II SA/Po 547/25

Dnia 20 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant: specjalista Edyta Rurarz-Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 roku sprawy ze skargi P. B. i Stowarzyszenia na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 29 kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga P. B. oraz Stowarzyszenia (zwanych dalej łącznie "skarżącymi", osobno zaś odpowiednio: "inwestorem" oraz "Stowarzyszeniem") na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "WWINB" lub "organem II instancji") z dnia 29 kwietnia 2025 r., nr [...]. W decyzji tej utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (zwanego dalej "PINB" lub "organem I instancji") z dnia 28 lutego 2025 r., nr [...] w przedmiocie nakazania inwestorowi rozbiórki altany działkowej (domku rekreacyjnego) położonej na parceli nr [...] o wymiarach 515 cm x 675 cm i wysokości 496 cm wraz z tarasem o wymiarach 180 cm x 648 cm znajdującej się na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w L. , gm. [...]. Zaskarżona decyzja została podjęta w oparciu o poniżej przedstawione okoliczności faktyczne i prawne. Wszystkie orzeczenia sądowe powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl, chyba że wyraźnie zostanie wskazane inne źródło publikacji orzeczenia. Dnia 13 maja 2019 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] wpłynęło pismo Wójta Gminy [...], w którym zawiadomiono PINB, że na działce nr ew. [...] w L. toczą się roboty budowlane polegające na realizacji altan rekreacyjnych. Dla tej działki obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który stanowi, że jest ona przeznaczona na cele rolnictwa, ogrodnictwa, sadownictwa, oraz stanowi użytki zielone. Plan miejscowy wyklucza możliwość pobudowania na całym jego obszarze. Z uwagi na brak działania PINB, w piśmie z dnia 2 kwietnia 2021 r. Wójt Gminy [...] zwrócił się do PINB z pytaniem, czy została przeprowadzona jakaś wizja na działce wskazanej w poprzednim piśmie. Mimo zakazu zabudowy, powstało kilkadziesiąt altan. Dnia 14 czerwca 2021 r. odbyła się kontrola na okoliczność utworzenia rodzinnych ogródków działkowych na działce nr ew. [...] w L. . Ustalono, że dnia 17 lutego 2017 r., kiedy odbyła się poprzednia kontrola PINB, powstał ogród działkowy pn. "[...]" na mocy uchwały Zarządu Stowarzyszenia Działkowców nr [...]/2 zgodnie z przepisami o rodzinnych ogrodach działkowych. Wówczas istniała tam jedna altana. Obecnie jest ich 50. Członek Zarządu ww. Stowarzyszenia – E. K. – monitoruje roboty budowlane i pilnuje, aby żadna altana nie przekraczała powierzchni 35 m2. Wszystkie obiekty i ich rozmiary są konsultowane z władzami Stowarzyszenia. Kolejną kontrolę przeprowadzono w dniu 12 maja 2023 r. Ustalono, że działka nr ew. [...] w L. została niegeodezyjnie podzielona na 90 parceli. Łącznie zostało pobudowanych 68 altan ogrodowych. Pismem z dnia 19 maja 2023 r. PINB wezwał Stowarzyszenie do przedłożenia danych wszystkich inwestorów, którzy pobudowali altany w L. . Stowarzyszenie przedstawiło dane działkowiczów. Wśród nich był inwestor, jeden ze skarżących w niniejszej sprawie. PINB przystąpił do analizy uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w L. – północny brzeg Jeziora [...] (Dz. Urz. Woj. W.. z 2010 r. Nr [...], poz. [...] z późn. zm., zwanej dalej "uchwałą nr [...]"). Z treści § 10 uchwały nr [...] wynika zakaz zabudowy na terenie objętym całym planem miejscowym. Dnia 26 kwietnia 2024 r. odbyła się kontrola na parceli nr [...], którą użytkuje inwestor. Na miejscu zastano obiekt budowlany konstrukcji drewnianej wraz z zadaszonym tarasem. Obiekt stoi na bloczkach betonowych. Pełni on funkcję rekreacyjną (altanę działkową), został zrealizowany w 2019 r. Wymiary obiektu są następujące: 515 cm x 675 cm, wysokość 513 cm. Wymiary tarasu – 243 cm x 675 cm. Na parceli stoi też obiekt o funkcji gospodarczej. Jego wymiary to: 175 cm x 309 cm x 271 cm. Obydwa obiekty zostały zrealizowane bez stosownych pozwoleń. Starosta [...] potwierdził ten fakt, ponieważ w 2019 r. wydał decyzję o sprzeciwie wobec zamiaru realizacji na tej parceli altany działkowej. Pismem z dnia 14 czerwca 2024 r. PINB zawiadomił inwestora oraz Stowarzyszenie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie altany działkowej (domu rekreacyjnego) położonej na parceli nr [...] na działce nr ew. [...] w L. przy ul. [...]