II SA/Po 542/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2015r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2013r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ochrony zwierząt postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 kwietnia 2014r., oddalono zażalenie skarżącej C. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 30 stycznia 2014r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Skarżąca złożyła kolejne wnioski o prawo pomocy na formularzu PPF drogą elektroniczną oraz podpisane przez siebie pismami z 22 lutego 2014r. (k. 64), z 04 czerwca 2014r. (k. 140), z 23 lipca 2014r. (k. 182). Skarżąca domagała się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosków powołała się na stan materialny i zdrowotny swój oraz syna, który znajduje się na jej całkowitym utrzymaniu, uniemożliwiający ponoszenie dodatkowych kosztów bez uszczerbku dla zdrowia i życia. Wskazała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie, utrzymuje także schorowanego i leczącego się od lipca 2011r. syna, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Z emerytury kwotę [...] zł przeznacza na leki i leczenie syna, do tego dochodzą poza kosztami utrzymania wydatki związane z wizytami w ośrodku zdrowia, rehabilitacji i u lekarzy specjalistów skarżącej i jej syna. Oświadczyła, że posiada dom o powierzchni [...] m² w okolicach P. Wskazała, że syn nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów, nieruchomości, gruntów czy papierów wartościowych. Z uwagi na schorzenia nie może podjąć żadnej pracy. Nadto wskazała, że sytuacja materialna i zdrowotna uniemożliwia ponoszenie dodatkowych kosztów. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do aktualnej sytuacji finansowej, zarządzeniem z 13 czerwca 2014r. zwrócono się, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 2012, poz. 270 - dalej "p.p.s.a.") o uzupełnienie wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi, pismem z 27 sierpnia 2014r. (k. 241 akt sąd.), przesłanym także drogą elektroniczną wnioskodawczyni powtórzyła, że jedynym źródłem dochodów stałych jak i dorywczych jest jej emerytura w wysokości [...] zł., która nadto ponosi pełne koszty utrzymania i leczenia syna, który nie może podjąć zatrudnienia. Oświadczyła, że syn z uwagi na brak zatrudnienia, stan zdrowia, brak możliwości zarejestrowania się w urzędzie pracy jako bezrobotny, korzysta wyłącznie z prywatnej pomocy lekarskiej. Skarżąca korzysta z pomocy publicznej służby zdrowia. Obroty na posiadanym przez wnioskodawczynię rachunku bankowym sprowadzają się do uzyskiwania emerytury i jej wydatkowania, nie ma kredytów, pożyczek, ani zajęć komorniczych. Nie posiada samochodu. Koszty leczenia, które wynoszą około [...] zł. pokrywa z emerytury. Przesłała artykuł prasowy dotyczący leczenia nowotworów, scan decyzji ZUS o wysokości emerytury, roczne rozliczenie przychodów za 2013r. z którego wynika jej dochód w wysokości [...] zł., faktury za zakup leków i środków leczniczych od grudnia 2013r. do lutego 2014r. na łączną kwotę [...]zł, paragony za zakup paliwa do samochodu, dowód zapłaty ubezpieczenia na kwotę [...] zł. Ponownie wezwano skarżącą o przedłożenie wyciągów z rachunku bankowego za okres ostatnich 6 miesięcy wraz z informacją czy zadysponowała posiadaną kwotę [...] zł, jeżeli tak to na jaki cel. W odpowiedzi skarżąca podała, że przekazała wyciągi z rachunków bankowych, nadto podała, że nie posiada żadnych oszczędności w tytułu ubezpieczenia. Z dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej, finansowej i zdrowotnej skarżącej dołączonych do akt sprawy o sygn. akt II SA/Po 381/13, II SA/Po 541/13 SAB/Po 50/14 wynika, że skarżąca dysponuje rachunkiem bankowym, na którym stan środków w okresie od 12 lutego 2014r. do 1 września 2014r. wynosił od około [...]zł do około [...]zł. Oszacowane przez skarżącą miesięczne koszty za telefony, Internet, podatek od nieruchomości, śmieci, ścieki, opał, ubezpieczenie domu i na życie, za weterynarza, prąd, podstawowe leki, koszty utrzymania samochodu wynoszą w okresie od stycznia do grudnia 2014r. średnio po [...] zł miesięcznie. Regulacja dotycząca prawa pomocy, zawarta w art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i zgromadzone dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawczyni winna, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez nią środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącą zawarte w treści formularzy o prawo pomocy oraz ich uzupełnieniu nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne aktualne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wniosek skarżącej o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej obecnej zdolności do poniesienia kosztów przedmiotowego postępowania, chociażby w części. Przy czym należy podkreślić, że sytuację finansową skarżącej należy badać w kontekście dochodów i kosztów utrzymania wszystkich członków jego rodziny – matki i syna. Wniosek wymagał zatem uzupełnienia w trybie art. 255 p.p.s.a. Oświadczenie wnioskodawczyni w zakresie rzeczywistej wysokości posiadanych środków finansowych budzi wątpliwości. Z zestawienia dochodów (emerytura w wysokości [...] zł miesięcznie) oraz zadeklarowanych kosztów utrzymania domu (media), zakupu leków i leczenie, jak deklaruje na kwotę rzędu [...] zł. miesięcznie, a nadto kosztów utrzymania samochodu, naprawy AGD, konserwacji pozostałego majątku, zakupu środków czystości, butów, odzieży, sprzętu zaopatrzenia medycznego (okularów, słuchawek), a także planowanych zabiegów i operacji, wynika, że dochody te nie wystarczają na pokrycie powyższych zadeklarowanych kosztów. Do tego doliczyć należy jeszcze koszty wyżywienia dwóch osób oraz utrzymanie psa. Z prostego zestawienia miesięcznych kosztów koniecznego utrzymania, jakie według oświadczenia ponosi skarżąca, wynika, że przewyższają one kwotę zadeklarowanych dochodów z tytułu emerytury, zatem posiada ona inne jeszcze dodatkowe środki, których nie ujawnia. Nie wskazała przy tym, by miała jakieś zaległości w bieżących opłatach. Oświadczyła, że nie korzysta z żadnych pożyczek i kredytów. Nadto, z przedłożonych do akt innych spraw zainicjowanych przez skarżącą kopii wyciągów z rachunku bankowego wynika, że dysponuje niezmienną w ciągu ośmiu miesięcy (od lutego do września 2014r.) kwotą oszczędności rzędu [...] zł, jakie zgromadziła na rachunku bankowym. Nie podała, by w ostatnim czasie zmuszona była ponieść dodatkowe koszty na leczenie i zabiegi. Zasadą jest, że skoro skarżąca dysponuje oszczędnościami, brak podstaw do obciążenia Skarbu Państwa kosztami, które co do zasady winna ponieść strona postępowania. Z istoty prawa pomocy wynika możliwość skorzystania z dobrodziejstwa prawa pomocy, dopiero gdy strona wykaże, że po uiszczeniu wszystkich koniecznych kosztów swojego i rodziny utrzymania nie dysponuje wolnymi środkami, które mogłaby przeznaczyć na poniesienie kosztów niniejszego postępowania. W takim stanie rzeczy, opierając się o treść formularzy wniosków o prawo pomocy i ich uzupełnienie, niemożliwe okazało się stwierdzenie, że w aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawczyni nie może pokryć kosztów niniejszego postępowania. Okoliczności te musiały skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska