II SA/Po 548/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-09-15

Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Tadeusz Geremek, Włodzimierz Zygmont

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania osoby z pobytu stałego do czasu prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego w sprawie o przywrócenie posiadania lokalu, jeśli postępowanie w sądzie powszechnym nie zostało skutecznie zainicjowane?
Ratio decidendi
Zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest niezasadne, jeśli nie wykazano skutecznego wszczęcia postępowania w sądzie powszechnym o przywrócenie posiadania lokalu, a ponadto rozstrzygnięcie sprawy o przywrócenie posiadania nie stanowi zagadnienia wstępnego dla sprawy o wymeldowanie, która ma charakter ewidencyjny i opiera się na stanie faktycznym.
Stan faktyczny
Skarżąca E. K. wniosła o wymeldowanie G. K. z pobytu stałego, twierdząc, że opuścił on lokal. Prezydent Miasta zawiesił postępowanie administracyjne, uznając, że G. K. wystąpił do sądu powszechnego o przywrócenie posiadania lokalu. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. Skarżąca zarzuciła, że postępowanie w sądzie powszechnym nie zostało skutecznie wszczęte, ponieważ pozew został zwrócony z powodu braków formalnych, a ponadto wyrok rozwodowy nakazywał eksmisję G. K.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody, zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych oraz stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Tadeusz Geremek Włodzimierz Zygmont (spr) Protokolant sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 15 września 2004r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej E. K. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ W. Zygmont /-/ M. Skwierzyńska /-/T.M. Geremek T.M. Prezydent Miasta P. postanowieniem dnia [...] nr [...] wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie w sprawie wymeldowania G. K. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] do czasu prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego w sprawie o przywrócenie posiadania lokalu. Uzasadniając decyzję Prezydent podał, że postępowanie w sprawie wymeldowania wszczęto na wniosek E. K., która informowała, iż wymieniony nie przebywa w lokalu od 21 września 2001r. ponieważ został wyprowadzony przez policję. Ponieważ G. K. zeznał, że lokalu nie opuścił dobrowolnie, a dalsze zamieszkiwanie uniemożliwiła była żona - E. K., w związku z czym wystąpił do Sądu Rejonowego o przywrócenie posiadania lokalu - sygn. akt [...]. Wobec tego należało zawiesić postępowanie administracyjne do czasu prawomocnego orzeczenia sądu. W zażaleniu E. K. domagała się dokładnego i wnikliwego rozpatrzenia sprawy. Podała w uzasadnieniu, że w wyroku z dnia [...] orzekającym rozwiązanie małżeństwa przez rozwód nakazana została eksmisja G. K. z lokalu, że opuścił on mieszkanie z dniem [...] i w nim nie przebywa. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy powyższe postanowienie stwierdzając, że skoro G. K. zeznał, że lokalu nie opuścił dobrowolnie i dalsze zamieszkiwanie uniemożliwiła była żona E. K. , i skoro wystąpił do Sądu Rejonowego o przywrócenie posiadania lokalu - sygn. akt [...] , przeto zasadne jest zawieszenie postępowania w sprawie jego wymeldowania do czasu wydania prawomocnego orzeczenia sądu w tej sprawie. W skardze E. K. domagała się podjęcia ostatecznej decyzji w sprawie wymeldowania byłego męża i wnikliwego i szczegółowego rozpatrzenia sprawy. W uzasadnieniu podała, że G. K. nie opłacił pozwu o przywrócenie posiadania, o co został wezwany zarządzeniem z dnia [...] więc pozew został mu zwrócony przez sąd. Przypomniała, że prawomocnym wyrokiem rozwodowym orzeczono jego eksmisję z mieszkania, w którym nie przebywa od 21.09.2001r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla postanowienie, jako niezgodne z prawem. Powody. Sąd uznaje za zasadny zarzut skarżącej naruszenia przez organ administracyjny przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez zawieszenie postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, organy administracyjne nie ustaliły, czy istotnie przed sądem powszechnym nastąpiła zawisłość sporu o przywrócenie posiadania mieszkania. W skardze wykazano, że G. K. wprawdzie złożył pozew, ale nie usunął jego braków formalnych, wskutek czego nastąpił zwrot pozwu. Pozew zwrócony nie wywołuje żadnych skutków prawnych, jakie wiąże ustawa z wniesieniem pisma procesowego do sądu (art. 130 § 2 k.p.c.). Przede wszystkim jednak sąd stwierdza, że rozstrzygnięcie sprawy o przywrócenie posiadania toczącej się przed sądem powszechnym nie jest zagadnieniem wstępnym mającym wpływ na wynik sprawy administracyjnej rozstrzyganej na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W sprawach administracyjnych dotyczących wymeldowania bada się, czy spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności, która polega na rejestracji danych o miejscu pobytu, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Natomiast w sprawach o przywrócenie posiadania sąd powszechny bada jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia, nie rozpoznając samego prawa ani dobrej wiary pozwanego (art. 478 k.p.c.). W związku z powyższym wskazać należy, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało pod rządami prawa obowiązującego przed wydaniem w dniu 27.05.2002r. przez Trybunał Konstytucyjny wyroku sygn. akt K 20/01 (OTK-A 2002/3/34). Wymienionym wyrokiem TK orzekł o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności z przepisami art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP, a przepis ten utracił moc z dniem 19.06.2002r. (Dz. 2002r. Nr 78, poz. 716) w związku z czym do wydania decyzji o wymeldowaniu określonej osoby z pobytu stałego w trybie pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy, wystarczające jest spełnienie wyłącznie jednej z dwóch przesłanek określonych w tym artykule, a mianowicie przesłanki faktycznego opuszczenia miejsca stałego pobytu bez wymeldowania się, ponieważ obowiązek meldunkowy ma wyłącznie charakter ewidencyjny. Organ podejmie więc zawieszone postępowanie i rozpatrując merytorycznie sprawę ustali, czy podstawowa przesłanka wymeldowania polegająca na faktycznym opuszczeniu miejsca stałego pobytu bez wymeldowania się przez G. K. została spełniona. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł sąd jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy. /-/ W. Zygmont /-/ M. Skwierzyńska /-/ T.M. Geremek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło