II SA/Po 540/08
WyrokWSA w Poznaniu2008-12-10
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić decyzję wydaną z naruszeniem prawa, jeśli od jej doręczenia upłynęło 5 lat, mimo że podstawą wznowienia postępowania było uchylenie innej decyzji, na której opierała się decyzja pierwotna?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić decyzji wydanej z naruszeniem prawa, jeśli od jej doręczenia upłynęło 5 lat, nawet jeśli podstawą wznowienia postępowania było uchylenie innej decyzji, na której pierwotna decyzja się opierała. Termin 5 lat określony w art. 146 § 1 k.p.a. jest bezwarunkowy i niezależny od przyczyn jego upływu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. U. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która stwierdziła wydanie z naruszeniem prawa decyzji Starosty J. o pozwoleniu na użytkowanie dwóch szop gospodarczych, wybudowanych bez pozwolenia na budowę. Organ odmówił uchylenia tej decyzji z powodu upływu 5-letniego terminu od jej doręczenia. Skarżąca podniosła, że upływ terminu jest spowodowany niekompetentnym i stronniczym prowadzeniem postępowania przez organy administracyjne.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008r. sprawy ze skargi I. U. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie stwierdzenia w wyniku wznowienia postępowania, wydania z naruszeniem prawa decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektów budowlanych oddala skargę /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ B. Drzazga /-/E. Podrazik
Decyzją z dnia [..] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., na podstawie art. 151§ 2 w związku z art.145 § 1 pkt 8 i art. 146 §1 kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził, że decyzja Starosty J. Nr [.] z dnia [..], udzielająca U. i T. D. pozwolenia na użytkowanie dwóch szop gospodarczych, wybudowanych bez pozwolenia na budowę, na nieruchomości położonej w G. przy ul.J. (działki nr [..] i [..]), została wydana z naruszeniem prawa oraz odmówił uchylenia powyższej decyzji z powodu z uwagi na upływ terminu 5 lat od czasu jej doręczenia.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że po przeprowadzeniu w dniu 26.03.1993r. oględzin, Kierownik Urzędu Rejonowego w J. ustalił, że T. D. na nieruchomości przy ul.J.w G. wybudował bez pozwolenia na budowę dwie szopy. Następnie w organ nakazał zalegalizowanie budowy szop przez uzyskanie pozwolenia na użytkowanie decyzją z dnia 29.03.1993r. W toku dalszego, wieloletniego postępowania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawomocną decyzją z dnia [..] stwierdził nieważność decyzji z dnia [..]. W obiegu prawnym pozostaje natomiast decyzja ostateczna Nr [..] z dnia [..] Starosty J., udzielająca U. i T. D. pozwolenia na użytkowanie w/w szop gospodarczych, wydana w oparciu o decyzję z dnia [..], która została następnie uchylona. Taka sytuacja stanowi przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 8 kpa, zgodnie z którym wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione. Organ wskazał nadto, że uchylenie decyzji z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 8 kpa nie może zgodnie z art. 146 § 1 kpa nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat . Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie i dlatego organ, na podstawie art. 151 § 2 kpa, ograniczył się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz do wskazania okoliczności, z powodu którego nie uchylił tej decyzji.
Po rozpoznaniu odwołania I. U., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [..] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji, wskazując że decyzja dnia [..] została doręczona T. D. w dniu jej wydania. Wynika to, zdaniem organu, z pisma T. D. z dnia 22.08.2002r. oraz z adnotacji o potwierdzeniu przez niego odbioru decyzji. Zatem skoro postępowanie zostało wszczęte z uwagi na treść art. 145 § 1 pkt 8 kpa, a jak organ wykazał, upłynęło już 5 lat od doręczenia decyzji będącej przedmiotem postępowania, to zgodnie z art. 146 § 1 nie mogło nastąpić uchylenie decyzji. Zdaniem organu odwoławczego trafnie organ pierwszej instancji orzekł o wydaniu decyzji z dnia [..] z naruszeniem prawa, skoro decyzja z dnia [..] została wyeliminowania z obrotu prawnego, a następnie wskazał powody które uniemożliwiły jej uchylenie.
Powyższa decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi I. U. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca podniosła, że upływ 5 lat od doręczenia decyzji, jest spowodowany prowadzeniem przez organy administracyjne postępowania w sposób niekompetentny i stronniczy. Skarżąca podniosła, że już od 1993r domaga się usunięcia szop, pobudowanych bez pozwolenia, wskazując m.in że w dniu 2.04.2002r. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [..] Wniosek ten został przesłany do Wojewody, który zalecił skarżącej wystąpienie o wznowienie postępowania. W konkluzji skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, jako krzywdzące ją i naruszające prawo.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd dokonuje kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje w sytuacjach określonych w art.145§1 p.p.s.a. tj. w przypadku uchybienia przepisom prawa materialnego , jeżeli uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania, jak również w przypadku wad postępowania, jeżeli mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd doszedł do przekonania, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.
Należy wskazać, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z urzędu postanowieniem z dnia [..], wydanym na postawie art. 149 § 1 kpa. Organ jako podstawę wznowienia powołał art. 145 § 1 pkt 8 kpa, wskazując, że decyzja z dnia [..], stanowiąca podstawę wydania decyzji z dnia [..], została uchylona.
Jak wynika z akt sprawy decyzja z dnia [..] została wydana w oparciu o decyzję z dnia [.], która nakazywała legalizację przedmiotowych szop przez uzyskanie przez inwestorów pozwolenia na ich użytkowanie. Decyzja ta następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego prawomocną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..]. Postępowanie w tej sprawie zostało zakończone wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie VII SA/Wa 2379/06.
Zasadnie więc organ nadzoru budowlanego uznał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 kpa, istnieje przesłanka do wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [..]. Jak stanowi art. 146 § 1 kpa uchylenie decyzji z przyczyny wskazanej w art. 145 § 1 pkt 8 kpa nie może nastąpić, jeżeli od doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat. Z akt sprawy wynika, że T. D. dysponował decyzją z dnia [..] co najmniej od dnia 20.12.2001r., co wynika z jego pisma z dnia 20.12.2001r. Zatem w chwili wydawania decyzji z dnia 21.02.2008r. przez organ pierwszej instancji ,upłynęło już 5 lat o których mowa w art. 146 § 1kpa. W tej sytuacji niemożliwe było, jak trafnie wskazały organy orzekające w sprawie, uchylenie przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie szop, pomimo jej wydania z naruszeniem przepisów prawa budowlanego z 1974r. Należy przy tym podkreślić, że treść art. 146 § 1 kpa wskazuje w sposób jednoznaczny, iż upływ określonych w nim terminów, jako negatywnej przesłanki do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji, jest bezwarunkowy, tj. niezależny od okoliczności, które to spowodowały.
Mając zatem na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania administracyjnego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Jednakże stwierdzić należy, że jak trafnie podniosła skarżąca, do chwili obecnej nie został rozpoznany jej wniosek z dnia 2.04.2002r., w którym domagała się stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [..]. Wniosek ten został przekazany do Wojewody, jako organu właściwego do jego rozpoznania, ale organ ten zamiast go rozpatrzeć, ograniczył się jedynie do zalecenia skarżącej złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Takie postępowanie organu należy ocenić jako niezgodne z art. 7 i 8 kpa. Skarżąca może zatem domagać się rozpoznania jej wniosku z dnia 2.04.2002r., ewentualnie złożyć taki wniosek ponownie.
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ B. Drzazga /-/ E. Podrazik
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło