyło przepisy kodeksu postępowania administracyjnego regulujące postępowanie odwoławcze. Przepisy te nakazują organowi II instancji w pierwszym rzędzie merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Jest to zasada postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy uprawniony jest do ponownej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz do przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji dopuszczalne jest jedynie wtedy, gdy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. W przedmiotowej sprawie SKO ograniczyło się do kontroli decyzji wydanej w I instancji. Dodatkowo kontrola ta dotyczyła jedynie dwóch elementów i to wyłącznie w aspekcie proceduralnym. Uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji z takich względów stanowi naruszenie art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Wydając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów regulujących postępowanie wznowieniowe. W myśl art. 149 § 2 kpa, po wznowieniu postępowania organ przeprowadza postępowanie, co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Organy administracji w postępowaniu wznowieniowym zobowiązane są w pierwszej kolejności zbadać czy faktycznie występują w danej sprawie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 kpa, w szczególności czy osoba powołująca się na przesłankę z art. 145 § 2 pkt 4 kpa ma status strony w rozumieniu art. 28 kpa. Podkreślić należy, iż interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa musi mieć charakter rzeczywiście istniejący, znajdujący oparcie w konkretnych normach prawa materialnego. Status strony postępowania administracyjnego nie może się opierać o prawa (np. prawo własności), które w dacie prowadzenia postępowania nie istnieją, a mogą dopiero powstać w przyszłości. W przedmiotowej sprawie SKO w ogóle w zaskarżonej decyzji co do tej kwestii nie zajęło stanowiska, zaś organ I instancji ograniczył się do stwierdzenia, iż skarżący "został uznany za stronę", bez podania żadnej argumentacji. Zważywszy, iż w niniejszej sprawie skarżący swój status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu opiera na okoliczności, iż wystąpił o zwrot wywłaszczonej nieruchomości – działki nr [...], która jest częścią terenu planowanej inwestycji, stwierdzenie organu I instancji należy uznać za niewystarczające. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji w decyzji z dnia [...]r. po prostu przejął stanowisko SKO wyrażone w postanowieniu o wznowieniu postępowania (a więc na pierwszym etapie postępowania wznowieniowego) i zaniechał badania podstaw wznowienia, naruszając przepis art. 149 § 2 kpa. Dopiero po ustaleniu, że w sprawie faktycznie zaistniały przesłanki wznowienia, są podstawy do przeprowadzenia postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy i wydania decyzji z art. 151 § 1 pkt 2 kpa albo z art. 151 § 2 kpa. Podkreślić należy, iż decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej jest przewidziana w art. 151 § 1 pkt 1 kpa i jej wydanie następuje, gdy organ stwierdzi brak podstaw wznowienia wymienionych w przepisach art. 145 § 1 kpa i art. 145a kpa. Podstawą takiej decyzji nie może być natomiast stwierdzenie, iż decyzja dotychczasowa odpowiada prawu, co uczynił Prezydent Miasta w decyzji z dnia [...]r. Jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej nie uchyla się jej, ale wydaje się decyzję stwierdzającą wydanie decyzji dotychczasowej z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 kpa w zw. z art. 146 § 2 kpa). Organ I instancji nie zauważył również, że konsekwencje błędnego określenia zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odnoszących się do terenu inwestycji nie sprowadzają się tylko do wskazania w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu niewłaściwego symbolu terenu, ale wpływają na istotne rozstrzygnięcia decyzji. W decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu określić, bowiem, należy warunki wynikające z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym). Wątpliwe jest więc, aby w wyniku wznowienia postępowania mogła zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istotnej treści decyzji dotychczasowej. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja, oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...]r., wydane zostały z naruszeniem wymienionych wyżej przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji należało uchylić obie decyzje. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rozstrzygający ją organ uwzględni wyżej poczynione rozważania i prawidłowo zastosuje przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy, przy czym o kosztach zastępstwa procesowego nie orzeczono, bowiem nie został zgłoszony wniosek o ich przyznanie. Rozstrzygnięcie o wykonalności zaskarżonej decyzji oparto o art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ M. Górecka