II SA/Po 548/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-09-27

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, może zostać całkowicie zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać ustanowionego przez sąd adwokata w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, może zostać całkowicie zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać ustanowionego przez sąd adwokata w ramach prawa pomocy. Sąd ocenia sytuację finansową wnioskodawcy, biorąc pod uwagę jego dochody, wydatki, stan zdrowia oraz posiadany majątek, aby ustalić, czy istnieją wolne środki na pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący C. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości w związku z koniecznością uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Skarżący oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, uzyskuje emeryturę i dochody z wynajmu, ale ponosi wysokie koszty utrzymania, w tym na leki ze względu na zły stan zdrowia. Dołączył dokumentację potwierdzającą jego sytuację finansową i dochody.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić C. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 27 września 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia 1. zwolnić C. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla C. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący C. K. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w całości. Na formularzu PPF skarżący oświadczył, że nie ma "wydolności finansowej" i sam prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Oświadczył, że ma dom o powierzchni [...] m² oraz pożyczki w kwocie około [...] zł. Skarżący podał, że uzyskuje emeryturę w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Na rok wydaje [...] zł na leki, choruje, około [...] zł wydaje na utrzymanie mieszkania, [...] zł wynosi miesięczna rata pożyczki. Skarżący wezwany w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a.") do uzupełnienia swojego wniosku o prawo pomocy oświadczył, że ma 75 lat, jest schorowany, zażywa na stałe leki od kilku lat, nie stać go na wykupienie wszystkich leków. Wskazał, że miesięcznie uzyskuje dochody z tytułu emerytury w wysokości [...] zł i z wynajmu mieszkań w wysokości [...] zł, co łącznie daje [...] zł. miesięcznie. Następnie skarżący oszacował miesięcznie koszty swojego utrzymania: podatek od nieruchomość [...] zł, podatek od czynszów [...] zł, woda [...] zł, śmieci [...] zł, Tauron [...] zł, gaz [...] zł, rata pożyczki [...], cyfra + [...]zł, Enea [...] zł, komórka [...] zł, Twoja Telekomunikacja [...] zł, wyżywienie [...] zł, leki [...] zł, prasa i inne [...] zł, łącznie [...]zł. Nadto skarżący oświadczył, że nigdy nie korzystał z pomocy ośrodka pomocy społecznej, nie posiada żadnych rachunków, ani kont bankowych, ma pożyczkę i kredyt bankowy, które zaciągnął na remont domu, zostało jeszcze 39 rat po [...] zł. Jest właścicielem posesji w B. o powierzchni [...] ha z 6 mieszkaniami, ale połowa stoi pustych, co jest przedmiotem sprawy. Ma samochód osobowy z 1998r., który jest "na postoju" z uwagi na zły stan techniczny. Skarżący dołączył dokumentację źródłową w postaci przekazu pocztowego o wysokości emerytury, faktur za leki i media, decyzji o wysokości podatku od nieruchomości. Na skutek kolejnego wezwania dotyczącego potwierdzenia uzyskiwanych wszystkich swoich dochodów skarżący przedłożył PI-37 za 2015r. i PIT-28 za 2015r. z których wynika, że uzyskał dochody tylko z tytułu emerytury w wysokości [...] zł oraz przychód z tytułu najmu w wysokości [...]zł. rocznie. W świetle przepisu art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach oraz jego uzupełnienia wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego oraz z czynszów z tytułu wynajmu w łącznej wysokości, która pozwala na pokrycie tylko koniecznych kosztów bieżącego utrzymania skarżącego. Wiek oraz stan zdrowia wnioskodawcy powoduje, że z tego tytułu ponosi zwiększone koszty utrzymania na leki i leczenie. Wnioskodawca wykorzystuje posiadany majątek nieruchomy i uzyskuje dodatkowe dochody, które wspierają jego budżet domowy. Dochody z obu tych źródeł pozawalają jedynie na poniesienie koniecznych kosztów koniecznego utrzymania skarżącego i po ich uiszczeniu nie pozostają wolne środki, które można by przeznaczyć na koszty niniejszego postępowania chociażby w części. W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, przyjąć należy, że wnioskodawca nie ma możliwości poczynienia oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części. Przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że tym bardziej wnioskodawca nie ma możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie i ustanowić adwokata. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło