II SA/Po 548/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Paweł Daniel (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Agata Tyll - Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 r. sprawy ze skargi B. K. i G. K. na decyzję Samorządowego Koelgium Odwoławczego z dnia 16 maja 2025 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza solidarnie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 21 czerwca 2021 r., nr [...], Wójt Gminy [...] zezwolił K. S. na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych na terenie Gminy [...]. Postanowieniem z dnia 08 sierpnia 2023 r. Wójt Gminy [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie decyzji nr [...]. Rozstrzygnięcie powyższe zapadło na skutek zawiadomienia właścicieli nieruchomości sąsiedniej – B. i G. K., którzy zwrócili się o cofnięcie zezwolenia z uwagi na uciążliwości (hałas, spaliny, odór) związane z parkowaniem pojazdów asenizacyjnych na działce [...] oraz niezgodność prowadzonej działalności z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Odpis postanowienia został doręczony B. i G. K. z adnotacją "Do wiadomości". Następnie decyzją z dnia 20 marca 2025 r., nr [...], Wójt Gminy [...] uchylił decyzję ostateczną nr [...] z dnia 21 czerwca 2021 r. oraz odmówił wydania zezwolenia na prowadzenie działalności K. S.. Decyzja powyższa została doręczona K. S. (reprezentowanemu przez r. D.) jako stronie postępowania, natomiast pełnomocnikowi B. i G. K. (ad.T.) została wysłana "Do wiadomości". Na skutek odwołania K. S. Samorządowego Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 16 maja 2025 r., [...], uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy [...] z 20 marca 2025 r. w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. Decyzja powyższa została doręczona pełnomocnikowi B. i G. K.. W jej uzasadnieniu wyjaśniono, że Wójt Gminy [...] nieprawidłowo oparł odmowę wydania zezwolenia na art. 9 ust. 1c pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wskazując, że zezwolenie jest sprzeczne z uchwałą Rady Gminy nr [...] Zdaniem Kolegium wydając pierwotną decyzję (nr [...] z 21 czerwca 2021 r.), Wójt Gminy [...] nie stwierdził sprzeczności zamierzonego sposobu gospodarowania nieczystościami ciekłymi z tą uchwałą, co oznacza, ze nie została spełniona przesłanka wznowienia postępowania. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia 16 maja 2025 r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. i G. K., reprezentowani przez ad.T.. Zdaniem skarżących Kolegium wadliwie uznało, że fakt niezgodności prowadzonej działalności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, o której organ I instancji nie wiedział w chwili wydania zezwolenia, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej lub nowych dowodów w sprawie, jak również pominięcie okoliczności, ze prowadzona działalność może powodować zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi lub środowiska. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Pismem procesowym z dnia 9 września 2025 r. pełnomocnik uczestnika K. S. wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że skarżący nie mają interesu prawnego do udziału w przedmiotowym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd, po rozpatrzeniu skargi, uznał, że postępowanie odwoławcze przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym było obarczone wadami, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności przed wydaniem decyzji organ odwoławczy nie dokonał oceny przymiotu stron postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.), stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. W przedmiotowej sprawie stroną decyzja z dnia 21 czerwca 2021 r., nr [...], Wójt Gminy [...] zezwolił K. S. na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych na terenie Gminy [...] została doręczona wyłącznie wnioskodawcy i to on został uznany za stronę postępowania administracyjnego. Sąd zauważa, że niewątpliwie skarżący byli aktywni w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 21 czerwca 2021 r. W szczególności wnosili o cofnięcie zezwolenia, a ich argumenty, dotyczące uciążliwości oraz sprzeczności wydanego zezwolenia z planem miejscowym, stanowiły podstawę do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania z urzędu. Jak jednak wskazuje analiza akt sprawy nie zostali uznani za stronę postępowania, a wydane w sprawie rozstrzygnięcia – postanowienie z dnia 08 sierpnia 2023 r., którym Wójt Gminy [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie decyzji Nr [...] oraz decyzja z dnia 20 marca 2025 r., nr [...], którą Wójt Gminy [...] uchylił decyzję ostateczną nr [...] z dnia 21 czerwca 2021 r. oraz odmówił wydania zezwolenia na prowadzenie działalności K. S., została im doręczona jedynie "Do wiadomości". Pomimo tego zaskarżona decyzja została im doręczona, a zgodnie z zamieszczonym rozdzielnikiem uznano ich za stronę postępowania, co umożliwiło im wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Jest to o tyle istotne, że zgodnie z art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, przy czym osobą powyższa może być również osoba, która nie była stroną postępowania administracyjnego, jednakże doręczono jej zaskarżoną decyzję. Ponieważ organ odwoławczy uznał, że skarżący są stroną postępowania (doręczając im decyzję) to równocześnie Sąd był zobowiązany do jej merytorycznej oceny, a zarzuty dotyczące konieczności odrzucenia skargi uznać należało za bezzasadne. Równocześnie, uznanie skarżących za stronę, bez dokonania oceny ich interesu prawnego – co powinno mieć miejsce w uzasadnieniu decyzji – uznać należało za wadę, skutkującą koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Fakt, że skarżący, których na pierwszym etapie postępowania nie uznano za strony, zostali następnie uznani za stronę przesądza o braku należytej staranności po stronie Kolegium i przesądza o konieczności uchylenia decyzji z uwagi na naruszenie art. 28 K.p.a. Sąd podkreśla, że Kolegium wydając decyzję uchylającą decyzję organu I instancji i umarzającą postępowanie, powinno było uprzednio rozstrzygnąć, czy skarżący byli stroną postępowania na etapie I instancji, a ewentualne doręczenie decyzji osobom, których interesu prawnego decyzja nie dotyczy, są wadami proceduralnymi. W ocenie Sądu Kolegium wydając decyzję z 16 maja 2025 r., nie wyjaśniło i nie uregulowało statusu B. i G. K. w świetle art. 28 K.p.a. oraz nie zadbało o prawidłowe doręczenie decyzji organu I instancji. Idąc dalej, Sąd zauważa, że przepisy K.p.a. określają rodzaje rozstrzygnięć jakie mogą zapaść we wznowionym postępowaniu wymienia. I tak, zgodnie z art. 151 K.p.a. w § 1 - są to: 1) odmowa uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy organ stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo 2) uchylenie decyzji dotychczasowej, gdy organ stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Art. 151 § 2 K.p.a. stanowi, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Zgodnie natomiast z art. 146 § 2 K.p.a. nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Z powyższej regulacji wynika, że w sytuacji, gdy organ stwierdzi brak zaistnienia przesłanki wznowienia - odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 k.p.a., zaś w sytuacji, gdy stwierdzi, że taka przesłanka zachodzi - prowadzi dalej postępowanie. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy – stwierdzając brak zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania, był obowiązany do wydania decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, nie mógł natomiast umorzyć postępowania, co dodatkowo wskazuje na wadliwość wydanej decyzji. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązane jest do oceny, czy B. i G. K. przysługuje przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych na terenie Gminy [...] oraz do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia przewidzianego przepisami K.p.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie(tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964) zasądzając na rzecz skarżących solidarnie kwotę 697;- zł na którą składa się 200;- zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu, 480;- zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz 17;- zł tytułem zwrotu opłaty od pełnomocnictwa.