II SA/Po 547/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-09-18
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Barbara Drzazga, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, opierając się wyłącznie na naruszeniu przepisów postępowania (pozbawienie strony czynnego udziału) i nie rozpatrując merytorycznie zarzutów odwołania dotyczących zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie powinien uchylać decyzji organu pierwszej instancji i przekazywać sprawy do ponownego rozpoznania wyłącznie z powodu naruszenia przepisów postępowania, jeśli strona, która została pominięta, nie wnosi o wznowienie postępowania lub nie podnosi tego zarzutu w skardze. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien dążyć do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a w razie potrzeby uzupełnić postępowanie wyjaśniające. Ponadto, interpretacja miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wymaga łącznej analizy części tekstowej i graficznej, a sama część graficzna, w tym linie zabudowy, wiąże organ tylko w zakresie określonym w części tekstowej planu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr (...) w N. przy ul. (...). Starosta wydał decyzję zatwierdzającą projekt i udzielającą pozwolenia, uznając zgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda uchylił decyzję Starosty na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., wskazując na naruszenie przepisów postępowania (pozbawienie strony czynnego udziału K. T.) oraz potrzebę uzupełnienia postępowania w zakresie zgodności z przepisami o warunkach technicznych. Skarżący podtrzymali zarzuty dotyczące błędnej interpretacji planu miejscowego i braku odniesienia się do nich przez Wojewodę. WSA uchylił decyzję Wojewody, uznając, że organ odwoławczy nie powinien był uchylać decyzji Starosty wyłącznie z powodu naruszenia przepisów postępowania, a także że interpretacja planu miejscowego wymagała dokładniejszej analizy części tekstowej i graficznej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2013 roku sprawy ze skargi E. D. – T. i K. T. na decyzję Wojewody z dnia (...) roku Nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących solidarnie kwotę (...),- zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia (...) stycznia 2013 r., Nr (...), znak: (...), Starosta N., na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst. jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako: "K.p.a.", zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi – K. S., pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr (...), położonej w N. przy ul. (...).
W uzasadnieniu powyższej decyzji wyjaśniono, że wnioskiem z dnia (...) listopada 2012 r. inwestor zwrócił się do organu o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę dla opisanej powyżej inwestycji. Rozpoznając przedmiotowy wniosek organ uznał, że przedstawiony projekt zagospodarowania działki jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów budownictwa mieszkaniowego ul. (...) w N., uchwalonym przez Radę Miejską. Również lokalizacja budynku odpowiada zapisom § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2003 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Jak wyjaśniono z zapisów planu miejscowego, a w szczególności z załącznika graficznego do planu, stanowiącego integralną część uchwały, jednoznacznie wynika możliwość zabudowy planowanego budynku przy granicy z działką sąsiadującą. W ocenie organu I instancji, zapis § 2 ust. 1 pkt 5 planu miejscowego z dnia 26 kwietnia 2002 r. odnosi się do także do części graficznej planu, zatem brak jednoznacznego, wyraźnego zapisu w treści planu, dotyczącego możliwości zabudowy w granicy, nie zwalnia organu od interpretacji części graficznej planu, która wskazuje dokładną lokalizację przyszłego budynku na działce inwestora. Podkreślono, że również we wcześniejszych postępowaniach organ architektoniczno – budowlany opierał się na ustaleniach zawartych w części graficznej planu, co powoduje, że w obecnie prowadzonym postępowaniu konieczne było zastosowanie jednolitych zasad jego wykładni. Organ I instancji podniósł, że w świetle przedstawionych powyżej argumentów nie znajdują uzasadniania twierdzenia strony postępowania – E. D. – T. dotyczących niemożności wydania decyzji o pozwoleniu na budowę z uwagi na lokalizację inwestycji w granicy.
W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał również, że prowadząc postępowaniu zapewniono stronom czynny dział w postępowaniu, a wydając decyzję odniesiono się do zasady postępowania administracyjnego, określonej w art. 7 K.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej stoją na straży praworządności oraz załatwiają sprawę mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli E. D. – T. oraz K. T. reprezentowani przez radcę prawnego M. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Zdaniem odwołujących – właścicieli działki nr (...), znajdującej się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu budowlanego – obowiązkiem organu I instancji było dokonanie wykładni części tekstowej i graficznej obowiązującego planu miejscowego, czego jednakże zaniechano. Wskazano na naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. polegające na zaniechaniu przytoczenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odpowiedniego przepisu aktu prawa miejscowego, z którego wynikałoby, że element załącznika graficznego do tego planu miejscowego, jakim są linie określające usytuowanie przyszłych obiektów budowlanych na poszczególnych działkach budowlanych, stanowi obligatoryjną część obowiązującego planu miejscowego. Jak wyjaśniono, obowiązujący dla terenu objętego wnioskiem plan miejscowy z dnia 26 kwietnia 2002 r. został uchwalony pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzenny (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). Zgodnie z art. 8 ust. 1 powołanej powyżej ustawy rysunek planu obowiązywał w zakresie określonym ustawą. Jednakże w toku postępowania nie wyjaśniono, czy przedstawione na załączniku graficznym do planu miejscowego linie wskazujące usytuowanie przyszłych obiektów zostały wskazane stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jako obowiązujące ustalenia planu miejscowego i czy wobec tego mogą stanowić podstawę stosowania § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Wojewoda decyzją z dnia (...) marca 2013 r., Nr (...), na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzją Starosty N. z dnia (...) stycznia 2013 r.
Uzasadniając powyższe stanowisko organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że odwołanie od decyzji z dnia (...) marca 2013 r. zostało wniesione również przez K. T., który nie był uznany w toku postępowania za stronę, co w konsekwencji spowodowało, że nie był on informowany o możliwości zapoznania się aktami sprawy, jak również nie doręczono mu decyzji organu I instancji. W toku postępowania odwoławczego ustalono, na podstawie wypisu z księgi wieczystej działki nr (...), że jej właścicielami są E. D. – T. oraz K. T. Tym samym przymiot strony postępowania miał również K. T. Równocześnie, w ocenie organu, fakt, że nie był on uznany za stronę w toku postępowania przed organem I instancji dyskwalifikował zaskarżoną decyzję, gdyż była ona obarczona wadą, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt. 4 K.p.a. Dlatego też należało ją uchylić i ponowić czynności procesowe przed Starostą przy równoczesnym zapewnieniu czynnego udziału stronie postępowania – K. T.
W dalszej części uzasadnienia podniesiono, że Starosta N. prawidłowo ocenił, że planowana inwestycja spełnia wymogi określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jak wywiedziono, plan miejscowy stanowi akt prawa miejscowego, przy którego interpretacji należy stosować metody właściwe wykładni aktów normatywnych.
Działka, na której ma zostać zlokalizowana przedmiotowa inwestycja, znajduje się na terenie określonym jako jednostka MJ – teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, przy czym zgodnie z częścią opisową planu na terenie tym przewiduje się zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, wolnostojącą, bliźniaczą i szeregową oraz zabudowę wielorodzinną (małe domy mieszkalne). W planie ustalono możliwość lokalizacji obiektów mieszkalnych max. 3 kondygnacyjnych (w tym poddasze użytkowe), stromych dachów krytych dachówką lub materiałem imitującym dachówkę, układem kalenic jednolitym dla całego odcinka ulicy lub całego bloku zabudowy, jak również zapewniono możliwość podpiwniczenia, co jednak zostało uzależnione od wyników badań geologicznych. Ustalono również linię zabudowy wskazując, że musi być ona zgodna z rysunkiem planu. Organ odwoławczy podzielił przy tym stanowisko Starosty, że budynki należy lokalizować zgodnie z załącznikiem graficznym do planu, co wynika wprost z rysunku planu (legenda do planu wskazuje jak ma wyglądać projektowana zabudowa mieszkaniowa). W ocenie Wojewody organ I instancji dokonał wykładni istniejących przepisów planu, czego nie należy jednak mylić z "dopisywaniem" ustaleń do planu.
Rozpoznając przedmiotową sprawę organ odwoławczy zwrócił również uwagę na konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego o materiał, który jednoznacznie pozwoli określić, czy projektowany budynek będzie spełniał wymagania dotyczące nasłonecznienia względem działki sąsiedniej.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu E. D. – T. oraz K. T. reprezentowani przez radcę prawnego M. S. W uzasadnieniu skargi podtrzymano zarzuty zaprezentowane w odwołaniu podnosząc dodatkowo, że Wojewoda nie odniósł się do nich na etapie postępowania odwoławczego, co powoduje, że dopuścił się naruszenia zasady dwuinstancyjności określonej w art. 15 K.p.a. oraz zasady pogłębiania zaufania określonej w art. 11 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Niezależnie od powyższej skargi wniesionej do sądu administracyjnego Starosta N. decyzją z dnia (...) kwietnia 2013 r., Nr (...),(...), zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr (...), położonej w N. przy ul. (...).
