II SA/Po 545/07
PostanowienieWSA w Poznaniu2008-03-10
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, posiadający siedmioro dzieci i utrzymujący się z gospodarstwa rolnego, jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania swojej dziewięcioosobowej rodziny, biorąc pod uwagę jego roczne przychody i miesięczną kwotę pozostającą do dyspozycji. W związku z tym przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, co gwarantuje mu prawo do sądu.Stan faktyczny
Skarżący S. L. wniósł skargę na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego i jednocześnie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, wskazując na trudną sytuację finansową swojej siedmioosobowej rodziny. Po analizie jego dochodów, wydatków oraz sytuacji majątkowej, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca wniósł sprzeciw, podtrzymując swój wniosek. Sąd rozpoznał sprawę ponownie.Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać S. L. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2008 r. wniosku S. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. L. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych postanawia przyznać S. L. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu /-/ A. Łaskarzewska
Pismem z dnia [...] r. S. L. wniósł skargę na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi skarżący wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata.
Uzasadniając złożony dnia [...]r. wniosek S. L. wskazał, iż jego rodzina znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Wnioskodawca wskazał, że posiada siedmioro dzieci, z których wszystkie się uczą, a dwie najstarsze córki studiują i otrzymały wypowiedzenie z pracy, co dodatkowo utrudnia sytuację finansową, nadto jedna z córek od dłuższego czasu poważnie choruje, co wiąże się z kosztami leków i pobytów w szpitalach. Wnioskodawca podniósł także, że utrzymuje się z prac w gospodarstwie rolnym, gdzie trudno o stałe dochody.
Ze złożonego dnia [...]r. oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wnioskodawcy wynika, że posiada siedmioro dzieci, z czego sześcioro dzieci się uczy, a jedno ukończyło szkołę zawodową i pozostaje bez pracy, jedno dziecko uczy się w Technikum Elektronicznym w L., dwoje dzieci uczęszcza do gimnazjum, a najmłodsze dziecko chodzi do przedszkola. Nadto córki, które studiują pozostają bez pracy, a zakład pracy, nie wypłacił im zaległych trzymiesięcznych wynagrodzeń w związku z czym wnioskodawca musi dofinansować ich studia, jedna z córek choruje i od miesiąca [...] r. jest na zasiłku chorobowym, a uzyskane z tego tytułu środki finansowe przeznacza na leki i pobyty w szpitalach. Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości o powierzchni [...] m2 oraz gospodarstwa rolnego, z którego uzyskuje roczny dochód w wysokości [...] zł.
Z zaświadczenia Nr [...] r. z dnia [...] r. wydanego przez Burmistrz Miasta i Gminy J. wynika, że wnioskodawca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych co stanowi [...] ha przeliczeniowych o rocznym dochodzie [...] zł.
Z zaświadczeń wydanych przez "N. " Sp. [...] z siedzibą w W. z dnia [...] i [...] [...] r. wynika, że A. i A. L. pracodawca wypłacił za miesiąc [...] r. zaliczki w kwocie [...] zł, a za miesiąc [...] r. nie wypłacił wynagrodzenia.
Zarządzeniem referendarza sądowego wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w odpowiedzi na które wnioskodawca oświadczył, że wycofuje swój wniosek o pokrycie kosztów sądowych oraz uiścił jednocześnie wpis od skargi.
Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.
Od wskazanego orzeczenia w ustawowym terminie sprzeciw wniósł wnioskodawca wskazując, że podtrzymuje swój wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Wnioskodawca do sprzeciwu załączył spis posiadanych maszyn, urządzeń oraz samochodów osobowych, z którego wynika, że jest on właścicielem samochodu osobowego marki C., rocznik produkcji [...], traktora Z., rocznik produkcji [...] r., dwóch wozów konnych, sadzarki do ziemniaków i zbieracza do siana, rocznik produkcji [...], zgrubiarki dosiana, rocznik produkcji [...] oraz pługa dwuskibowego, bron i kultywatora, rocznik produkcji [...].
Wnioskodawca oświadczył, że do pracy w gospodarstwie nie zatrudnia żadnego pracownika.
Wnioskodawca wskazał, że jest właścicielem domu mieszkalnego o powierzchni [...] m2, budynków gospodarczych, stodoły i obory o powierzchni [...] m2, budynków do przechowywania urządzeń i maszyn o powierzchni [...] m2, nieruchomości rolnych o powierzchni [...] ha fizycznych co stanowi [...] ha przeliczeniowych, z czego [...] ha to użytki zielone, a reszta stanowi grunty orne.
Wnioskodawca oświadczył, że wszystkie produkty uzyskane z produkcji rolnej (około [...] ton zboża i [...] tony ziemniaków rocznie) wykorzystuje we własnym gospodarstwie. Studiujące córki pozostają bez pracy.
Wnioskodawca przedłożył rachunki dokumentujące wydatki związane z utrzymaniem rodziny w postaci:
- rachunku za telefon za miesiąc [...] r. w wysokości [...] zł,
- rachunku za energię elektryczną za okres od [...] r. w wysokości [...] zł,
- blankietu wpłaty kwoty [...] zł tytułem składki ubezpieczenia w KRUS za pierwszy kwartał [...] r.,
biletów dokumentujące koszty dojazdu dzieci do szkoły i na studia w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie,
- potwierdzenia wpłaty kwoty [...] zł przez P. L. Bursie Międzyszkolnej w L., w której to kwocie kwota [...] zł stanowi bieżące koszty.
- potwierdzenia wpłaty kwoty [...] zł przez A. L. T. E. B. S.A. w P., według oświadczania wnioskodawcy jest to opłata za jeden miesiąc nauki
- potwierdzenia wpłaty łącznej kwoty [...] zł przez A. L. U. W. za [...] semestr studiów,
- faktur VAT na łączną kwotę [...] zł tytułem sprzedaży przez wnioskodawcę zwierząt hodowlanych,
- decyzji z dnia [...] r., Nr [...] Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. o przyznaniu wnioskodawcy dopłat bezpośrednich za rok [...] w łącznej kwocie [...] zł,
- decyzji z dnia [...] r., Nr [...] Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. o przyznaniu wnioskodawcy na rok [...] kwoty [...] zł tytułem płatności ONW.
- zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w R., z którego wynika, że J. L., T. L. oraz wnioskodawca nie złożyli zeznania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok [...] r.
- zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w R., z którego wynika, że A. L. w roku podatkowym [...] osiągnęła dochód w łącznej kwocie [...] zł.
Nadto wnioskodawca oświadczył, że ponosi koszty związane z wyżywieniem rodziny w kwocie [...] zł dziennie ponoszone na chleb i bułki.
Z przedłożonych dokumentów wynika zatem, że roczny przychód wnioskodawcy wynosi [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec skutecznego wniesienia przez wnioskodawcę sprzeciwu – na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) postanowienie przeciwko, któremu wniesiono sprzeciw straciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem do generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 p.p.s.a., zgodnie którą do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki.
W myśl art. 246 §1 pkt 2 wskazanej ustawy sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat i wydatków sądowych lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy sąd wziął pod uwagę, iż roczne przychody rodziny wnioskodawcy wynoszą około [...] zł. przy czym do przychodów rodziny wnioskodawcy sąd nie zaliczył przychodów A. i A. L. z uwagi na utratę zatrudnienia w/w. Zatem w ocenie sądu wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, albowiem jak wynika ze zgromadzonej w aktach postępowania dokumentacji do dyspozycji dziewięcioosobowej rodziny wnioskodawcy pozostaje miesięcznie kwota około [...] zł. Tym samym przyznanie prawa pomocy zagwarantuje skarżącemu prawo do sądu, pomimo braku posiadania przez niego środków finansowych niezbędnych do poniesienia kosztów postępowania.
Stąd też postanowiono jak w sentencji.
/-/ A. Łaskarzewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło