II SA/Po 542/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant Sekretarz sądowy Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2006r. przy udziale sprawy ze skargi M.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji dotychczasowej i umorzenia postępowania w sprawie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę [...]zł (...) tytułem zwrotu wpisu; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/E. Podrazik /-/A. Łaskarzewska /-/E. Brychcy W dniu [...].09.2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. , na podstawie art. 66 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, wydał decyzję nr [...] nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej ul. [...] w P. usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego, wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w P., dotyczącej jednego pionu instalacji wodno-kanalizacyjnej przebiegającej przez lokale mieszkalne nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] do pomieszczenia sanitarnego w mieszkaniu adaptowanym ze strychu na poddaszu, poprzez uzupełnienie wymienionego pionu kanalizacyjnego z rur o przekroju 100 mm i pionu wodociągowego z rur o przekroju 25 mm. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż przedmiotowy pion sanitarny zakończony wywiewem kanalizacyjnym ponad dach budynku został częściowo zdemontowany w mieszkaniach nr [...] i nr [...], zaś wykonanie nakazanych robót budowlanych doprowadzi instalację sanitarną, a tym samym obiekt budowlany, do należytego stanu technicznego. Postanowieniem nr [...] z dnia [...].02.2006r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 i art. 149 kpa, wznowił postępowanie zakończone opisaną decyzją ostateczną z dnia [...].09.2001r. nr [...]. Wznowienie postępowania nastąpiło z uwagi na stwierdzenie przez Wojewodę decyzją z dnia [...].11.2003 r. nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...].12.1997 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej MPGM sp. z o.o. oraz B. S. pozwolenia na budowę – adaptację części strychu na mieszkanie w budynku przy ul. [...] w P.. Decyzją nr [...] z dnia [...].05.2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., powołując się na art. 151 § 1 pkt 2 kpa oraz art. art. 145 § 1 pkt 8 kpa, uchylił decyzję własną z dnia [...] 09.2001 r. nr [...] oraz umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...] w P.. W uzasadnieniu wskazano, iż w dacie wydawania przedmiotowej decyzji z dnia [...] 09.2001 r. w obrocie prawnym znajdowała się decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...].12.1997 r. nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca MPGM sp. z o.o. oraz B. S. pozwolenie na budowę – adaptację części strychu na mieszkanie w budynku przy ul. [...] w P.. Jednocześnie piony wodny i kanalizacyjny, mające obsługiwać nowopowstające na strychu mieszkanie zostały częściowo zdemontowane – od stropu nad mieszkaniem nr 9 na III piętrze do wysokości 50 cm nad posadzką w mieszkaniu nr 7 na II piętrze – przez użytkowników tychże mieszkań. Przy wydawaniu przez PINB decyzji z dnia [...].09.2001 r. wzięty został pod uwagę fakt powstania na poddaszu budynku nowego mieszkania z łazienką, co miało wpływ na treść zawartych w decyzji nakazów. Decyzją z dnia [...].11.2003 r. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...].12.1997 r. o pozwoleniu na przebudowę strychu. Fakt ten uzasadnia wznowienie postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Wobec unieważnienia pozwolenia na budowę – adaptację strychu na mieszkanie konieczne jest przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego z art. 51 ustawy Prawo budowlane. W tym postępowaniu rozstrzygnięta będzie kwestia możliwości dalszego funkcjonowania powstałego mieszkania oraz wszelkich warunków koniecznych do jego prawidłowego funkcjonowania, także właściwego doprowadzenia instalacji wodno-kanalizacyjnej. Uzasadnia to uchylenie dotychczas orzeczonego nakazu dotyczącego wyłącznie pionów instalacyjnych i umorzenie postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].06.2006 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].05.2006 r. W uzasadnieniu powyższej decyzji opisano dotychczasowy przebieg postępowania oraz zarzuty podniesione w odwołaniach członków Wspólnoty Mieszkaniowej: G. W., K. i G. W. , A.M. i M. K. , którzy zakwestionowali podstawy wznowienia oraz podstawy uchylenia decyzji i umorzenia postępowania. Oceniając sprawę "in meriti" organ odwoławczy powtórzył w całości argumentację prawną i faktyczną zawartą w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Od powyższej decyzji skargę złożył uczestnik M. K. domagając się jej uchylenia i zarzucając naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 8, art. 6, art. 7 kpa oraz art. 66 ustawy Prawo budowlane. Skarżący podniósł, że decyzja PINB z [...].09.2001 r. wydana została w oparciu o przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane, z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, tj. częściowe zdemontowanie pionu wodnego i kanalizacyjnego w mieszkaniach nr [...] i nr [...]. Właścicielem pionów jest Wspólnota Mieszkaniowa, a do demontażu doszło samowolnie i bez jej zgody. Stan techniczny budynku był zagrożony nie z powodu adaptacji strychu na mieszkanie, tylko z powodu bezprawnie odciętych pionów, które należało uzupełnić. Piony te są niezbędne m.in. ze względu na istnienie zaadaptowanego na poddaszu mieszkania. Bez jednoczesnego wydania decyzji umożliwiającej legalizację zaadaptowanego mieszkania nie powinna być uchylana decyzja PINB z dnia [...].09.2001 r. Uchylenie decyzji z dnia [...] 09.2001 r. i umorzenie postępowania spowoduje poważne utrudnienia w legalizacji robót budowlanych polegających na adaptacji strychu na lokal mieszkalny. Takie rozwiązanie jest w interesie wyłącznie sprawców bezprawnie odciętych pionów, czego nie aprobuje większość Wspólnoty Mieszkaniowej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Uczestniczki postępowania M. I. i J. L. wniosły o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, choć częściowo z innych przyczyn niż w niej wskazane. Rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji uznać należy co najmniej za przedwczesne, wydane bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 kpa), bez dokonania oceny całokształtu materiału dowodowego w ramach swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), a przede wszystkim bez uwzględnienia treści przepisu art. 66 § 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane. Podkreślić należy, iż organy nadzoru budowlanego obu instancji prawidłowo ustaliły wystąpienie w niniejszej sprawie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 8 kpa, jaką jest stwierdzenie przez Wojewodę nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...].12.1997 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej MPGM sp. z o.o. oraz B. S. pozwolenia na budowę – adaptację części strychu na mieszkanie w budynku przy ul. [...]. Treść obowiązku nałożonego na Wspólnotę Mieszkaniową kwestionowaną decyzją PINB z dnia [...].09.2001 r. nr [...] ukształtowana została bowiem przy założeniu, iż prace adaptacyjne części strychu na lokal mieszkalny są legalne i powstałe w ich wyniku pomieszczenia mają charakter części mieszkania. Założenie powyższe wpłynęło na ocenę prawidłowości stanu technicznego budynku oraz na orzeczenie nakazujące uzupełnienie pionu kanalizacyjnego rurami o przekroju 100 mm (zamiast uprzednio zdemontowanych rur o przekroju 75 mm). W tym zakresie zarzuty skargi co do braku podstaw wznowienia z art. 145 § 1 pkt 8 kpa uznać należy za całkowicie nietrafne. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jest jednak niewystarczający do uznania bezprzedmiotowości postępowania zakończonego decyzją PINB z [...].09.2001 r. Kwestionowana decyzja z dnia [...].09.2001 r. wydana została w oparciu o przepis art. 66 § 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W dacie wydawania decyzji z dnia [...].09.2001 r. jeden ze znajdujących się w przedmiotowym budynku pionów instalacji wodno-kanalizacyjnej o funkcji odpowietrzenia, przechodzący przez mieszkania nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], dalej przez pomieszczenia strychowe na dach, był niekompletny – pion ten został częściowo zdemontowany w lokalach mieszkalnych nr [...] i nr [...]. Jak wynika z akt sprawy, w tym protokołu kontroli nr [...] z dnia [...].05.2006 r., stan tej instalacji nie uległ zmianie do chwili obecnej, pion wodno-kanalizacyjny nie został uzupełniony, w lokalu nr [...] zakończony jest odpowietrznikiem na wysokości 75 cm od podłogi, w lokalu nr [...] brak tego pionu w ogóle do wysokości stropu. Podkreślić należy, iż pion ten został zdemontowany w 1999 r. przez użytkowników mieszkań nr [...] i nr [...], tj. M. I. i A. P. , jako retorsja wobec nieprawidłowego podłączenia adaptowanych na mieszkanie pomieszczeń strychu do instalacji wodno-kanalizacyjnej. Roboty te nie były objęte decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 12.1997 r. o pozwoleniu na budowę – adaptację strychu na mieszkanie, nie wykonała ich inwestorka B. S. , której ponadto nie przysługuje prawo do dysponowania wymienionymi lokalami mieszkalnymi na cele budowlane. Z tych względów, wbrew stanowisku Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, konieczność przeprowadzenia procedury legalizacyjnej z art. 51 ustawy Prawo budowlane odnośnie robót budowlanych wykonanych na podstawie nieważnej decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...].12.1997 r. nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego w oparciu o przepis art. 66 § 1 ustawy. W postępowaniu legalizacyjnym z art. 51 ustawy badaniu podlegają inne okoliczności, niż w postępowaniu z art. 66 tej ustawy. Przepis art. 51 ustawy Prawo budowlane służy do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych wykonanych bez pozwolenia na budowę, nie zaś do usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku lub jego części. Na podstawie materiałów sprawy nie można jednoznacznie ustalić, czy brak pełnego pionu przedmiotowej instalacji wodno-kanalizacyjnej wpływa na stan techniczny budynku w taki sposób by można było uznać go za nieodpowiedni, czy też pozostaje bez negatywnego wpływu na ten stan. Kwestia ta nie była w ogóle przedmiotem ustaleń i rozważań organu nadzoru budowlanego II instancji przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. W szczególności nie poczyniono żadnych ustaleń co do tego, czy niepełny pion instalacji wodno-kanalizacyjnej nie zakłóca właściwego funkcjonowania tej instalacji w podłączonych do niej lokalach mieszkalnych, czy prawidłowo spełnia funkcję odpowietrzenia, czy lokal mieszkalny nr 9 po odcięciu tego pionu instalacji ma właściwy, przewidziany stosownymi przepisami dostęp do instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej. Ponadto oceniając w przedmiotowej sprawie wpływ niepełnego pionu instalacji wodno-kanalizacyjnej na stan techniczny budynku organy nadzoru budowlanego winny też mieć na względzie, iż decyzja o pozwoleniu na budowę – adaptację strychu na mieszkanie nie zastępowała decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania z art. 71 ustawy Prawo budowlane. Wszystkie wymienione wyżej kwestie wymagały wyczerpującego wyjaśnienia, co było konieczne dla prawidłowego załatwienia sprawy. Problematyka ta nie znalazła jednak żadnego odzwierciedlenia w zaskarżonej decyzji. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, tj. art. 66 § 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 105 § 1 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tych okolicznościach należało uchylić zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpoznając sprawę organ załatwi ją mając na względzie poczynione wyżej wskazania prawne. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono w oparciu o przepis art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Brychcy