II SA/Po 549/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant St. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2011 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego; o d d a l a s k a r g ę Decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...] Kierownik Filii J. Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P. odmówił K. K. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu części rowerowych w kwocie 14,65 zł, żywności w kwocie 38,26 zł, art. biurowych w kwocie 43 zł, leków w kwocie 4,14 zł, wkrętów, śrub, art. biurowych (segregator, koszulki, długopis), kalendarza, farby ojejej, kodeksu karnego, gwoździ, rozpuszczalnika, szczypiec bocznych, nożyczek, klocków hamulcowych, obrusu świątecznego, środków finansowych na urodziny dla córki (łyżwy), doładowanie telefonu na XII 2010 w kwocie 30 zł, odkurzacza, przecięcie lustra oraz środków finansowych na święta. W uzasadnieniu wyjaśnił, że K. K. w dniach [...] 2010 r. złożył wnioski z prośbą obejmującą cele ujęte w sentencji decyzji. W trakcie wywiadu środowiskowego pracownik socjalny ustalił, że wnioskodawca nie pracuje zawodowo, jest zarejestrowany w urzędzie pracy bez prawa do zasiłku, mieszka w domu letniskowym na działce, której właścicielem jest jego ojciec. Domek (altana), w którym mieszka jest ocieplony, otynkowany, ogrzewany piecykiem elektrycznym oraz "kozą", w której pali się drewnem lub węglem. Domek jest zadbany i nie wymaga remontu. Mimo, że jest to domek letniskowy, posiada jeden pokój, aneks kuchenny, wc i stryszek. Organ wyjaśnił, że dochód K. K. stanowi zasiłek okresowy z tytułu bezrobocia w wysokości 238,50 zł przyznany na okres od 1 sierpnia do 31 grudnia 2010 r. oraz zasiłek okresowy od 1 stycznia do 30 czerwca 2011 r. Ponadto wnioskodawca został objęty pomocą w formie zasiłków celowych na zakup żywności w kwocie 400 zł miesięcznie na okresy od 1 sierpnia do 31 grudnia 2010 r. oraz od 1 stycznia do 30 czerwca 2011 r. Organ zaznaczył, że oprócz świadczeń z pomocy społecznej wnioskodawca otrzymał odrębnymi decyzjami pomoc w formie zasiłku celowego na zakup pieca typu koza w kwocie 320 zł, butów zimowych w kwocie 70 zł oraz czajnika w kwocie 25 zł. Zdaniem organu udzielone wnioskodawcy wsparcie finansowe jest odpowiednie do jego sytuacji i zabezpiecza niezbędne potrzeby bytowe, a także jest zgodne z celami i możliwościami pomocy społecznej w myśl art. 3 i 4 u.p.s. Prośba o pomoc finansową w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów zakupu wymienionych w sentencji niniejszej decyzji rzeczy nie należą do niezbędnych potrzeb bytowych, na zaspokojenie których przyznaje się zasiłki celowe. Organ wyjaśnił, że córka K. K. jest w wieku 17 lat. Wnioskodawca nie ma względem niej ustalonego sądownie obowiązku alimentacyjnego. Opiekę nad córką sprawuje była żona K. K., z którą nie konsultuje on potrzeb córki. Dodatkowo organ uzyskał informację od ojca K. K. – W. K., że ma on zasądzone na wnuczkę A. K. alimenty w kwocie 200 zł miesięcznie. W kwestii dotyczącej udzielenia pomocy na pokrycie kosztów zakupu lekarstw organ wskazał, że wnioskodawca decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. otrzymał pomoc na ten cel a’konto w kwocie 40 zł i do dnia dzisiejszego zakupił leki na kwotę 4,14 zł. W związku z tym powinien posiadać jeszcze środki na ten cel. Natomiast co do udzielenia pomocy na pokrycie kosztów zakupu dodatkowej żywności w kwocie 38,26 zł oraz środków finansowych na święta organ wyjaśnił, że przyznane na okresy od 1 sierpnia 2010 r. i od 1 stycznia do 30 czerwca 2011 r. zasiłki na ten cel w kwocie 400 zł miesięcznie powinny zabezpieczać potrzeby wnioskodawcy w tym względzie. Odnosząc się do pokrycia kosztów doładowania telefonu na miesiąc grudzień 2010 r. organ podał, że przyznał zasiłek na ten cel decyzją z [...] grudnia 2010 r. Z kolei decyzją z [...] sierpnia 2010 r. przyznano stronie pomoc na zakup odkurzacza w kwocie 100 zł, jednakże zainteresowany zakupu tego sprzętu nie dokonał. Reasumując organ zważył, iż wnioskodawca otrzymuje znaczne wsparcie finansowe, które pozwala mu na egzystencję w warunkach odpowiadających godności człowieka i dlatego brak jest podstaw do przyznania mu dodatkowej pomocy. K. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy w całości podzielając stanowisko organu I instancji. Skargę do tutejszego Sądu wniósł K. K.. Skarżący nie przedstawił motywów skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja odpowiadają wymogom prawa. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony. Materialnoprawną podstawą wydanej w sprawie decyzji są przepisy ustawy o pomocy społecznej (dalej: u.p.s.), w tym art. 39 ust 1 i 2. W myśl art. 39 ust.1 i 2 cyt. ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności może być przyznany na pokrycie części, całości kosztów zakupu żywności, leków, leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów, napraw w mieszkaniu, kosztów pogrzebu. Rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy organ musi kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 u.p.s., a więc koniecznością dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, o ile potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Pomoc społeczną jako instytucję polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Tak więc warunkiem korzystania z pomocy społecznej, w pierwszej kolejności jest - aby jej udzielenie nastąpiło w ściśle określonym celu, jakim jest przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej, po drugie - aby miało to miejsce w konkretnych okolicznościach, tj. w sytuacji, gdy własne uprawnienia, zasoby i możliwości osoby wnioskującej o pomoc uniemożliwiają jej to przezwyciężenie. Z powyższego wynika, że pomoc społeczna powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy jednostka w sytuacji kryzysowej przestaje być samowystarczalna. Ustawodawca nie definiuje z oczywistych względów pojęcia "trudnych sytuacji życiowych", podaje jedynie najczęstsze powody ich powstawania (art. 7 u.p.s.). Ocena zaistnienia tej przesłanki należy do organów pomocy społecznej. Rozpoznając wniosek skarżącego organ musiał zatem kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w przepisach ustawy o pomocy społecznej, w tym także koniecznością stwierdzenia, czy zgłoszone potrzeby w ogóle odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Mając na względzie powyższe stwierdzić należało, że trafnie organy orzekające odmówiły skarżącemu przyznania żądanej pomocy finansowej. W istocie bowiem należy zgodzić się z organami, iż określony przez wnioskodawcę cel - którego realizacji służyć miałaby przyznana ewentualnie pomoc - nie należy do kategorii niezbędnych potrzeb bytowych, przy uwzględnieniu otrzymywanej przez skarżącego pomocy materialnej. Mając na względzie, że skarżący został objęty w tym samym czasie szeroką pomocą materialną w postaci przyznania mu zasiłków okresowych na okresy od 1 sierpnia do 31 grudnia 2010 r. i od 1 stycznia do 30 czerwca 2011 r. w wysokości 238,50 zł miesięcznie, zasiłków celowych na zakup żywności w kwocie 400 zł na te same okresy, jak też korzystał z zasiłku celowego na zakup pieca – kozy kwocie 320 zł, butów zimowych w kwocie 70 zł, czajnika w kwocie 25 zł, odkurzacza w kwocie 100 zł, a także [...] grudnia 2010 r. otrzymał pomoc w formie zasiłku celowego w kwocie 30 zł na doładowanie telefonu, jak też decyzją z [...] listopada 2010 r. uzyskał pomoc na pokrycie kosztów zakupu lekarstw w kwocie 40 zł niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że żądanie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu części rowerowych w kwocie 14,65 zł, art. biurowych w kwocie 43 zł, wkrętów, śrub, art. biurowych (segregator, koszulki, długopis), kalendarza, farby olejnej, kodeksu karnego, gwoździ, rozpuszczalnika, szczypiec bocznych, nożyczek, klocków hamulcowych, obrusu świątecznego, środków finansowych na urodziny dla córki (łyżwy), doładowanie telefonu na XII 2010 w kwocie 30 zł, odkurzacza, przecięcie lustra oraz środków finansowych na święta jest uzasadnione i zmierza do zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych. Odnosząc się zaś do żądania pokrycia kosztów zakupu żywności w kwocie 38,26 zł, oraz zakupu leków w kwocie 4,14 zł Sąd podziela stanowisko organów orzekających, że skarżący powinien koszty te pokryć ze środków otrzymanych na podstawie decyzji o zasiłku celowym na żywność, okresowym z tytułu bezrobocia oraz na pokrycie kosztów leków. W niniejszej sprawie brak zatem podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku celowego. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.