II SA/Po 547/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 marca 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę; oddala skargę. /-/ E. Podrazik /-/ G. Radzicka /-/ St. Małek Burmistrz Miasta decyzją z dnia [...]r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce "A" pozwolenia na dobudowę hali produkcyjnej przy ul. [...], działka nr [...]. J. R. wniosła [...]r. o wznowienie postępowania, powołując się na przepisy art. 145 § 1 pkt 4 i 6 kpa. Podała, iż jest właścicielem działki nr [...] (obecnie nr [...]). Aktem notarialnym z [...]r. ustanowiono na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego działki nr [...]bezpłatne prawo służebności gruntowej, polegające na prawie swobodnego przechodu i przejazdu drogą wewnętrzną przez działkę [...] (obecnie wydzielona działka [...]), łącząca działkę [...] z ulicą [...]. Stwierdziła, iż ma interes prawny w rozstrzygnięciu dotyczącym pozwolenia na dobudowę hali produkcyjnej na działce nr [...] a także, iż bez własnej winy nie brała udziału w tym postępowaniu. Postanowieniem z dnia [...]r. Burmistrz Miasta na podstawie art. 149 § 1 i art. 150 kpa wznowił postępowanie, a decyzją z [...]r. na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1 kpa odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...]r. Burmistrz uznał, iż J.R. nie ma przymiotu strony postępowania, co zostało potwierdzone w orzeczeniach NSA w sprawach II SA/Po 206/02 i II SA/Po 2906/01. Nie zachodziły również przesłanki do zastosowania procedury określonej w przepisach z zakresu ochrony środowiska. Wojewoda zaskarżoną decyzją z [...]r. na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił decyzję Burmistrza z [...]r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie o wznowienie powinno być poprzedzone w pierwszej kolejności zbadaniem czy wniosek pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 kpa oraz czy żądanie zawarte we wniosku stanowi podstawę do wznowienia. Tymczasem organ pierwszej instancji postanowieniem z [...]r. wznowił postępowanie a następnie badając dopiero na tym etapie problem przymiotu strony uznał, iż zainteresowana nie jest uprawniona do złożenia wniosku. Organ odwoławczy stwierdził, iż po wznowieniu postępowania należało przeprowadzić postępowanie zgodnie z przepisem art. 149 § 2 kpa. Wskazał także okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy: a) zgodnie z wyrokiem NSA z 22 października 1998r. sygn. akt IV SA 116/98 – atrybut strony przysługuje nie tylko właścicielom sąsiednich działek ale również właścicielom działek dalej położonych jeżeli zamierzona inwestycja będzie miała wpływ na ich interesy chronione przepisem art. 5 ust. 2 prawa budowlanego, b) powołane w decyzji organu pierwszej instancji wyroki NSA dotyczą innych postępowań dlatego należy sprawdzić stan prawny "odniesienia w tym postępowaniu wobec wyroku przytoczonego w pkt. a", c) bezsporne jest, że działka [...] nie posiada bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, d) działka nr [...] obciążona jest służebnością przechodu i przejazdu na rzecz działki nr [...], w tym zakresie należy jednak sprawdzić czy stan prawny nie uległ zmianie, e) służebność, o której wyżej mowa, powinna być uwzględniona w projekcie zagospodarowania terenu do przedmiotowego projektu budowlanego, f) projekt zagospodarowania terenu winien być zaopiniowany przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, zgodnie z wymogami § 14 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Spółka "A" wniosła skargę, domagając się uchylenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła, iż decyzja narusza przepis art. 107 kpa gdyż ustalony w uzasadnieniu decyzji stan faktyczny jest błędny. Organ odwoławczy dopuścił się ustalenia w sposób kategoryczny stanu faktycznego i zobowiązał organ pierwszej instancji do przyjęcia go takim bez konieczności ponownego zbadania stanu faktycznego. Nieprawidłowym i jednocześnie kategorycznym jest ustalenie, iż działka zainteresowanej J.R. nie posiada innej drogi łączącej ją z drogą publiczną oraz fakt, iż przysługuje jej prawo służebności drogi koniecznej. Według strony skarżącej J.R. nie przysługuje służebność przechodu i przejazdu. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu w sprawie II CA 562/02 z 21 maja 2002r. uchylony został bowiem wpis w księdze wieczystej o prawie służebności przechodu i przejazdu drogą wewnętrzną biegnącą przez działkę [...] łączącą działkę nr [...]. Zainteresowanej nie przysługuje zatem przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Organ odwoławczy wniósł o odrzucenie skargi. Stwierdzono, iż uzasadnienie decyzji składa się z dwóch części i to uzasadnienia rozstrzygnięcia oraz części informacyjnej poza uzasadnieniem. Część informacyjna zawiera jedynie wskazania, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Podkreślono, że w uzasadnieniu nie stwierdzono wprost, iż J.R. przysługuje prawo służebności drogi koniecznej, i że jej interes prawny wynika z ochrony udzielonej w formie zabezpieczenia powództwa o naruszenie posiadania w sprawie V GC 184/01 Sądu Rejonowego w Pile. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy zatem zbadać czy J.R. przysługuje uprawnienie strony na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w Pile o przywróceniu posiadania (wyrok z 12 marca 2002 r. sygn. akt. V GC 184/01). Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona bowiem decyzja nie narusza prawa. Stosownie do przepisu art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ też może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zaskarżona decyzja spełnia wymogi powołanego przepisu. Stosownie do przepisu art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 Nr 153 poz. 1270) sąd, uwzględniając skargę na decyzję (lub postanowienie) uchyla tą decyzję, stwierdza jej nieważność bądź stwierdza wydanie jej z naruszeniem prawa jeżeli zachodzą przyczyny określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Żądanie skargi – uchylenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji - nie jest trafne, gdyż nie znajduje oparcia w powołanym przepisie. W rozpoznawanej sprawie jest niekwestionowane, iż zachodziły podstawy do uchylenia przez organ odwoławczy decyzji Burmistrza Miasta z [...]r. Słusznie bowiem wskazano, iż postępowanie z wniosku o wznowienie postępowania winno być poprzedzone badaniem czy wniosek oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 kpa został złożony przez stronę w rozumieniu przepisu art. 28. Brak spełnienia tego wymogu uzasadnia odmowę wznowienia postępowania. Postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 kpa) jest postanowieniem wszczynającym postępowanie. Stwierdzenia, czy przyczyna postępowania rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 2) mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 i muszą być zawarte w decyzji, o której mowa w art. 151. Organ odwoławczy stosownie do powołanego przepisu art. 138 § 2 wskazał, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Niewątpliwie taką okolicznością istotną dla oceny interesu prawnego (art. 28 kpa) J.R. jest sprawa służebności prawa przechodu i przejazdu przez nieruchomość, na której zlokalizowana jest zamierzona inwestycja. Organ odwoławczy nie dokonał jednak w tym zakresie żadnych jednoznacznych ustaleń skoro wskazał (pkt 4), iż "należałoby sprawdzić czy w tej kwestii stan prawny nie uległ zmianie". Zasady ogólne postępowania administracyjnego wyrażone zwłaszcza w art. 7-11 kpa są integralną częścią przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów administracji wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury. (ONSA 1982 z. 1 poz. 54). Wśród tych zasad szczególne znaczenie dla rozpoznawanej sprawy ma przepis art. 6, który stanowi, iż organy administracji działają na podstawie przepisów prawa (zasada praworządności) oraz przepis art. 7, który nakazuje tym organom w toku postępowania podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ pierwszej instancji, rozpoznając zatem ponownie sprawę, niezależnie od wskazanych przez organ odwoławczy okoliczności, które należy wziąć pod uwagę jest obowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i aktualnego stanu prawnego związanego z omawiana sprawą służebności prawa przechodu i przejazdu i to w kontekście oceny uprawnień J.R. jako strony postępowania. W tym też postępowaniu organ administracji dokona stosownych ustaleń co do podnoszonych w skardze zarzutów, iż prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego służebność, o której mowa została wykreślona z księgi wieczystej. Wbrew sugestiom strony skarżącej przedmiotem rozpoznawanej sprawy nie jest problem dostępu właściciela działki nr [...] (J.R.) do drogi publicznej. Istota problemu na obecnym etapie dotyczy oceny czy zainteresowana jest stroną postępowania w sprawie udzielonego pozwolenia na budowę. Skarżąca ma oczywiście rację, że posiadanie jest stanem faktycznym. Istotne znaczenie ma tylko to czy uprawnienia J.R. opierają się na przepisach prawa materialnego, co w niniejszej sprawie oznacza wpis do księgi wieczystej ograniczonego prawa rzeczowego jakim jest służebność drogi koniecznej. Uznając, iż zarzuty skargi dotyczące uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie stanowią podstawy do jej uchylenia na podstawie art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w oparciu o przepis art. 151 tej ustawy orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/E. Podrazik /-/G. Radzicka /-/St. Małek MP