II SA/Po 539/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędzia NSA Stanisław Małek Asesor sąd. Edyta Podrazik (spr.) Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 marca 2005 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań-Grunwald sprawy ze skargi L. i J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności; I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 30 zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ E. Podrazik /-/ G. Radzicka /-/ St. Małek II SA/Po 539/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...]r., w której na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26.07.2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113 poz. 1209 z 2001 r.) odmówiono wnioskodawcom L.P. i J.P. nieodpłatnego przekształcenia przysługującego im prawa użytkowania wieczystego działki gruntu nr [...] przy ul. [...] w Z. w prawo własności. W uzasadnieniu wskazano, że w myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26.07.2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113 poz. 1209 z 2001 r.) możliwość nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności dotyczy nieruchomości położonych na obszarze Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 06.09.1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz.U. Nr 46 poz. 340 z 1957 r.). Nieodpłatne nabycie nieruchomości dotyczy jedynie nieruchomości gruntowych nadanych w trybie osadnictwa rolnego na terenach Ziem Odzyskanych, i to nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub nieruchomości rolnych. Natomiast przedmiotowa nieruchomość nie była nadana w trybie osadnictwa rolnego. Nie zostały więc spełnione przesłanki nieodpłatnego nabycia nieruchomości. W skardze na powyższą decyzję L.P. i J.P. domagali się jej uchylenia oraz podnieśli, iż zawarte w art. 1 powołanej ustawy z dnia 26.07.2001 r. odesłanie do dekretu z dnia 06.09.1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych wyznacza jedynie zakres geograficzny w jakim powinny znajdować się nieruchomości objęte regulacjami ustawy, a nie jej zakres podmiotowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę z dnia [...]r. podtrzymało w całości swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi, natomiast w piśmie z dnia [...]r. dodatkowo podniesiono, iż skarżący nie byli użytkownikami wieczystymi nieruchomości przy ul. [...] w Z. w dniu 26.05.1990 r., prawo użytkowania wieczystego do całości działki nabyli dopiero w dniu 19.07.2001 r., nadto nieruchomość nie jest zabudowana wyłącznie na cele mieszkaniowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Ustawa z dnia 26.07.2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. 113 poz. 1209 z 2001 r.) w wersji obowiązującej w okresie orzekania przez organy obu instancji, stanowiła w art. 1 ust. 1, że roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności przysługiwało osobom fizycznym, będącym w dniu 26 maja 1990 roku oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z 6 września 1951 roku o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46 poz. 340 z 1957 r.), zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne. Cytowany przepis określał zatem warunki, które musiał spełnić nabywca prawa własności, wskazując m.in. kategorie osób uprawnionych, rodzaje nieruchomości, a także miejsce położenia nieruchomości (ograniczenie terytorialne do obszarów Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie z 6.09.1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych). Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało błędnej wykładni dyspozycji art. 1 ust. 1 powołanej ustawy. Odesłanie do wspomnianego dekretu z dnia 06.09.1951 r. zawarte w przepisie art. 1 ustawy nie dotyczy bowiem przedmiotu regulacji (ochrona i uregulowanie własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych), lecz odnosi się do zasięgu terytorialnego ustawy, który jest tożsamy z zasięgiem terytorialnym dekretu. Zasięg ten określony został już w tytule dekretu, następnie powtórzony w jego treści w art. 1 oraz doprecyzowany w art. 13 ust. 2, gdzie stwierdzono, że przez obszar Ziem Odzyskanych należy rozumieć również obszar byłego Wolnego Miasta Gdańska. Ustawa z dnia 26.07.2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości formułuje natomiast samodzielnie i autonomicznie przedmiot regulacji, to jest nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe lub stanowiące nieruchomości rolne. Podkreślić należy, iż gdyby wolą ustawodawcy było odesłanie zarówno do zasięgu terytorialnego jak i zakresu przedmiotowego dekretu wystarczyłoby użyć określenia "nieruchomości wymienionych w dekrecie", zbędne byłoby natomiast sformułowanie "nieruchomości, położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie". Na taką intencję ustawodawcy wskazuje także późniejsza zmiana przedmiotowego przepisu i jego obecne brzmienie – jego zastosowanie rozszerzono na obszar całego kraju. Zaskarżona decyzja wydana została więc z naruszeniem art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Błędne jest także stanowisko organu zaprezentowane w piśmie z dnia [...]r., iż skarżący nie spełniają także pozostałych przesłanek z art. 1 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. Z akt sprawy i dokumentów dołączonych do skargi wynika jednoznacznie, iż skarżący L. i J. P. byli współużytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości zarówno w dniu 26.05.1990 r, jak i w dacie wejścia w życie ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, tj w dniu 24.10.2001 r. Między tymi granicznymi datami zmieniła się jedynie wysokość przysługującego skarżącym udziału. Przedmiotowa nieruchomość od 1985 roku jest zabudowana domem mieszkalnym jednorodzinnym, natomiast w 1996 r. do budynku mieszkalnego dobudowano część handlowo-mieszkalną. Podkreślić należy, iż przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26.07.2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości obejmuje swoim zakresem zarówno użytkowników wieczystych jak i współużytkowników wieczystych oraz nie zawiera wymagania by nieruchomość była zabudowana wyłącznie na cele mieszkaniowe. Reasumując powyższe rozważanie stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję należało uchylić. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę należy prawidłowo zastosować przepisy powołanej wyżej ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 wskazanej ustawy w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.). Z uwagi na treść zaskarżonej decyzji, która nie nadaje się do wykonania pominięto rozstrzygnięcie w zakresie wykonalności z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ E. Podrazik /-/ G. Radzicka /-/ St. Małek