Na skutek odwołania E. D. – T. oraz K. T. reprezentowanych przez radcę prawnego M. S., Wojewoda decyzją z dnia (...) lipca 2013 r., Nr (...), uchylił decyzję Starosty N. z dnia (...) kwietnia 2013 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy powtórzył dotychczasowy przebieg postępowania oraz podzielił pogląd Starosty, że obowiązujący, dla terenu na którym ma być zrealizowana inwestycja, plan miejscowy dopuszczał możliwość lokalizowania obiektów budowlanych w granicy z nieruchomościami sąsiadującymi. Organ odwoławczy nie zgodził się natomiast z poglądem, że planowana inwestycja jest zgodna z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Mając na względzie powyższe organ odwoławczy orzekł o uchyleniu decyzji Starosty z dnia 26 kwietnia 2013 r. i nakazał mu ponowne przeprowadzenie postępowania w celu rozważenia, czy planowana inwestycja jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 18 września 2013 r. uczestnik postępowania – K. S., wniósł o oddalenie skargi argumentując, że jest zainteresowany wybudowaniem budynku w sposób, jaki przedstawił we wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Sama lokalizacja budynku jest zgodna miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a Starosta Nowotomyski wydał 17 pozwoleń na budowę w granicy działek, a zabudowa bliźniacza jest dominująca w zagospodarowaniu terenu. Dodatkowo podniósł, że działka jest wąska i brak jest innej możliwości zabudowy niż zabudowa w granicy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości rozstrzygnięcia Wojewody z dnia (...) marca 2013 r., Nr (...), w przedmiocie uchylenia decyzji Starosty N. z dnia (...) stycznia 2013 r., Nr (...), znak: (...), o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi – K. S., pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr (...), położonej w N. przy ul. (...).
W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 138 § 1 K.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję lub uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, lub umarza postępowanie odwoławcze.
Natomiast przepis art. 138 § 2 K.p.a. , będący podstawą prawną zaskarżonej decyzji stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Analiza treść powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż zasadniczo w pierwszej rzędzie organ odwoławczy powinien dążyć do wydania jednego z rozstrzygnięć określonych w art. 138 § 1 K.p.a.
Natomiast uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji powinno być wyjątkiem i następować wyłącznie z przyczyn wskazanych w art. 138 § 2 K.p.a.. Decyzję taką można wydać tylko wówczas gdy zostały spełnione dwa warunki - gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Podkreślić należy, że w świetle treści całego art. 138 k.p.a., w § 2 tegoż przepisu nie chodzi o każde dostrzeżone przez organ odwoławczy uchybienie procesowe, którego dopuścił się organ I instancji, ale mowa jest w nim przede wszystkim o brakach postępowania dowodowego niezbędnego do poczynienia ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy.
Rozważając, czy w sprawie nie powinno się wydać rozstrzygnięcia określonego w art. 138 § 2 K.p.a. organ powinien mieć też na uwadze przepis art. 136 K.p.a., który upoważnia organ odwoławczy do przeprowadzenia na wniosek strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenie przeprowadzenie tego postępowania organowi I instancji. Decyzja kasacyjna może być wydana tylko wówczas, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadzone przez tenże organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcie sprawy i brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 k.p.a.
Trzeba także zauważyć, iż treść art. 138 § 2 K.p.a. mimo uzależnienia możliwości uchylenia decyzji organu I instancji od naruszenia treści przepisów postępowania i znaczenia tego naruszenia dla treści rozstrzygnięcia w dalszym ciągu kładzie nacisk na konieczny dla wyjaśnienia zakres sprawy. Zatem to rozległość dodatkowego, koniecznego do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ma znaczenie dla rodzaju decyzji jaką może podjąć organ II instancji.
Organ odwoławczy zawsze winien też mieć na uwadze treść art. 12 K.p.a., z którego to przepisu wynika zasada szybkości i prostoty postępowania, która nakłada na organy administracji obowiązek załatwienia sprawy w możliwie szybkim terminie.
W świetle powyższych rozważań oraz w kontekście treści odwołania wywiedzionego przez pominiętego w postępowaniu przed organem I instancji K. T., który odwołanie to wywiódł w terminie prawem przewidzianym i w którym poniósł w nim jedynie zarzuty o charakterze merytorycznym za wadliwe uznać należy uchylenie przez Wojewodę decyzji Starosty N. wyłącznie z powodu pozbawienia K. T. możliwości czynnego udziału w postępowaniu prowadzonym przed organem I instancji.
Zauważyć bowiem należy, iż skoro tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia, ewentualnie podniesienia zarzutu zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego, to brak jest jakichkolwiek racjonalnych argumentów dla uwzględniania tej okoliczności nie tylko z urzędu, lecz wręcz wbrew woli odwołującego się w postępowaniu odwoławczym i wydania w następstwie tego przez organ II instancji decyzji kasacyjnej, bez podjęcia próby konwalidowania uchybień organu I instancji chociażby poprzez umożliwienie K. T. zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Stąd też uznać należy, iż kontrolowana decyzja zapadła z obrazą przepisów postępowania - art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 136 K.p.a. i art. 12 K.p.a., co samodzielnie uzasadniało jej uchylenie.
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż analiza akt sprawy oraz skargi do sądu administracyjnego wskazuje, że istota zawisłego sporu sprowadza się do ustalenia, czy planowana zabudowa, w granicy działki nr (...) z działką (...), jest dopuszczalna w świetle obowiązującego dla przedmiotowego obszaru miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów. Zgodnie bowiem z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę uzależnione jest od stwierdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Rozpoznając powyższe zagadnienie należy w pierwszej kolejności podnieść, że uchwała Rady Miejskiej została podjęta pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). Zgodnie z art. 8 ust. 1 powołanej powyżej ustawy ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowią treść uchwały rady gminy, przy czym integralną częścią planu jest rysunek planu stanowiący załącznik do uchwały rady gminy, a rysunek planu obowiązuje w zakresie określonym uchwałą. Jak wyjaśnia się w orzecznictwie sądów administracyjnych, w powyższym świetle rysunek planu jest jego integralną częścią i ma moc wiążąca będąc razem z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przepisem gminnym, który obowiązuję w takim zakresie, w jakim zostało to określone w uchwale rady gminy o treści planu, wyjaśniając i uzupełniając część tekstową planu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 2239/06, LEX 320809). W konsekwencji, przy wykładni treści planu (co do przeznaczenia terenu) należy łącznie analizować zarówno tekst planu, jaki i załącznik graficzny. Równocześnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1070/04, LEX 175328, wyjaśnił, że dokonując wykładni planu należy mieć na uwadze, że rysunek planu jest opracowaniem graficznym, które nie spełnia wymagań normy prawnej z jej klasyczną budową (hipoteza, dyspozycja, sankcja) i w związku z tym nie może wiązać bezpośrednio organu w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wymaga zatem przełożenia na język normy prawnej, gdyż dopiero wtedy może mieć moc wiążącą.
Wojewoda wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo uznał, że zgodnie z planem miejscowym działka, na której ma zostać zlokalizowana przedmiotowa inwestycja znajduje się na terenie określonym jako jednostka MJ – teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, przy czym zgodnie z częścią opisową planu na terenie tym przewiduje się zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, wolnostojącą, bliźniaczą i szeregową oraz zabudowę wielorodzinną (§ 2 ust. 1 pkt 4 powołanego powyżej planu). Zdaniem Wojewody, w planie miejscowym ustalono również linię zabudowy (§ 2 ust. 1 pkt 5 planu miejscowego z dnia 26 kwietnia 2002 r.) wskazując, że musi być ona zgodna z rysunkiem planu.
Organ odwoławczy podzielił jednocześnie stanowisko Starosty, że budynki należy lokalizować zgodnie z załącznikiem graficznym do planu, co wynika wprost z rysunku planu, wyjaśniając równocześnie, że legenda do planu wskazuje jak ma wyglądać projektowana zabudowa mieszkaniowa.
W tym miejscu zauważyć należy, że w aktach administracyjnych organu I instancji znajduje się jedynie część tekstowa uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów budownictwa mieszkaniowego załączona do przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego (k. 8 – 11 akt administracyjnych organu I instancji). Do akt administracyjnych organu I instancji nie załączono jednak jej części graficznej ograniczając się jedynie do załączenia ksera jej fragmentu (k. 14 akt administracyjnych organu I instancji), które nie zawierało legendy do planu miejscowego. Brak ten został uzupełniony na etapie postępowania odwoławczego, gdy załączono do akt sprawy legendę do planu miejscowego (k. 21 akt administracyjnych organu II instancji), wskazującą, że zabudowa oznaczona w części graficznej jako MJ, dotyczącej działki nr (...) stanowi "projektowaną zabudowę mieszkaniową".
Organ odwoławczy uznał, że rysunek części graficznej planu, na którym naniesiona jest projektowana zabudowa mieszkaniowa, przesądza o zgodności przedłożonego projektu budowlanego z planem.
Takie stanowisko organu II instancji uznać należy za co najmniej przedwczesne, bowiem jak trafnie wskazuje skarżący w przedmiotowej sprawie obowiązkiem Wojewody było przytoczenie w uzasadnieniu decyzji odpowiedniego przepisu aktu prawa miejscowego, z którego wynikałoby, że element załącznika graficznego do planu miejscowego, jakim są linie określające usytuowanie przyszłych obiektów budowlanych (linie projektowanej zabudowy mieszkaniowej) stanowi powszechnie obowiązujący element załącznika graficznego do obowiązującego planu miejscowego, któremu to wymogowi organ nie sprostał.
Jak bowiem uprzednio wskazano dokonując wykładni treści planu, co do przeznaczenia terenu, należy łącznie analizować zarówno tekst planu, jaki i załącznik graficzny, przy czym treść graficzna wiąże organ jedynie w zakresie, w jakim wynika to z części opisowej planu. Stanowisko powyższe wynika wprost z art. 8 ust. 1 ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym rysunek planu obowiązuje w zakresie określonym uchwałą.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jednakże, czy przedstawione, w uchwale z dnia 26 kwietnia 2002 r. linie wskazujące usytuowanie przyszłych obiektów budowlanych stanowiły stosownie do treści powołanego powyżej przepisu, powszechnie obowiązujące (wiążące) ustalenia planu miejscowego.
Należy zwrócić przy tym uwagę, że w § 2 uchwały z dnia 26 kwietnia 2002 r. w części określonej jako "Ustalenia ogólne" w ust. 5 zawarty został zapis o treści: "Następujące oznaczenia na rysunku planu są obowiązujące: 1) linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu, 2) linie zabudowy.", zaś w części określonej jako "Ustalenia szczegółowe" w ust. 2 pkt 4 zapis o treści "Dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczonych na rysunku planu symbolem MJ ustala się: d) linię zabudowy zgodną z rysunkiem planu".
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak zaś jest jakichkolwiek rozważań co do charakteru prawnego umieszczenia na rysunku planu oznaczeń opisanych jako "projektowana zabudowa mieszkaniowa", w tym w szczególności, czy kontur budynku określony w legendzie planu jako "projektowana zabudowa mieszkaniowa" może być utożsamiany z wiążąca prawnie linią zabudowy, w kontekście tego, iż na rysunku planu innym symbolem oznaczono właśnie nieprzekraczalną linię zabudowy,
W konsekwencji uznać należało, że wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda nie wskazał przepisu aktu prawa miejscowego, z którego wynikałoby, że linie określające usytuowanie przyszłych obiektów budowlanych (linie projektowanej zabudowy mieszkaniowej) odzwierciedlone na rysunku planu stanowią powszechnie obowiązujący element załącznika graficznego do planu miejscowego.
Powyższe stanowiło naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym w szczególności art. 107 § 1 i 3 K.p.a. stanowiącego, że decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym uzasadnienie prawne decyzji winno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.
Odnosząc się do argumentów podniesionych na rozprawie przez uczestnika postępowania zauważyć należy, iż bez znaczenia dla jej rozstrzygnięcia pozostają decyzje wydawane w odrębnych postępowaniach dotyczących pozwoleń na budowę innych budynków w szeroko rozumianym sąsiedztwie, a okoliczność czy proponowana przez inwestora lokalizacja budynku determinowana jest postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego będzie przedmiotem ponownej oceny ze strony organu. Odnosząc się do stanowiska inwestora, iż jego działka jest wąska i brak jest możliwości innej zabudowy niż w granicy zauważyć zaś należy, iż również ta okoliczności będzie przedmiotem weryfikacji ze strony organu administracji architektoniczno-budowlanej pod kątem spełnienia wymogów o jakich mowa między innymi w § 12 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.).
Uprawomocnienie się wyroku wydanego w niniejszej sprawie skutkować będzie koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Wojewody z dnia v lipca 2013 r., Nr (...) oraz poprzedzającej jej decyzji Starosty N. z dnia (...) kwietnia 2013 r. jako wydanych w oparciu o uchyloną niniejszym wyrokiem decyzję Wojewody z dnia (...) marca 2013 r., Nr (...).
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda obowiązany będzie do dokonania oceny, czy w świetle obowiązującego planu miejscowego, a w szczególności jego załącznika graficznego, dopuszczalne jest posadowienie projektowanego obiektu budowlanego w granicy z nieruchomościami sąsiadującą, przy uwzględnieniu oceny zawartej w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Ocena powyższa powinna przy tym opierać się na analizie całej uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz jej załącznika graficznego. Niezależnie od powyższego organ II instancji winien nadto dokonać oceny zgodności zamierzonej inwestycji z przepisami prawa budowlanego, w tym w szczególności przepisami regulującymi warunki techniczne jakimi winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 powołanej powyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło