II SA/Po 550/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-03-09

Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Stanisław Małek, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości przez użytkownika wieczystego, uregulowane w ustawie z dnia 26 lipca 2001 r., przysługuje również w sytuacji, gdy prawo użytkowania wieczystego zostało nabyte na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości z dnia 29 kwietnia 1985 r., a nie na podstawie dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości przez użytkownika wieczystego, wynikające z ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., przysługuje również osobom, które nabyły prawo użytkowania wieczystego na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości z dnia 29 kwietnia 1985 r. Odesłanie do dekretu z dnia 6 września 1951 r. dotyczy zasięgu terytorialnego, a nie przedmiotu regulacji. W związku z tym, umorzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako bezprzedmiotowego było niezasadne.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości gruntowej w trybie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. Burmistrz odmówił, uznając, że prawo użytkowania wieczystego zostało nabyte na podstawie ustawy o gospodarce gruntami z 1985 r., a nie dekretu z 1951 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza i umorzyło postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe w związku z istnieniem ustawy z dnia 4 września 1997 r. Skarżący wnieśli skargi, kwestionując rozstrzygnięcie Kolegium.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od Kolegium na rzecz skarżących zwrot kosztów sądowych. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Asesor Sąd. Edyta Podrazik Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 marca 2005r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań-Grunwald sprawy ze skargi A. i F. P., M. C., L. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nabycia przez użytkowania wieczystego prawa własności; uchyla zaskarżoną decyzję, I. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w na rzecz skarżących A. i F.P. kwotę 30,-zł (trzydzieści złotych), L. i M.K. kwotę 30 zł (trzydzieści złotych) i M.C. kwotę 30 zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/E. Podrazik /-/G. Radzicka /-/St. Małek Burmistrz Miasta decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 1 ustawy z 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113 poz. 1209) odmówił A. i F. P., L. i M. K. oraz M. C. - nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości gruntowej przy ul. [...], działka numer [...] o powierzchni [...]m-. Ustalono, że nieruchomość stanowiąca własność Gminy jest zabudowana budynkiem mieszkalnym, składającym się z trzech lokali mieszkalnych. Umową notarialną z 13 października 1987r. zainteresowane strony nabyły na własność określone lokale mieszkalne oraz udział we wspólnych częściach budynku i jego urządzeniach i prawo wieczystego użytkowania gruntu. Burmistrz uznał, iż zainteresowanym stronom nie przysługuje prawo nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości w trybie powołanej ustawy, gdyż prawo wieczystego użytkowania nabyli w trybie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości z 29 kwietnia 1985r. a nie w trybie przepisów dekretu z 06 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją wydaną w trybie przepisu art. 138 § 1 pkt. 2 i art. 105 § 1 kpa uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie. Kolegium uznało, iż postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe. Współużytkowanie gruntu (po [...]) jest bowiem związane z odrębną własnością lokali. Problem zaś przekształcenia tego rodzaju wieczystego użytkowania w prawo własności uregulowany został w ustawie z 04 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001r. Nr 120 poz. 1299 z zm.). Zdaniem Kolegium zainteresowane strony nie są użytkownikami wieczystymi nieruchomości w rozumieniu art. 1 powołanej ustawy z 26 lipca 2001r. A. i F. P., L. i M. K. oraz M. C. wnieśli skargi. Skarżący kwestionują zaskarżone rozstrzygnięcie, podkreślając iż spełniają wymogi przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z 26 lipca 2001r. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z [...]r. i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Kolegium w odpowiedzi na skargę słusznie zwróciło uwagę, iż skarżący nie odnieśli się do tego rozstrzygnięcia tylko podnieśli zarzuty dotyczące merytorycznej oceny kwestionowanej decyzji. Jednakże nie ma to żadnego znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 Nr 153 poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 kpa). Kolegium jako organ odwoławczy może zatem podjąć w trybie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa decyzję o umorzeniu postępowania tylko wówczas, gdy zachodzą okoliczności wskazane w art. 105 kpa. Prezentowany w zaskarżonej decyzji pogląd, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe gdyż problem przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności nieruchomości zabudowanej budynkiem, w którym znajdują się własnościowe lokale mieszkalne, został uregulowany w odrębnej ustawie - nie zasługuje na akceptację. Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy obu instancji stanowił, iż roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności przysługuje osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z 06 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46 poz. 340 z zm.), zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne. Skarżący, jak wynika z akt sprawy, są współużytkownikami wieczystymi nieruchomości, która jest zabudowana budynkiem mieszkalnym. Nie budzi zatem wątpliwości, iż w tym zakresie, spełniają wymogi powołanego przepisu. Jednoznaczny przepis art. 2 ust. 1 ustawy z 26 lipca 2001r. stanowi, iż do osób, o których mowa w art. 1 ust. 1 nie stosuje się przepisów ustawy z 04 września 1997r. (Dz. U. z 2001r. Nr 120 poz. 1299 z zm.). Rozpoznając ponownie odwołania skarżących organ odwoławczy winien uwzględnić przyjęty w orzecznictwie sądowym pogląd (np. II SA/Po 1943/02), iż odesłanie art. 1 ustawy z 26 lipca 2001r. do dekretu z 06 września 1951r. nie dotyczy przedmiotu regulacji (ochrona i uregulowanie własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych) lecz odnosi się do jego (dekretu) zasięgu terytorialnego. Nie ma zatem żadnego znaczenia, iż przedmiotowa nieruchomość nie należała do gospodarstwa rolnego nadanego w ramach osadnictwa rolnego na obszarze Ziem Odzyskanych. Należy mieć również na względzie, iż aktualne brzmienie art. 1 ust. 1 ustawy z 26 lipca 2001r. nie nasuwa już w tym zakresie żadnych interpretacyjnych wątpliwości (Dz. U. z 2003r. Nr 64 poz. 592). Z tych podwodów na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i art. 200 i art. 152 ustawy o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/E. Podrazik /-/G. Radzicka /-/St. Małek jw

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło