II SA/Po 552/18

Dnia 20 lipca 2018 roku Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla K. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ R. Talaga Pismem z dnia 30 maja 2018 roku K. K. złożyła wniosek o przyznanie pomocy prawnej. W odpowiedzi wezwanie Sądu K. K. przedłożyła wypełniony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W informacji zawartych we wniosku wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem. Ich bieżące koszty utrzymania są pokrywane z renty chorobowej męża wnioskodawczyni w wysokości [...] zł. Jednocześnie K. K. oświadczyła, że "niedofinansowanie" sprawiło, że popadła w długi. Wnioskodawczyni jest właścicielką domu o powierzchni [...] m² oraz nieruchomości rolnej o powierzchni [...] m² oraz gruntów rolnych o powierzchni [...] m². Wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, ani żadnych papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych wierzytelności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w sprawie dotyczącej uzyskania zasiłku celowego, nie ma z mocy prawa obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). W konsekwencji rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie należy umorzyć (art. 249a P.p.s.a.). K. K. złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego swojego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Pozostaje ona w dwuosobowym gospodarstwie domowym, które obecnie jest utrzymywane jedynie ze świadczenia rentowego jej męża. Wnioskodawczyni nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, które mogła by przeznaczyć na pokrycie kosztów prowadzonego postępowania. Przedstawiona sytuacja stanowi zatem podstawę do przyjęcia, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego swojego utrzymania, a zatem nie ma ona możliwości wygospodarowania dodatkowych środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Uzasadnione pozostaje zatem przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W tym miejscu należy wyjaśnić, że w ramach prawa pomocy ustanawia się pełnomocnika z urzędu, ale konkretną osobę wyznacza dopiero właściwy organ samorządu zawodowego pełnomocników. Ostateczna decyzja co do osoby adwokata należy zatem do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej. Zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga