II SA/Po 550/04
WyrokWSA w Poznaniu2005-12-13
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Edyta Podrazik, Małgorzata Górecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny prawidłowo odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności udziału w nieruchomości, jeśli w aktach sprawy brak jest kluczowych dokumentów (wypisów z ksiąg wieczystych, wyrysu z ewidencji gruntów) i istnieją nieścisłości dotyczące oznaczenia nieruchomości, a skarżący kwestionuje te ustalenia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organy administracyjne nie zgromadziły w aktach sprawy niezbędnych dokumentów (wypisów z ksiąg wieczystych, wyrysu z ewidencji gruntów), które pozwoliłyby na weryfikację poczynionych ustaleń dotyczących oznaczenia nieruchomości. Brak ten uniemożliwił ocenę prawidłowości zastosowania prawa materialnego oraz uniemożliwił skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, co stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77, art. 10 k.p.a.).Stan faktyczny
Skarżący J.L. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą przekształcenia udziału w prawie użytkowania wieczystego działki w prawo własności. Organ I instancji odmówił przekształcenia, uznając, że brak jest zgodnego wniosku wszystkich współużytkowników wieczystych. Skarżący kwestionował ustalenia organów dotyczące numeru działki i adresu nieruchomości, twierdząc, że nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym lokalu i gruntu pod wskazanym adresem. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję z powodu braków w materiale dowodowym i naruszenia przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i określono, że nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Protokolant sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2005r. sprawy ze skargi J.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/M. Górecka /-/A. Łaskarzewska /-/E. Podrazik
Skarżący – J. L. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].04.2004r., którą organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta J. z dnia [...].02.2004r.
Powyższą decyzją z dnia [...].02.2004r. Burmistrz Miasta i Gminy J. odmówił skarżącemu i jego małżonce U. L. przekształcenia w prawo własności udziału wynoszącego 3/20 w prawie użytkowania wieczystego działki oznaczonej nr geodezyjnym [...], objętej księgą wieczystą KW nr [...].
W uzasadnieniu podał, że J. i U. L. złożyli wniosek o przekształcenie w prawo własności udziału wynoszącego 3/20 w prawie użytkowania wieczystego działki oznaczonej nr geodezyjnym [...], objętej księgą wieczystą KW nr [...]. Udział w prawie wieczystego użytkowania jest prawem związanym z własnością lokalu nr [...] w budynku usytuowanym na działce nr [...]. Właścicielem gruntu na w/w działce objętej KW nr [...] jest Gmina i Miasto J. W związku z wyodrębnieniem lokali w budynku posadowionym na tejże działce ustanowiony został udział w prawie użytkowania wieczystego na rzecz właścicieli tych lokali. Wnioskodawcy nabyli udział w prawie użytkowania wieczystego tejże działki w wysokości 3/20 na podstawie aktu umowy notarialnej oddania w użytkowanie wieczyste terenu i sprzedaży lokalu w dniu [...].10.1992r. Pozostali użytkownicy wieczyści dysponujący udziałami w prawie użytkowania wieczystego działki nr [...] nie składali wniosków o przekształcenie tego prawa w prawo własności dlatego organ I instancji uznał, iż wobec braku zgodnego wniosku wszystkich współużytkowników wieczystych, przekształcenie udziału wnioskujących jest prawem niedopuszczalne. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano przepis art. 1 ust. 5 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001r. Nr 120, poz. 1299, ze zm. ).
Odwołanie od decyzji z dnia [...].02.2004r. wniósł skarżący, nie przedstawiając żadnych merytorycznych zarzutów przeciwko wydanej decyzji.
W wyniku rozpatrzenia odwołania organ II instancji decyzją z dnia [...].04.2004r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podał, iż organ I instancji prawidłowo uznał, że brak jest przesłanek wymaganych wskazanym jako podstawa prawna merytorycznego rozstrzygnięcia przepisem prawnym dla uwzględnienia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności skoro pozostali użytkownicy wieczyści nie złożyli wniosku o przekształcenie ich prawa w prawo własności.
W skardze kierowanej do Sądu skarżący twierdził, iż nie był i nie jest współużytkownikiem ani właścicielem lokalu i gruntu pod adresem ul. [...] w J., gdyż budynek na działce nr [...] w J. to nie jest ten adres. Skarżący twierdził, iż zaskarżoną decyzją został pokrzywdzony.
W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu podał, iż skarżący we wniosku z dnia [...].12.2000r. podał położenie nieruchomości: J. ul. [...], nr działki [...], KW Nr [...], a zatem nie może być wątpliwości, że chodzi o tą samą nieruchomość, zaś w wyniku wyłączenia z księgi wieczystej nr [...] lokalu mieszkalnego w związku z jego sprzedażą, urządzono nową księgę wieczystą o numerze [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W wyniku ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (t.j. dz. U. z 2001r. Nr 120, poz. 1299, ze zm.) – obowiązującej w dacie wydania skarżonej decyzji, możliwym było uwłaszczenie użytkowników wieczystych. Następowało to w drodze decyzji administracyjnoprawnej i zastosowanie miało do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31.10.1998r., a także do osób fizycznych będących ich następcami prawnymi, jeżeli złożyły wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności do dnia 31.12.2002r.
W odniesieniu do sytuacji skarżącego – z aktu notarialnego z dnia [...].10.1992r. Rep. "[...]" Nr [...]wynika, że skarżący i jego małżonka U. L. nabyli w dniu [...].10.1992r. prawo własności do lokalu mieszkalnego numer [...] w budynku numer [...] usytuowanym w J. przy ulicy [...], składającego się z 4 izb oraz pomieszczeń użytkowych, o łącznej powierzchni [...] m2, a także prawo do 3/20 części i urządzeń, które służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali. Nadto w drodze tej samej czynności prawnej skarżący i jego małżonka U. nabyli prawo użytkowania wieczystego na lat 99 ułamkową 3/20 części gruntu, na którym znajduje się budynek.
W akcie tym wskazano, iż na jego podstawie nabywcy (skarżący i jego małżonka) wnoszą o dokonanie przez Sąd Rejonowy w Z. m. in. o wyłączenie z KW nr [...] lokalu mieszkalnego numer [...] o powierzchni użytkowej [...] m2 i urządzenie dlań nowej księgi wieczystej z wpisem prawa własności na rzecz J. L. i U. L., małżonków na prawach wspólności ustawowej i o wpis w księdze wieczystej dla lokalu wzmianki o prawach przysługujących właścicielowi lokalu do nieruchomości macierzystej.
W aktach administracyjnych brak jest wypisu z księgi wieczystej KW nr [...] i wypisu z księgi wieczystej KW Nr [...].
Ze złożonego w aktach administracyjnych zawiadomienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...].04.2000r. można dowiedzieć się, że z KW nr [...] wyłączono kupiony w dniu [...].10.1992r. lokal mieszkalny i urządzono dla niego księgę wieczystą KW o numerze [...].
Z kolei w zawiadomieniu tym mowa jest o sprostowaniu działu I-0 księgi wieczystej nr [...], które nastąpiło w dniu [...].04.2000r. na podstawie wniosku z dnia [...].03.2000r. i wykazu zmian gruntowych.
Obowiązująca w dacie wydania tego zawiadomienia ustawa z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 19, poz.147) w art. 51 ust. 2 stwierdzała, iż zawiadomienie zawiera istotną treść wpisu, z kolei art.25 pkt 1 tej ustawy stanowi, iż dział pierwszy księgi wieczystej obejmuje oznaczenie nieruchomości oraz wpisy praw związanych z jej własnością.
W sprawie nie jest wiadomym z czyjego wniosku owo sprostowanie nastąpiło i czy dotyczyło ono adresu nieruchomości czy też numeru działki gruntu, którego część ułamkowa 3/20 nabyta została w użytkowanie wieczyste przez skarżącego i jego małżonkę.
Informacja ta jest na tyle istotna, gdyż z aktu notarialnego wynika, że księga wieczysta nr [...], z której wydzielono kupiony przez skarżącego lokal, założona była dla nieruchomości położonej w J. przy ul. [...] pod numerem [...] obejmującej działkę gruntu numer [...], która to nieruchomość pozostawała w dacie sporządzenia aktu notarialnego wpisana na rzecz Gminy J. jako mienie komunalne i na tej działce znajdować się miał budynek mieszkalny oznaczony numerem [...], obejmujący dwa lokale mieszkalne oznaczone numerami [...] i [...] usytuowane u zbiegu ulic [...] – [...].
Skoro skarżący w toku postępowania administracyjnego jak i w skardze kwestionował owe nieścisłości w przedmiocie numeru działki i adresu (w szczególności pismo skarżącego z dnia [...].10.2003r. w aktach administracyjnych, strona 15), toteż organ administracyjny winien dokonać stosownych wyjaśnień w oparciu o wypis z księgi wieczystej KW nr [...] i KW nr [...], a także w oparciu o wypis i wyrys z ewidencji gruntów dotyczący nieruchomości objętej aktem notarialnym i wyjaśnić tym samym na jakiej podstawie uznał, iż działka o numerze geodezyjnym [...] objętą jest księgą wieczystą KW nr [...] skoro z aktu notarialnego wynika, że księga wieczysta KW nr [...] dotyczy nieruchomości obejmującej działkę gruntu nr [...] i dokumenty te winny znaleźć się w aktach aby na ich podstawie możliwa była dla skarżącego jak i dla Sądu weryfikacja dokonanych przez organ administracyjny ustaleń.
Tymczasem w uzasadnieniu decyzji wydanej przez organ I instancji mowa jest o tym, iż skarżący nabył udział w prawie użytkowania wieczystego działki numer [...] w wysokości 3/20 na podstawie umowy z dnia [...].10.1992r., a także wskazani zostali pozostali użytkownicy wieczyści i ich udziały, które razem wzięte przekraczają całość. Nadto organ podał informację, że "w pozostałym zakresie prawo własności Gminy obciążone jest prawem trwałego zarządu na rzecz Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w J.". Ta część uzasadnienia jest niezrozumiała i wydaje się być nielogiczna.
Organ czyniąc powyższe ustalenia stwierdził, iż oparte one zostały na informacji z rejestru gruntów. Natomiast w aktach brak jest takowych informacji. Tak więc nie jest wiadomym na jakiej podstawie organ II instancji utrzymują w mocy zaskarżoną decyzję uznał za prawidłowe ustalenia organu I instancji.
Wszystko to oznacza, że nie sposób jest dokonać oceny poczynionych w toku postępowania administracyjnego ustaleń, ich prawdziwości, zgodności a tym samym uznać czy w omawianej sprawie organy administracyjne prawidłowo zastosowały wskazany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis prawa materialnego. Brak materiałów źródłowych, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie nie pozwoliło także skarżącemu na zapoznanie się z nim i umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów także na etapie postępowania odwoławczego(art. 10 k.p.a.). Takie działanie organu administracyjnego stanowi nadto o naruszeniu art. 77 k.p.a. i jednej z podstawowych zasad wyrażonej w art. 7 k.p.a. Owe naruszenie przepisów postępowania przez organ administracyjny sprawujący kontrolę nad rozpatrywaniem spraw przez organ I instancji, mogło mieć wpływ na wynik postępowania w sytuacji istniejących w akcie notarialnym i podnoszonych przez odwołującego, a następnie skarżącego, nieścisłości.
Już tylko ubocznie należy wskazać na to, iż organ I instancji w swojej decyzji z dnia [...].02.2004r. podał, iż rozpoznaniu podlegał wniosek skarżącego z dnia [...].02.2001r., podczas gdy z treści tego pisma wynika co innego aniżeli podano w początkowej części uzasadnienia. Wniosek o przekształcenie w prawo własności udziału w wieczystym użytkowaniu ze wskazaniem konkretnych danych był datowany na dzień [...].12.2000r.
Z niewiadomych dla Sądu przyczyn, organ administracyjny uznał, iż pismo skarżącego z dnia [...].02.20001r. jest przedmiotowym wnioskiem. Pismo Burmistrza Gminy i Miasta J. z dnia [...].02.2001r., w którym organ administracyjny informuje wnioskodawcę (skarżącego), że jego wniosek z dnia [...].12.2000r. nie może być przedmiotem rozpatrzenia – w ocenie Sądu – nie jest decyzją w rozumieniu art. 104 k.p.a.
Dlatego należało uznać, że przedmiotem rozstrzygnięcia był wniosek z dnia [...].12.2000r.
Po ponownym rozpatrzeniu odwołania skarżącego organ administracyjny winien uwzględnić wskazane przez Sąd braki w dokumentacji i poczynione przez Sąd uwagi i dokonać sprawdzenia prawidłowości uczynionych przez organ I instancji ustaleń, które legły u podstaw wydania decyzji.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. "a" i "c", art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/M. Górecka /-/A. Łaskarzewska /-/E. Podrazik
kk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło