II SA/Po 551/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędzia NSA Stanisław Małek Asesor Sąd. Edyta Podrazik Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 marca 2005r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań-Grunwald sprawy ze skargi G. i K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności; uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. Nr [...], I. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 30,-zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/E. Podrazik /-/G. Radzicka /-/St. Małek Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...]r. nr [...] rozpoznając odwołanie G. i K.K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nr [...] którą odmówiono G. i K. małżonkom K. nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w N. przy ulicy [...], oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] z obrębu 2 o powierzchni [...]m-, posiadającej księgę wieczystą w Sądzie Rejonowym w Nowej Soli KW [...]. Podzielając argumentację organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że: Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 06 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340, z 1957r., Nr 39, poz. 172, z 1969r., Nr 13, poz. 95 i z 1998r. Nr 106, poz. 668): 1) zabudowanych na cele mieszkaniowe, 2) stanowiących nieruchomości rolne przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości. Zdaniem organu II instancji roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości na podstawie w/w przepisu przyznane zostało jedynie użytkownikom (współużytkownikom) wieczystym nieruchomości, ewentualnie ich następcom prawnym będącymi osobami fizycznymi, w stosunku do których prawo to powstało na podstawie dekretu z dnia 06 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych oraz zostały spełnione łącznie przesłanki ustawowe ich użytkowania wieczystego co do terminu w okresie 26 maja 1990r. i 24 października 2001r. jak i celu. Natomiast w przedmiotowej sprawie z przedłożonych akt wynika, że wnioskodawcy nabyli prawo użytkowania wieczystego gruntu w dniu 24 czerwca 1985r. od Skarbu Państwa (akt notarialny sporządzony w Państwowym Biurze Notarialnym, Rep. [...], numer [...], przed notariuszem A.S.), a nie w trybie wskazanego wyżej dekretu z 06 września 1951r. Nadto organ podkreślił, iż dekret dotyczył nabywania gospodarstw rolnych w trybie osadnictwa rolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych - art. 1 i z tych też powodów wobec niespełnienia warunków ustawy nie ma znaczenia fakt zabudowania nieruchomości na cele mieszkaniowe oraz spełnienie przesłanki użytkowania wieczystego nieruchomości w dniu 26 maja 1990r., jak i w dniu 24 października 2001r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. i K.K. zarzucili wadliwą interpretację art. 1 ust. 1 ustawy z 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości i żądali uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Ustawa z 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113 poz. 1209 z późn. zm.) w wersji obowiązującej w okresie orzekania przez organy obu instancji, stanowiła w art. 1 ust. 1, że roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności przysługiwało osobom fizycznym, będącym w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z 06 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46 poz. 340 z późn. zm.), zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne. Cytowany przepis określał zatem warunki, które musiał spełnić nabywca prawa własności. Sprowadzały się one do określenia: podmiotów mogących skorzystać z regulacji (osoby fizyczne), tytułu do nieruchomości (użytkowanie wieczyste lub współwłasność), czasu, w jakim tytuł ten przysługiwał wnioskodawcy (26 maja 1990r. i w dniu wejścia w życie ustawy), rodzaju nieruchomości (zabudowane na cele mieszkaniowe lub stanowiące nieruchomości rolne) i wreszcie położenia nieruchomości (na obszarach Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie z 6 września 195lr. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych). Organy obu instancji błędnie odczytały tę ostatnią przesłankę nabycia prawa* własności. Odesłanie art. 1 ust. 1 ustawy z 26 lipca 200lr. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości do dekretu z 6 września 1951 o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych, nie dotyczy przedmiotu regulacji (ochrona i uregulowanie własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych) lecz odnosi się do jego (dekretu) zasięgu terytorialnego. Ustawodawca określił go już w samym tytule tego aktu prawnego (na obszarze Ziem Odzyskanych), następnie powtórzył w art. 1 (nadanych /.../ na obszarze Ziem Odzyskanych) określając równocześnie, że jego postanowienia dotyczą gospodarstw rolnych, by wreszcie doprecyzować terytorialny zasięg dekretu w art. 13 ust. 2 stwierdzeniem, że przez obszar Ziem Odzyskanych należy rozumieć również obszar byłego Wolnego Miasta Gdańska. Analiza cytowanych przepisów wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że dekret z 06 września 1951r. określał przedmiot regulacji i obszar Państwa Polskiego, na którym mógł być stosowany. Tymczasem przepis art. 1 ust. 1 ustawy z 26 lipca 2001r. odnosi się tylko do tego ostatniego elementu, bowiem sam formułuje autonomiczny przedmiot regulacji, to jest nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe lub stanowiące nieruchomości rolne. Brak jest zatem podstaw, by w postępowaniu uregulowanym ustawą z 26 lipca 2001r., odwoływać się do przedmiotu regulacji dekretu z 06 września 1951r. W świetle przytoczonych przepisów i argumentów bez znaczenia jest sposób nabycia nieruchomości przez skarżących jak i to, że przedmiotowa nieruchomość nie należała do gospodarstwa rolnego nadanego w ramach osadnictwa rolnego na obszarze Ziem Odzyskanych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 200 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 150 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/E. Podrazik /-/G. Radzicka /-/St. Małek jw