II SA/Po 54/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jan Szuma (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania W. M., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta C. (zwanego dalej "Burmistrzem") z dnia [...] października 2021 r., [...], [...] o przyznaniu odwołującej się dodatku mieszkaniowego w kwocie [...]zł. Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy. Wnioskiem datowanym na [...] września 2021 r. (złożonym [...] września 2021 r.) W. M. wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. o przyznanie jej dodatku mieszkaniowego. Wskazała, że najmuje lokal, w którym sama zamieszkuje. Jego powierzchnia to 34,78 m2. Jest on wyposażony w centralne ogrzewanie, centralną instalacje ciepłej wody oraz instalację gazu przewodowego. W dniu [...] października 2021 r. organ w oparciu o przedstawione dane dokonał wyliczenia dodatku mieszkaniowego ustalając, że wydatki na lokal wynoszą [...] zł. Lokal nie przekracza powierzchni normatywnej, a więc w takiej kwocie powinny być uwzględnione. Zaznaczono, że W. M. teoretycznie obciążają wydatki do kwoty [...]% jej dochodów (zamieszkuje samodzielnie), ale w związku z tym, że nie uzyskuje ona dochodu (0), to całość wydatków (554,03 zł) staje się podstawą do wyliczenia dodatku mieszkaniowego. Ostatecznie organ wyliczył, że dodatek mieszkaniowy powinien wynieść połowę kwoty bazowej, czyli [...] zł. Decyzją z dnia [...] października 2021 r., [...], [...] Burmistrz wyliczył W. M. dodatek mieszkaniowy we wskazanej wyżej kwocie [...]zł. Zaznaczył, że lokal wnioskodawczyni nie przekracza kryterium powierzchniowego zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 2021, dalej "u.d.m."). Skarżąca w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku nie osiągnęła żadnych dochodów. Cała kwota faktycznych wydatków na lokal (554,03 zł) powinna być więc brana pod uwagę jako podstawa do wyliczenia dodatku mieszkaniowego. Burmistrz zaznaczył dalej, że zgodnie z art. 6 ust. 11 u.d.m. w C. obowiązuje uchwała Rady Miejskiej w C. ograniczająca wysokość dodatku mieszkaniowego do 50% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny w sytuacji, gdy powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni (554,03 zł x 50% = [...] zł) W odwołaniu W. M. zaznaczyła, że całkowita kwota wydatków za lokal jest wyższa aniżeli wskazał organ i wynosi [...] zł. Na dowód przedstawiła szereg wpłat tytułem czynszu i zaległości za prąd za różne miesiące (na taką i inne kwoty – uw. Sądu). W kolejnym piśmie z dnia [...] października 2021 r. W. M. wskazała też, że pomoc dla niej udzielana przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej jest niewystarczająca, przez co narastają zaległości. Zwróciła między innymi uwagę, że choćby w październiku 2021 r. musiała uiścić kwotę [...]zł tytułem czynszu bieżącego i zaległości za prąd. Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r., [...] Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej "K.p.a."), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Przedstawiwszy obszernie uwarunkowania prawne przyznawania dodatków mieszkaniowych zaznaczyło, że wydatki na lokal w kwocie [...]zł wskazane zostały we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, jak też i ich kwota znajduje potwierdzenie w treści umowy najmu złożonej do akt administracyjnych. Wysokość dodatku nie może przekroczyć 50% faktycznych wydatków na lokal, stąd sam dodatek mieszkaniowy należało wyliczyć na poziomie [...] zł. W skardze W. M. zakwestionowała decyzję Kolegium z dnia [...] grudnia 2021 r., [...], przy czym zaznaczyła, że jest stanowisko jest takie "jak dotychczas". W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, akcentując, że dodatek mieszkaniowy mógł wynieść 50% wydatków faktycznie ponoszonych, a więc prawidłowo określono go w kwocie [...]zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie Sąd wyjaśnia, że ze w sferze pozaprawnej ze zrozumieniem przyjmuje uwagi W. M., która podnosiła, że nie ma środków wystarczających na swoje utrzymanie. Jest bowiem faktem, że nie ma ona dochodów (w każdym razie w okresie badanym na potrzeby dodatku mieszkaniowego – trzy miesiące poprzedzające złożenie wniosku) i utrzymuje się z pomocy Państwa. W takich warunkach każda kwota jest dla osoby potrzebującej ważna. Niestety Sąd mimo to nie znalazł podstaw, aby podważyć decyzję dotyczącą dodatku mieszkaniowego ustalonego w kwocie [...]zł na okres od [...] października 2020 r. do 31 mara 2022 r. Dodatek mieszkaniowy nie jest świadczeniem uznaniowym. Przyznawany jest w konkretnej kwocie wyliczonej w oparciu o wiążące przesłanki ustawowe. W niniejszej sprawie dodatek ten ustalono prawidłowo. Z uwagi na dość uproszczony stan faktyczny, Sąd odstąpi od przedstawienia zawiłości prawnych u.d.m. Wystarczy wskazać, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.m. wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami związanymi z lokalem (sprecyzowanymi w art. 6 ust. 3-6 u.d.m. i przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego) a kwotą, którą ponosić ma osoba ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy. W przypadku gospodarstwa jednoosobowego, mieszkaniec lokalu pokrywać powinien wydatki do kwoty odpowiadającej 15% dochodów gospodarstwa domowego. Jak zaznaczono, W. M. nie uzyskiwała dochodu w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku. Oznacza to, że nie jest ona obowiązana pokrywać żadnej części wydatków mieszkaniowych (0 zł x 15%), a w konsekwencji wszystkie faktyczne wydatki na lokal stanowią kwotę bazową dla obliczenia dodatku mieszkaniowego. Według ustaleń zebranych w aktach wydatkami związanymi z lokalem za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku (stosownie do art. 7 ust. 1 in fine u.d.m.) były opłaty wynikające z umowy najmu w kwocie [...]zł, opisane w tej umowie (k. 4-6 akt administracyjnych) i przedstawione zresztą w szczegółach we wniosku przez samą skarżącą (k. 2 verte akt administracyjnych). Gdy chodzi o wyliczenie samej kwoty dodatku mieszkaniowego organy musiały uwzględnić regulację zawartą w art. 6 ust. 10 i 11 u.d.m. Przepisy te zawierają limit wysokości dodatku mieszkaniowego między innymi do "70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny" (ust. 10), z tym, że wartość tą "rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć lub obniżyć, nie więcej niż o 20 punktów procentowych" (ust. 11). W C. obowiązuje uchwała Rady Miejskiej z dnia [...] lutego 2012 r., [...] w sprawie obniżenia wysokości wskaźników procentowych określających wysokość dodatku mieszkaniowego (Wielk. z 2012 r. poz. 1383), w której wysokość maksymalną dodatku mieszkaniowego obniżono o 20 punktów procentowych w stosunku do limitu z art. 6 ust. 10 u.d.m. Oznacza to, że w C. dodatek mieszkaniowy przyznaje się do 50% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Lokal W. M. jest mniejszy od normatywnej powierzchni, a więc cała kwota faktycznych wydatków (554,03 zł) może być uwzględniona jako kwota bazowa do obliczenia dodatku mieszkaniowego. Jak zaznaczono, zgodnie z art. 6 ust. 10 oraz 11 u.d.m., a także stosownie do uchwały [...], w C. dodatek mieszkaniowy nie może przekroczyć 50% tych faktycznych wydatków, a więc maksymalny dodatek mieszkaniowy należało ustalić na poziomie [...] zł. Tak trafnie uczyniły organy. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej przez W. M. na etapie postępowania administracyjnego, a podtrzymanej w skardze, Sąd zaznacza, że nie ma podstaw, aby zaliczyć do kwoty faktycznych wydatków mieszkaniowych kwotę [...]zł. Sąd nie zaprzecza, że kwota ta odpowiada płatności za niektóre miesiące faktycznie uiszczonej przez skarżącą na rzecz właściciela budynku. Niemniej należy zauważyć, że obejmuje ona (przykładowo w oparciu o rachunek za kwiecień 2021 r. – k. 22 akt administracyjnych) czynsz bieżący oraz czynsz "zaległy" "plus prąd". Tymczasem zgodnie z art. 6 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 in fine u.d.m. do faktycznych wydatków mieszkaniowych stanowiących podstawę wyliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się czynsz i inne opłaty konkretnie za miesiąc poprzedzający dzień złożenia wniosku. Chodzi więc o czynsz i opłaty za jeden miesiąc, a nie zaległości. Wreszcie zgodnie z art. 6 ust. 4a u.d.m. do faktycznych wydatków wpływających na wysokość dodatku mieszkaniowego nie zalicza się opłat za energię elektryczną. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że jakkolwiek prawdą jest, że W. M. ponosi niekiedy w związku z zamieszkiwaniem w lokalu przy ul. [...] w C. szeroko rozumiane wydatki wyższe niż [...] zł, bowiem reguluje też zaległości oraz opłaty za energię elektryczną, to jednak ustawa nie pozwalała na zaliczenie na potrzeby dodatku mieszkaniowego kwot ponad wartość bieżącego czynszu i opłat za jeden miesiąc, a konkretnie miesiąc poprzedzający dzień złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Jak już zaznaczono, W. M. naliczono w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wydatki związane z lokalem w kwocie [...]zł. Kwotę tą podała sama we wniosku jak również znajduje ona potwierdzenie w przedłożonej umowie najmu. Powyższe prowadzi do konkluzji, że dodatek mieszkaniowy przy zastosowaniu limitu określonego w art. 6 ust. 10 i 11 u.d.m. oraz w uchwale [...] mógł wynieść [...] zł (50% faktycznych wydatków) i prawidłowo został na taką kwotę ustalony. W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się po stronie organów naruszenia prawa. Skarga podlegała więc oddaleniu jako niezasadna na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.). Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 z późn. zm.), po uprzednim skierowaniu jej do takiego trybu przez Przewodniczącego Wydziału (k. 1 verte akt sądowych).