. PINB nie określił przedmiotu postępowania. Postanowieniem z dnia 12 lipca 2024 r., nr [...], PINB wstrzymał inwestorowi prowadzenie robót budowlanych, powiadomił inwestora o możliwości złożenia w terminie 30 dni wniosku o legalizację jego obiektu budowalnego oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej. Na skutek rozpoznania zażalenia wniesionego przez inwestora, postanowieniem z dnia 27 stycznia 2025 r., nr [...], WWINB uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powodem wydania postanowienia kasatoryjnego były ustalenia poczynione w postępowaniu zażaleniowym. Ustalenia te wykazały, że obiekt należący do inwestora nie wymaga legalizacji w rozumieniu art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm., zwanej dalej "p.b."), ponieważ jest to rzeczywiście altana działkowa w rozumieniu art. 2 pkt 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1073, zwanej dalej "u.r.o.d."). Ponownie zbadano parametry budynku i są one następujące: 515 cm x 675 cm [Pc = 34,76 m2] i wysokość 513 cm wraz z tarasem o wymiarach 180 cm x 648 cm [Pc = 11,66 m2]. Inwestor nie musiał mieć zatem pozwolenia na budowę ani dokonywać zgłoszenia zamiaru realizacji takiego obiektu. WWINB polecił organowi I instancji, aby zbadał zgodność obiektu z treścią planu miejscowego, jaki obowiązuje dla tej parceli i całej działki. PINB przyjął ustalenia poczynione przez WWINB. Decyzją z dnia 28 lutego 2025 r., nr [...], PINB nakazał inwestorowi dokonać rozbiórkę altany działkowej (domu rekreacyjnego) położonego na parceli nr [...], znajdującej się na działce nr [...] przy ul. [...] w L. , gm. [...]. W uzasadnieniu decyzji PINB podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 października 2016 r. o sygn. akt II OPS 1/16 wskazał, iż nawet gdy obiekt budowlany dla swojej realizacji nie wymaga pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia, to i tak należy zbadać prawidłowość jego wykonania pod względem art. 50 ust. 1 pkt 2 lub 4, a także art. 51 ust. 7 p.b., jeżeli roboty te zostały przeprowadzone w sposób o jakim mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub 4 p.b. Zdaniem PINB doszło do naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., bowiem obiekt stoi w sprzeczności z obowiązującym planem miejscowym. Zgodnie z § 4 pkt 2 lit. a uchwały nr [...], nie wolno lokować tymczasowych obiektów budowlanych, a § 10 pkt 1 tej uchwały stanowi o zakazie zabudowy, w tym zakazie lokalizacji budynków. PINB nie wstrzymywał prowadzenia robót budowlanych, ponieważ te zakończyły się już dawno. Zasadne było tylko wydanie decyzji o nakazie rozbiórki. Altana działkowa (domek rekreacyjny) poza tym, że spełnia wymagania z art. 2 pkt 9a u.r.o.d., to także jest obiektem z art. 3 pkt 2 p.b. Jest to bowiem obiekt trwale związany z gruntem, gdzie nie musi to oznaczać istnienia fundamentu. Samo usadowienie na bloczkach betonowych świadczy o związaniu z gruntem. Stan zgodny z prawem to taki, w którym altana nie istnieje. Nie da się zatem wydać decyzji o zobowiązaniu do dokonania czynności, jakie mogłyby ten stan przywrócić bez potrzeby rozbiórki. Skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika – ad K. – wnieśli odwołanie od decyzji organu I instancji. Skarżący domagają się uchylenia decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego. Uważają oni, że altana na parceli nr [...] nie posiada fundamentów i nie jest trwale związana z gruntem. Ponadto plan miejscowy ustanawia dla całej działki nr [...] przeznaczenie rolnicze – 1R. Przeznaczenie terenu 1R na cele rolnicze odpowiada celom ogrodów działkowych – produkcję rolną, tylko o innej skali. Decyzją z dnia 29 kwietnia 2025 r., nr [...], WWINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji WWINB podniósł, że budowa altany działkowej była zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a także zgłoszenia zamiaru jej realizacji. Nie budzi wątpliwości to, że inwestor dysponuje taką altaną działkową. Tego nikt nie kwestionuje. Należy jednak zwrócić uwagę na treść uchwały nr [...], a w szczególności na jej § 3 pkt 1, § 4 pkt 2 lit. a oraz § 10. Przepisy te wyłączają możliwość pobudowania na działce nr [...], a przez to na parceli nr [...]. To nie oznacza zarazem, że działka nie może spełniać celów określonych w ustawie o rodzinnych ogrodach działkowych. Skarżący, reprezentowani przez ww. adwokata, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję organu II instancji, domagając się jej uchylenia, wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. Podniesiono zarzut naruszenia: 1) art. 2 pkt 5, 9 i 9a oraz art. 13 ust. 1 pkt 2 u.r.o.d. poprzez ich niezastosowanie, mimo powielenia treści przepisów w procesie weryfikacji zgodności posadowionej altany działkowej na terenie ogródka działkowego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z uchwałą nr [...]; 2) art. 3 pkt 1, 2 i 3 p.b. poprzez błędną ich wykładnię, a nade wszystko złamanie zasady literalnej wykładni prawa, stosując niewłaściwą wykładnię definicji obiektu budowlanego, budynku i budowli, bez rozważenia sposobu połączenia budynków gruntem, wskutek czego błędnie uznano, że przedmiotowa altana jest budynkiem; 3) art. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 528, zwanej dalej "nowelizacją p.b.") w związku z art. 29 ust. 2 pkt 4 p.b. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie w toku analizy prawnej stanu faktycznego w sprawie, co doprowadziło do wybiórczej i nieprawidłowej interpretacji przepisów Prawa budowlanego, w zakresie wyodrębnienia przez ustawodawcę altan działkowych jako odrębnego elementy z katalogu definicji objętych tą ustawą; 4) art. 2 nowelizacji p.b. w związku z art. 7 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 707, zwanej dalej "u.p.o.l.") poprzez całkowite pominięcie przepisów wskazanych aktów normatywnych i brak uwzględnienia odrębności w obrocie prawnym pojęć altan działowych, budynków i budowli, podlegające odmiennym warunkom budowlanym i podatkowym; 5) art. 3 nowelizacji p.b. w związku z art. 2 pkt 9a u.r.o.d. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie altan działowych jako szczególnego rodzaju obiektu; 6) § 4 pkt 2 lit. a oraz § 10 pkt 1 uchwały nr [...] w związku z art. 7 i art. 87 Konstytucji RP, poprzez niewłaściwe przyjęcie, że przepisy tego aktu uniemożliwiają utworzenie na terminie nim objętym rodzinnego ogrodu działkowego wraz z przypisaną do niego infrastrukturą, zgodnie z ustawą o rodzinnych ogrodach działkowych, zważywszy że przepisy tej ustawy zaczęły obowiązywać po uchwaleniu planu miejscowego, przepisy tegoż planu uniemożliwiają budowę infrastruktury ogrodowej na terenie nim objętym, mają nadrzędne znaczenie i zastosowanie wobec przepisów rangi ustawowej, które weszły w życie później; 7) art. 32 ust. 1 w związku z art. 33 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 z późn. zm., zwanej dalej "u.p.z.p.") poprzez ich niezastosowanie przez organy i wydanie przedwcześnie decyzji, bez skrupulatnej oceny aktualności planu miejscowego oraz porównania stanu prawnego obowiązującego w momencie jego uchwalenia oraz w dacie wydania decyzji; 8) art. 33 u.p.z.p. poprzez jego niezastosowanie i nierozważenie wpływu braku nowelizacji planu miejscowego do stanu zgodnego z prawem powszechnie obowiązującym, w szczególności ustawą o rodzinnych ogrodach działkowych oraz Prawem budowalnym, który doprowadził do niepewności inwestycyjnej odbiorców planu miejscowego; 9) art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie zasady proporcjonalności; 10) art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 p.b. poprzez jego zastosowanie, mimo że nie ziściły się przesłanki ustawowe do nakazania rozbiórki altany działkowej; 11) art. 8 i art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej "k.p.a.") poprzez przeprowadzenie postępowanie w sposób niebudzący zaufania strony do władzy publicznej, szczególnie danie wiary w całości nierzetelnie i pobieżnie przeprowadzonemu postepowaniu administracyjnemu przez organ I instancji; 12) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, wskutek nieprzeprowadzenia w sposób należyty, szczegółowy i wszechstronny postępowania dowodowego; 13) art. 138 § 2 w związku z art. 7a i art. 7b k.p.a. poprzez brak jego zastosowania i w rezultacie nieuchylenie przez organ II instancji decyzji PINB i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi poniesiono, że naruszenie planu miejscowego jest rzekome. Skarżący nie zgadzają się z tym, że altana działkowa z art. 2 pkt 9a u.r.o.d. jest jednocześnie obiektem z art. 3 pkt 2 p.b., co powoduje niezgodność z § 4 pkt 2 i § 10 pkt 1 uchwały nr [...] Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych pozwala na lokowanie obiektów związanych z takimi ogrodami. Altany zostały włączone do Prawa budowlanego w nowelizacji z 2015 r. jako osobna kategoria obiektów budowlanych. Nie można go traktować powszechnie jak inne. Ponadto altana działkowa nie jest trwale związana z gruntem, ponieważ stoi na bloczkach betonowych. Również podatkowo jest ona traktowana osobno. W pozostałym zakresie uzasadnienie skargi powiela twierdzenia podniesione w odwołaniu od decyzji PINB. W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzymał stanowisko, jakie zajął w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 9 lipca 2025 r., nr [...], WWINB wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Na rozprawę w dniu 20 listopada 2025 r. nie stawił się nikt, pomimo prawidłowego zawiadomienia stron o jej terminie. Wyrok został ogłoszony po zamknięciu rozprawy oraz odbyciu narady. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, przyjmując jako kryterium kontroli, zgodność z prawem. Kognicja sądów administracyjnych obejmuje m.in. sądową kontrolę decyzji administracyjnych, o czym stanowi art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a."). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami skargi, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Innymi słowy, Sąd z urzędu powinien wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności, które mają wpływ na ocenę trafności kontrolowanego rozstrzygnięcia, nawet jeśli nie zostały one podniesione przez stronę skarżącą. Przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena zgodności z prawem decyzji WWINB utrzymującej w mocy decyzję PINB o nakazie rozbiórki altany ogrodowej na parceli nr [...] zlokalizowanej na terenie ogrodu działkowego należącego do Stowarzyszenia przy ul. [...] w L. , gm. [...]. Analiza całokształtu sprawy doprowadziła Sąd w składzie orzekającym do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Twierdzenie Sądu wynika z poniższej argumentacji. Z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma właściwa kwalifikacja obiektu budowlanego, jaki jest przedmiotem niniejszego postępowania, należy zacząć rozważania od tego, jakie znamiona nosi obiekt budowlany przeznaczony do rozbiórki. Przepisy Prawa budowlanego (ustawa) regulują niemalże kompleksowo zagadnienia związane z szeroko rozumianym prawem budowlanym (dziedzina prawa administracyjnego), bowiem w art. 3 pkt 1 p.b. zawiera definicję najszerszej kategorii budowlanej, jaką jest obiekt budowlany. Obiektem budowlanym jest budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Przywołana definicja ustawowa stanowi zbiór wszystkich elementów (desygnatów), które noszą znamiona kwalifikujące obiekty jako podlegające reżimowi Prawa budowlanego, gdyż są one wykonane z użyciem wyrobów budowlanych, a ich oprzyrządowanie pozwala na użytkowanie takich obiektów zgodnie z przeznaczeniem. Ustawodawca, definiując obiekt budowlany, wyszczególnił dalsze kategorie obiektów budowlanych m.in. w postaci budynków. Budynek, zgodnie z art. 3 pkt 2 p.b. to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Budynkiem jest zatem taki obiekt, który posiada swoje cechy konstrukcyjne. Jednym z tych elementów jest fundament wiążący go z gruntem. Zaznaczenia wymaga to, że fundament nie musi być rozumiany w ten sposób, że jest to klasycznie rozumiany element konstrukcyjny wkopany w ziemię, jaki przytwierdza budynek do podłoża. Orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowało koncepcję, w myśl której fundament należy postrzegać jako każdy, dowolny w zasadzie sposób przytwierdzenia budynku do gruntu. To przytwierdzenie musi jednak spełniać funkcję tego rodzaju, że budynek przytwierdzony nie może w żaden sposób zostać swobodnie przemieszczony, a ponadto musi opierać się czynnikom środowiskowym przed przemieszczeniem. Wystarczy już sama wielkość, masa obiektu, aby budynek został przytwierdzony do gruntu. Obiekty trwale związane z gruntem to obiekty posadowione w taki sposób, by były odporne na działanie warunków atmosferycznych, w tym podmuchów wiatru, w sposób zapewniający im stabilność. Nie ma natomiast kluczowego znaczenia dla sprawy technologia wykonania fundamentu, aczkolwiek wykonanie go w formie wylewki betonowej jest typowe dla tego rodzaju elementu konstrukcyjnego, czy też wymiary tego elementu, czy też brak jego usytuowania w wykopie (zob. np. wyrok NSA z dnia: 3 lipca 2025 r., sygn. akt II OSK 1523/24, 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 52/23, 20 marca 2025 r., sygn. akt II OSK 770/22). Posadowienie budynku na bloczkach betonowych jest również sposobem trwałego związania z gruntem. Potwierdził to zresztą wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny – "Obiekt będący przedmiotem oceny jest trwale związany z gruntem z uwagi na to, że został posadowiony na bloczkach betonowych, które pełniąc rolę fundamentu punktowego przenoszą jego ciężar na grunt, ponadto jest on posadowiony w sposób, który jest na tyle trwały, że zapewnia konstrukcji stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, które mogłyby ją przesunąć lub zniszczyć. Bloczki zapewniają trwałość konstrukcji, uniemożliwiają jej przesunięcie, czy zniszczenie przez działanie sił przyrody, zatem pełnią funkcję fundamentu. Istnienie fundamentów nie jest aktualnie jedynym wyznacznikiem kwalifikacji prawnej budynku jako trwale związanego z gruntem, ponieważ dostępne są środki techniczne, które pozwalają na zastosowanie innych rozwiązań technicznych pozwalających na trwałe związanie obiektu budowlanego z gruntem." (wyrok NSA z dnia 21 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2491/22). Prawo budowlane, na skutek nowelizacji, poznało nowy rodzaj zabudowy, jakim jest altana działkowa. Obiekt ten, dla swojej realizacji, jest zwolniony z obowiązku uprzedniego pozyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, a także zgłoszenia zamiaru jego realizacji (art. 29 ust. 2 pkt 4 p.b.), jednakże nie oznacza to, że altana ogrodowa wymyka się reżimowi Prawa budowlanego. Co prawda definicja altany działkowej została zawarta w art. 2 pkt 9a u.r.o.d., ale sama jej konstrukcja pozwala na skonstatowanie, że poddaje się regulacją prawnobudowlanym. Zgodnie z ostatnim z powołanych przepisów, altana działowa to wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2. Kwestie parametrów oraz przeznaczenie altany mają w tej sprawie charakter drugorzędny. W przywołanej definicji altany uwidacznia się związek z definicjami określonymi w art. 3 pkt 1 i 2 p.b. Altana jest budynkiem lub innym obiektem budowlanym. Przenosząc to na grunt logiki praktycznej, dla ujawnienia przejrzystości omawianych konotacji, definicja z art. 2 pkt 9a u.r.o.d. ma charakter definicji klasycznej – altana (gatunek) jest rodzajem budynku lub obiektu budowlanego (genus) z cechami odróżniającymi od wszelkich pozostałych budynków i obiektów budowlanych ze względu na parametry i przeznaczenie (differentia specifica). Tak ukształtowana definicja pozwala na konstatację, że altana działkowa, chociaż uregulowania w innej ustawie jej specyfiki, która to ustawa nie ma charakteru prawnobudowlanego, to jednak z uwagi na elementy konstrukcyjne altany działkowej, rzeczona altana podlega reżimowi Prawa budowlanego tak jak wszelkie inne obiekty budowlane. To z kolei pozwala na wyciągnięcie następnego wniosku, że obiekty budowlane, a więc i altany działkowe, podlegają reżimowi ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podobny pogląd na ten temat ma Naczelny Sąd Administracyjny, który zresztą jest znany skarżącym, ponieważ to w ich sprawie został on wyrażony. Sąd Kasacyjny stwierdził, że przepisy ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych w żadnym razie nie stanowią prawnej podstawy do wyłączenia stosowania do rodzinnych ogrodów działkowych norm planistycznych (wyrok NSA z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt II OSK 21/21, podobnie jak wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Po 7/25). Podsumowując dotychczasowe rozważania, należy stwierdzić, że altany działkowe, o których mowa w art. 2 pkt 9a u.r.o.d. są obiektami budowlanymi lub budynkami, o których mowa odpowiednio w art. 3 pkt 1 lub 2 p.b. Jeżeli altany te są przytwierdzone do gruntu, to są one wówczas budynkami. Z tego względu, altany działkowe podlegają normom planistycznym rangi ustawowej, ale także podustawowej, tj. aktom prawa miejscowego, jak np. planom miejscowym. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że na parceli nr [...], należącej do Stowarzyszenia, ale zarządzanej aktualnie przez inwestora, zbudowano altanę działkową, o której mowa w art. 2 pkt 9a u.r.o.d. Rzeczona altana jest posadowiona na gruncie w taki sposób, że można stwierdzić, iż jest ona trwale połączona z gruntem. To z kolei prowadzi do wniosku, że altana jest budynkiem z art. 3 pkt 2 p.b. Chociaż inwestor nie musiał uzyskać pozwolenia na budowę, ani zgłosić zamiaru jej realizacji, to w postępowaniu przed organem nadzoru budowalnego, należało sprawdzić, czy rzeczony obiekt spełnia inne wymagania. Jak bowiem stwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny, do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine p.b., a także art. 51 ust. 7 p.b., jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub 4 in fine p.b. (uchwała NSA z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt II OPS 1/16, a także wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2025 r., sygn. akt II OSK 1063/22). Ustawodawca nie uczynił żadnego wyjątku dla altan działkowych, dlatego muszą one być zdolne do poddania się kontroli w ww. trybie, jak wszystkie inne obiekty tego typu (por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II OSK 863/21). Wobec konstatacji o konieczności zastosowania procedury określonej w art. 50 i następnych p.b., należy przyjrzeć się tym przepisom. Zgodnie z art. 50 ust. 1 p.b., do wszystkich innych przypadków pobudowania w sposób niezgodny z prawem, względem art. 48 ust. 1 i art. 49f p.b., stosuje się procedurę, w której wstrzymuje się prowadzenie robót budowalnych wykonywanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia (pkt 1) lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska (pkt 2), lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3 p.b. (pkt 3), lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach (pkt 4). Przepisami, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. są m.in. przepisy planu miejscowego. To oznacza, co wskazywano już powyżej, że altany działkowe muszą podlegać nadzorowi budowlanemu z punktu widzenia zgodności z przepisami planistycznymi. Brak zgodności pomiędzy nimi skutkuje wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki, o czym stanowi art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 p.b. Ogrody działkowe należące do Stowarzyszenia, a znajdujące się na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w L. , gm. [...], są objęte planem miejscowym – uchwałą nr [...] Plan miejscowy przeznacza tą działkę na cele rolnicze (§ 3 pkt 1 uchwały nr [...]). Na całym terenie objętym powołaną uchwałą obowiązuje nakaz ochrony walorów krajobrazowych pól uprawnych, lasów, zadrzewień i wód (§ 4 pkt 1 uchwały nr [...]) oraz zakaz lokalizacji tymczasowych obiektów budowlanych (§ 4 pkt 2 lit. a uchwały nr [...]). Ponadto zabrania się lokalizacji jakichkolwiek budynków (§ 10 pkt 1 uchwały nr [...]). Osobno, dla terenu rolnego 1R obowiązuje przeznaczenie terenu pod uprawy rolnicze, ogrodnicze, sadownicze oraz użytki zielone (§ 13 pkt 1 uchwały nr [...]), a dopuszczalna zabudowa obejmuje wyłącznie sieci infrastruktury technicznej (§ 13 pkt 3 uchwały nr [...]). Lokalny prawodawca wyłącza zatem możliwość jakiegokolwiek pobudowania na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w L. . Przez przeznaczenie sadownicze, czy ogrodnicze, nie można rozumieć możliwość wprowadzenia na tą działkę, a więc i na parcelę nr [...] zabudowy w postaci altany działkowej, o której mowa w art. 2 pkt 9a u.r.o.d., ponieważ altana ta jest budynkiem, jakiego posadowienie w tym miejscu jest wyłączone aktem prawa miejscowego. Wywód Sądu w składzie orzekającym przedstawiony w poprzednim akapicie jest zbieżny z zapatrywaniem się Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w sprawie z udziałem Stowarzyszenia, orzekł o konieczności nakazu rozbiórki innego obiektu budowlanego zlokalizowanego na innej parceli tożsamego ogrodu działkowego. "Poza tym kwalifikacja przedmiotu postępowania jako »budynku« lub »tymczasowego obiektu budowlanego« nie ma znaczenia dla wyniku sprawy, ponieważ obowiązujące normy planistyczne zakazują na przedmiotowym terenie lokalizacji zarówno budynków, jak i tymczasowych obiektów budowlanych – o czym wyżej już była mowa. Obowiązywanie zaś tego rodzaju zakazu zabudowy stanowiło podstawę do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b. i wydania nakazu rozbiórki z uwagi na wskazaną wyżej niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dla tej oceny nie ma też znaczenia możliwość wyposażenia ogrodu działkowego w infrastrukturę ogrodową. Infrastruktura ogrodowa to nie tylko budynki, lecz także budowle, ogrodzenia, aleje i drogi ogrodowe, place zabaw, świetlice, hydrofornie, sieci wodociągowe i energetyczne oraz inne urządzenia znajdujące się na terenie rodzinnego ogrodu działkowego przeznaczone do wspólnego używania przez osoby korzystające z działek oraz służące do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania rodzinnego ogrodu działkowego, o ile nie wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Tego rodzaju definicja choć zawiera określone elementy dotyczące prawa do zabudowy, jednak nie stanowi podstawy do wyłączenia stosowania do ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych zakazów zabudowy wynikających z norm planistycznych. Poza tym nie można nie dostrzec, że wprowadzony w planie miejscowym ww. zakaz zabudowy był pochodną obowiązywania przepisów ochrony przyrody w związku z utworzeniem Obszaru Chronionego Krajobrazu w obrębie L. Gmina [...]. Kwestie zaś dotyczące ochrony przyrody wymagają uwzględnienia w procesie planistycznym." (wyrok NSA z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt II OSK 21/21). Wszystkie przedstawione powyżej rozważania uprawniają do skonkludowania, że zarówno PINB, jak i WWINB prawidłowo ocenili to, że zachodzi oczywista niezgodność pomiędzy obowiązującym na terenie działki nr ew. [...] w L. , gm. [...], miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (aktem prawa miejscowego) a sposobem zagospodarowania jej parceli nr [...] poprzez pobudowanie na niej altany działkowej. Inwestor nie był uprawniony do pobudowania altany, dlatego teraz jedyną możliwością rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest orzeczenie nakazu rozbiórki, gdyż stan zgodności z aktualnie obowiązującym prawem zajdzie wtedy, gdy na parceli nr [...] nie będzie żadnych zabudowań. Odnosząc się bezpośrednio do zarzutów skargi, należało stwierdzić ich niekiedy oczywistą niezasadność. Nie doszło do naruszenia art. 2 pkt 5, 9 i 9a oraz art. 13 ust. 1 pkt 2 u.r.o.d. Jakiekolwiek działania podejmowane przed wszczęciem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie nie mogą rzutować na ostateczną ocenę o niezgodności pomiędzy treścią uchwały nr [...] a zagospodarowaniem przez inwestora parceli nr [...] poprzez pobudowanie altany działkowej. Prawo miejscowe wyłącza możliwość pobudowania czegokolwiek, dlatego też nie można w żaden sposób uznać, że dla altany działkowej można uczynić wyjątek z uwagi na przeznaczenie terenu 1R na cele m.in. ogrodnicze. Zarzut naruszenia art. 3 pkt 1, 2 i 3 p.b. jest niezasadny, ale też częściowo niezrozumiały. PINB podczas kontroli przeprowadzonej w związku z niniejszą sprawą stwierdził jasno posadowienie altany działkowej na bloczkach, co świadczy o powiązaniu jej z gruntem i zakwalifikowaniem jej jako budynku z art. 3 pkt 2 p.b. Związanie z gruntem zachodzi z uwagi na funkcjonalne powiązanie pomiędzy obiektem budowalnym a podłożem, a nie z uwagi na technologię wykonania takiego powiązania. Skarżący odrzucają takie rozumienie fundamentu, ale nie może to doprowadzić do skutków przez nich oczekiwanych. Sąd w składzie orzekającym nie ma wątpliwości, tak jak organy nadzoru budowlanego, że altana na parceli nr [...] jest trwale związana z gruntem. To zakwalifikowało ją jako budynek, a nie przeczy temu jednocześnie bycie altaną działkową o cechach wskazanych w art. 2 pkt 9a u.r.o.d. Niezrozumiałość zarzutu wynika więc z tego, że PINB ocenił przecież powiązanie altany z gruntem i wyciągnął jedyne możliwe wnioski, czemu skarżący zaprzeczają. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 1 nowelizacji p.b. w związku z art. 29 ust. 2 pkt 4 p.b. Altana działkowa nie stanowi odrębnej kategorii budowlanej tak, jak sądzą skarżący. Altana działkowa to nie jest osobny "byt" obok obiektu budowlanego, czy budynku. Bynajmniej, jest ona elementem zbioru o nazwie "budynek" lub "inny obiekt budowlany", co jest wpisane w jej definicję legalną. Skoro ustawodawca dokonał takiej kwalifikacji poprzez taką a nie inną konstrukcję definicji altany działkowej, to nieuprawnione jest twierdzenie, jakoby ta altana miała stanowić osobną kategorię budowlaną, niepodlegającą normom planistycznym. Nieuzasadniony był także zarzut naruszenia art. 2 nowelizacji p.b. w związku z art. 7 ust. 1 pkt 12 u.p.o.l. Przepisy prawnopodatkowe nie mogą zmieniać kwalifikacji budowlanej obiektów budowlanych z uwagi na inne postrzeganie w świetle prawa podatkowego. Podatkowa sfera jest niejako konsekwencją konkretnych działań ustawodawcy, która nie może zmieniać skutków tychże działań. Postrzeganie konkretnych instytucji Prawa budowlanego (ustawy) jest efektem prawodawstwa prawnobudowlanego i tylko z tego prawodawstwa można wywodzić skutki w procesie stosowania tych przepisów. Przepisy prawa podatkowego, mimo swojej normatywnej doniosłości, nie mogą wpływać na dokonywanie kwalifikacji prawnobudowlanej obiektów budowlanych. Konsekwencją niezasadności ww. zarzutów jest niezasadność zarzutu naruszenia art. 3 nowelizacji p.b. w związku z art. 2 pkt 9a u.r.o.d. Altana działkowa nie stanowi odrębnej kategorii, jaka wymykałaby się reżimowi Prawa budowlanego. Zarzut naruszenia § 4 pkt 2 lit. a oraz § 10 pkt 1 uchwały nr [...] w związku z art. 7 i art. 87 Konstytucji RP jest oczywiście chybiony. Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego o charakterze powszechnie obowiązującym. Ma on co prawda rangę podustawową, ale nie zachodzi żadna sprzeczność z przepisami ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Nie ma żadnego znaczenia to, że wspomniana ustawa uzyskała moc obowiązującą po wejściu w życie planu miejscowego, gdyż ustawa ta włączyła do systemu prawa budowlanego altany działkowe. Nie doszło do powstania nowej, osobnej kategorii. Skoro więc lokalny prawodawca wyłącza możliwość pobudowania czegokolwiek na terenie oznaczonym symbolem 1R, to oczywistym jest, że żadne obiekty budowlane powstać tam nie mogą. Dotyczy to również zabudowań, jakie ściśle wiążą się z infrastrukturą ogrodową. Brzmienie art. 2 pkt 9a oraz art. 13 u.r.o.d. w odniesieniu do § 4 pkt 2 lit. a, § 10 pkt 1 oraz § 13 pkt 1 uchwały nr [...] w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. niczego nie zmienia. Niezasadny był także zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 w związku z art. 33 u.p.z.p. Żaden podmiot stosujący prawo, a w szczególności organ administracji publicznej, czy sąd administracyjny, nie mogą kwestionować aktualności aktu prawa miejscowego, jeżeli ten nie został choćby częściowo derogowany w postępowaniu nadzorczym przed wojewodą albo przed tymże sądem w związku z wniesieniem skargi na akt prawa miejscowego (por. M. Mączyński, Prawne konsekwencje stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego przez sąd administracyjny, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2022, nr 3), na klasycznej derogacji skończywszy. Dopóki plan miejscowy nie zostanie usunięty z obrotu prawnego, zakaz zabudowy na terenie 1R będzie miał moc niezmienioną, czemu skutkować będzie nakaz rozbiórki każdorazowo wybudowanego tam obiektu budowlanego. Zakaz zabudowy obowiązujący na terenie 1R ma charakter skuteczny erga omnes, co jest konsekwencją mocy powszechnie obowiązującej, jaka przysługuje aktowi prawa miejscowego. Zarówno PINB jak i WWINB orzekali w oparciu o niezmienioną moc obowiązującą uchwały nr [...] Uchwała ta nie doznała jakichkolwiek zmian w zakresie, w jakim ma to wpływ na wynik niniejszej sprawy. Zarzut naruszenia art. 33 u.p.z.p. nie zasługiwał na uwzględnienie. Żaden organ administracji publicznej, szczególnie z uwagi na przepis art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a., nie jest uprawniony do oceny tego, czy akt prawa miejscowego nadal ma zastosowanie w sprawie wobec braku jego derogacji. Zmianę uchwały nr [...] może rozważyć wyłącznie Rada Gminy [...]. Organy nadzoru budowlanego nie mogą apelować o jej zmianę, ponieważ w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., są one zobowiązanego do jej uwzględnienia ilekroć znajdzie ona zastosowanie. Zarzut naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji RP jest oczywiście niezasadny. Nie sposób mówić o naruszeniu konstytucyjnej zasady proporcjonalności, ponieważ orzeczony przez PINB nakaz rozbiórki jest konsekwencją ustanowionego stanu prawnego przez ustawodawcę oraz lokalnego prawodawcę. Decyzja o nakazie rozbiórki jest wyłącznie wyrazem respektowania pozytywnego systemu prawnego. Jeżeli skarżący kwestionują uchwałę nr [...], to powinni rozważyć skargę na nią. To jednak jest przedmiotem osobnego postępowania sądowo-administracyjnego. Zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 p.b. nie mógł odnieść zamierzonego skutku z uwagi na jego niezasadność. Powołane w tym akapicie mają charakter wynikowy, dlatego o niezasadności tego zarzutu świadczy niezasadność wszystkich dotąd omówionych zarzutów. Nie sposób traktować o naruszeniu przez PINB lub WWINB przepisu art. 8 i art. 11 k.p.a. To, że skarżący nie są usatysfakcjonowani zapadłymi rozstrzygnięciami, przy sygnalizacji od wielu lat Wójta Gminy [...] o bezpodstawności prowadzonych robót budowalnych i kontrolach przeprowadzanych w związku z tym od 2019 r., nie może być przesłanką do uchylenia któregokolwiek rozstrzygnięcia. Skarżący, znając treść uchwały nr [...] przyjęli na siebie ryzyko, że przyjdzie im stanąć w obliczu rozbiórki wszelkich zabudowań na parceli nr [...]. Błędne postrzeganie znaczenia art. 2 pkt 9a i art. 13 u.r.o.d. nie mogą doprowadzić do bezprawia poprzez przyjęcie legalności zabudowań pomimo jasno brzmiącej treści uchwały nr [...] Organy nadzoru budowlanego wyłożyły wszystkie ww. okoliczności. To, że skarżący odrzucają taką argumentacją nie oznacza, że art. 8 i art. 11 k.p.a. zostały naruszone. Postępowanie administracyjne, wbrew temu, co sądzą skarżący, zostało przeprowadzone przez PINB w sposób właściwy. Sąd rozumie niezadowolenie skarżących, ale zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. jawi się jako dalece chybiony. Organ nadzoru budowlanego dysponowały prawidłowo zgromadzonym materiałem dowodowym, a brzmienie uchwały nr [...] pozwalało w świetle art. 80 k.p.a., na podjęcie tylko jednego rozstrzygnięcia – nakazania rozbiórki altany działkowej. Nie ma i nie było żadnego elementu stanu faktycznego, jaki wymagałby jeszcze wyjaśnienia. Dlatego też niezasadny jest ostatni z zarzutów podniesionych w skardze. W przypadku art. 7a i art. 7b k.p.a., powołanie tych przepisów jest znowu niezrozumiałe, ponieważ art. 138 § 2 k.p.a. ma charakter procesowy, a przepisy art. 7a i art. 7b k.p.a. dotyczą odpowiednio wykładania treści normy prawnej (aspekt materialny) na korzyść, a także procedury współdziałania organów administracji publicznej, co w niniejszej sprawie w ogóle nie miało zastosowania. Brak związku między przepisami wskazanymi w ostatnim zarzucie skargi nie pozwala na właściwą ocenę tego zarzutu. Nie zmienia to jednak tego, że nie było podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutów skargi i jej samej. Kierując się wspomnianym już przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie znalazł żadnych przesłanek, jakie mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.