II SA/Po 541/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2015r. wniosku uczestnika postępowania C. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2013r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ochrony zwierząt postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K.Witkowicz-Grochowska Pismem z dnia 20 czerwca 2014r. i 07 listopada 2014r. podpisanym przez uczestniczkę C. K. oraz pismami wniesionymi drogą elektroniczną, wniosła ona o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosków powołała się na stan materialny i zdrowotny swój oraz syna, który znajduje się na jej całkowitym utrzymaniu, uniemożliwiający ponoszenie dodatkowych kosztów bez uszczerbku dla zdrowia i życia. Wskazała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...]zł miesięcznie, utrzymuje także schorowanego i leczącego się od lipca 2011r. syna, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Z emerytury kwotę [...] zł przeznacza na leki i leczenie syna, do tego dochodzą poza kosztami utrzymania wydatki związane z wizytami w ośrodku zdrowia, rehabilitacji i u lekarzy specjalistów skarżącej i jej syna. Oświadczyła, że posiada dom o powierzchni [...] m² w okolicach P. Wskazała, że syn nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów, nieruchomości, gruntów czy papierów wartościowych. Z uwagi na schorzenia nie może podjąć żadnej pracy. Nadto wskazała, że sytuacja materialna i zdrowotna uniemożliwia ponoszenie dodatkowych kosztów. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do aktualnej sytuacji finansowej, zwrócono się, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 2012, poz. 270 - dalej "p.p.s.a.") o uzupełnienie wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie aktualnych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi, pismem z 14 listopada 2014r. złożonym w Biurze Podawczym Sądu oraz przesłanym drogą elektroniczną, wnioskodawczyni powtórzyła, że jedynym źródłem dochodów stałych, jak i dorywczych jest jej emerytura w wysokości [...] zł. Uczestniczka nadto ponosi pełne koszty utrzymania i leczenia syna, który nie może podjąć zatrudnienia. Oświadczyła, że syn z uwagi na brak zatrudnienia, stan zdrowia, brak możliwości zarejestrowania się w urzędzie pracy jako bezrobotny, korzysta wyłącznie z prywatnej pomocy lekarskiej. Skarżąca korzysta z pomocy publicznej służby zdrowia. Obroty na posiadanym przez wnioskodawczynię rachunku bankowym sprowadzają się do uzyskiwania emerytury i jej wydatkowania, nie ma kredytów, pożyczek, ani zajęć komorniczych. Nie posiada samochodu. Koszty leczenia, które wynoszą około [...] zł. pokrywa z emerytury. Przesłała kserokopie artykułu prasowego dotyczącego leczenia nowotworów, scanu decyzji ZUS o wysokości emerytury, rocznego rozliczenia przychodów za 2013r. z którego wynika jej dochód w wysokości [...]zł. oraz rachunków za media, zaświadczeń o stanie zdrowia z 2012, 2013r, marca i sierpnia 2014r., zestawienia wydatków za media, ubezpieczenie, leki, koszty utrzymania samochodu za okres od stycznia do grudnia 2014r. w wysokości [...]zł. (k. 405 akt sąd.), rachunków za leki w kwocie [...]zł w styczniu i lutym 2014r. oraz [...]zł w grudniu 2013r. Nadto wnioskodawczyni przedłożyła kserokopie wyciągów z jej rachunku bankowego za okres od 12 lutego 2014r. do 01 września 2014r., na którym stan środków na 3 marca 2014r. wynosił [...] zł, 5 kwietnia 2014r. wynosił [...] zł, 5 maja 29014r. wynosił [...]zł, 4 czerwca 2014r. wynosił [...]zł, 7 lipca 2014r. wynosił [...]zł, 5 sierpnia 2014r. wynosił [...]zł, 1 września 2014r. wynosił [...]zł. (k. 400–404v, 430-436v akt sąd.). Regulacja dotycząca prawa pomocy, zawarta w art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z dyspozycja art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i zgromadzone dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawczyni winna, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez nią środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. Przy czym należy podkreślić, że sytuację finansową skarżącej należy badać w kontekście dochodów i kosztów utrzymania wszystkich członków jego rodziny – matki i syna. Oświadczenie wnioskodawczyni w zakresie rzeczywistej wysokości posiadanych środków finansowych budzi wątpliwości. Z zestawienia dochodów z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie oraz zadeklarowanych kosztów utrzymania domu, zakupu leków i leczenie, jak deklaruje na kwotę rzędu [...] zł. miesięcznie, a nadto kosztów naprawy AGD w kwocie [...]zł, konserwacje i uszkodzenia pozostałego majątku, zakupu środków czystości, butów, odzieży, sprzętu zaopatrzenia medycznego (okularów, słuchawek), a także planowanych zabiegów i operacji, wynika, że dochody te nie wystarczają na pokrycie powyższych zadeklarowanych kosztów. Do tego doliczyć należy jeszcze koszty wyżywienia dwóch osób oraz utrzymanie psa. Wnioskodawczyni nie wskazała przy tym, by miała jakieś zaległości w bieżących opłatach, jak również oświadczyła, że nie korzysta z żadnych pożyczek i kredytów. Z prostego zestawienia miesięcznych kosztów koniecznego utrzymania jakie ponosi skarżąca, wynika, że przewyższają one kwotę zadeklarowanych dochodów z tytułu emerytury, zatem posiada ona inne jeszcze dodatkowe środki, których nie ujawnia. Nadto, wnioskodawczyni wyjaśniła, że dysponuje niezmienną od ośmiu miesięcy kwotą oszczędności rzędu [...] zł, jakie zgromadziła na rachunku bankowym. Nie podała, by w ostatnim czasie poniosła dodatkowe koszty na leczenie i zabiegi, przedstawione zaświadczenia lekarskie dotyczą stanu zdrowia z lat 2012, 2013 oraz marca i sierpnia 2014r. Zasadą jest, że skoro skarżąca dysponuje oszczędnościami, brak podstaw do obciążenia Skarbu Państwa kosztami, które co do zasady winna ponieść uczestniczka postępowania. Z istoty prawa pomocy wynika możliwość skorzystania z dobrodziejstwa prawa pomocy, dopiero gdy strona wykaże, że po uiszczeniu wszystkich koniecznych kosztów swojego i rodziny utrzymania nie dysponuje wolnymi środkami, które mogłaby przeznaczyć na poniesienie kosztów niniejszego postępowania. W takim stanie rzeczy, opierając się o treść formularzy wniosków o prawo pomocy i ich uzupełnienie, niemożliwe okazało się stwierdzenie, że w aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawczyni nie może pokryć kosztów niniejszego postępowania. Okoliczności te musiały skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K.Witkowicz-Grochowska