II SA/Po 552/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie: Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 maja 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia 15 lutego 2019 r., nr [...]) Prezydent Miasta P. (dalej jako: "organ pierwszej instancji") zezwolił M. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w P. (dalej jako: "spółka") na usunięcie 13 drzew w terminie do dnia 28 lutego 2020 r., zgodnie z załącznikiem oraz planem, z terenu nieruchomości położonej w P. przy ul. [...]. Jednocześnie wydanie zezwolenia uzależnione zostało w pkt 4 tej decyzji od wykonania nasadzeń zastępczych w postaci 26 drzew ozdobnych na terenie ww. nieruchomości celem zrekompensowania ubytku w zadrzewieniu – do dnia 30 listopada 2020 r., a także dostarczenia Wydziałowi Kształtowania i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta P. pisemnej informacji o ich posadzeniu. Decyzjami Prezydenta Miasta P. z dnia 8 stycznia 2021 r., nr [...]), z dnia 22 lutego 2021 r., nr [...]) oraz z dnia 28 kwietnia 2022 r. , nr [...] termin na wykonanie nasadzeń zastępczych oraz dostarczenia pisemnej informacji do urzędu był wydłużany i ostatecznie został określony na dzień 30 kwietnia 2023 r. Pismem z dnia 28 kwietnia 2023 r. wniosła kolejny wniosek o przedłużenie terminu na wykonanie obowiązku nasadzeń zastępczych. Decyzją z dnia 12 czerwca 2023 r. (znak: [...]) Prezydent Miasta P. odmówił zmiany terminu na wykonanie wspomnianych nasadzeń zastępczych dwudziestu sześciu drzew określonych w decyzji Prezydenta Miasta P., nr [...] z dnia 15 lutego 2019 roku zmienionej decyzją nr [...] z dnia 8 stycznia 2021 roku zmienionej decyzją nr [...] z dnia 22 lutego 2021 roku oraz zmienionej decyzją nr [...] z dnia 28 kwietnia 2022 roku. W uzasadnieniu organ wskazał, że z dniem 1 maja 2023 roku w wyniku upływu terminu wygasło uprawnienie, którego dotyczył wniosek strony o zmianę decyzji tj. uprawnienie do wykonania nasadzeń zastępczych, wynikających z decyzji Prezydenta Miasta P., nr [...] z dnia 15 lutego 2023 roku. Natomiast wniosek spółki o zmianę wpłynął w dniu 4 maja 2023 r., a więc 5 dni po wygaśnięciu terminu uprawnienia na wykonanie nasadzeń zastępczych wskazanego w decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 15 lutego 2019 roku. W związku z powyższym niemożliwa była zmiana terminu na dokonanie tej czynności zgodnie z wnioskiem spółki. Pismem z dnia 27 czerwca 2023 roku M. Sp. z o.o. Sp. k. złożyła odwołanie, zarzucając decyzji organu I Instancji: - naruszenie art. 57 § 5 pkt. 2 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie, a to poprzez uznanie, iż ważną dla oceny zachowania terminu na dokonanie czynności procesowej jest data wpływu wniosku do Organu, tj. data 04 maja 2023 roku, co skutkowało odmową uwzględnienia wniosku w przedmiocie zmiany decyzji Prezydenta Miasta P. w zakresie terminu na wykonanie nasadzeń zastępczych, w sytuacji gdy datą istotną dla oceny zachowania terminu dla dokonania czynności procesowej jest data nadania pisma w placówce pocztowej (a nie data jej doręczenia adresatowi), a w konsekwencji wobec nadania przez Spółkę, a co wynika z załączonego do pisma dowodu nadania, wniosku w dniu 28 kwietnia 2023 roku, tj. przed terminem obowiązywania decyzji, której dotyczył wniosek, czynność procesowa została złożona z zachowaniem ustawowego terminu, co w konsekwencji winno przesądzać o uwzględnieniu wniosku Spółki; - naruszenie art. 155 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie prowadzące do odmowy uwzględnienia wniosku Spółki M. Sp. z o.o., w sytuacji gdy wobec spełnienia wszystkich wymaganych przepisami prawa przesłanek, w tym zachowania wszystkich warunków formalnych (również terminu), wniosek odwołującej powinien podlegać całkowitemu uwzględnieniu, a decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia 15 lutego 2019 roku, zmieniona w zakresie terminu na wykonanie nasadzeń zastępczych; - naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego i dostatecznego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej kwestionowanej aktualnie decyzji, w tym niewskazanie na jakich dowodach organ oparł się wydając decyzję oraz kwestii merytorycznych mających stać u podstaw złożonego wniosku, uniemożliwiających w dalszej kolejności właściwe zapoznanie się z motywami działania organu pierwszej instancji, zrozumieniem tych motywów, a w rezultacie, ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób. Decyzją z dnia 20 maja 2024 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej jako: "SKO w P.") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ zwrócił uwagę na treść art. 155 K.p.a., który wskazuje przesłanki zmiany decyzji ostatecznej, mocą której strona nabyła prawo. Biorąc pod uwagę, że obowiązek odnoszący się do wykonania nasadzeń wygasł z dniem 30 kwietnia 2023 r. właściwym było orzeczenie o odmowie zmiany terminu. Pismem z dnia 10 lipca 2024 r. M. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 20 maja 2024 r., nr [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 12 czerwca 2023 r., nr [...]) odmawiającą zmiany terminu na wykonanie nasadzeń zastępczych dwudziestu sześciu drzew o których mowa w pkt 4 decyzji Prezydenta Miasta P., nr [...] z dnia 15 lutego 2019 roku zmienionej decyzją nr [...] z dnia 8 stycznia 2021 roku zmienionej decyzją nr [...] z dnia 22 lutego 2021 roku oraz zmienionej decyzją nr [...] z dnia 28 kwietnia 2022 roku. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: - naruszeniu art. 57 § 5 pkt. 2 k.p.a. - poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie w niniejszej sprawie, nawet mimo podnoszonego w tym zakresie przez odwołującą Spółkę zarzutu, i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, iż ważną dla oceny zachowania terminu na dokonanie czynności procesowej - tu: złożenie wniosku o zmianę decyzji administracyjnej w trybie art. 155 k.p.a. - jest, rzekomo, data wpływu wniosku do Organu, tj. data 04 maja 2023 roku, co z kolei, wobec uchybienia terminowi, skutkowało odmową uwzględnienia wniosku w przedmiocie zmiany decyzji Prezydenta Miasta P. w zakresie terminu na wykonanie nasadzeń zastępczych - w sytuacji gdy, a datą istotną dla oceny zachowania terminu dla dokonania czynności procesowej jest data nadania pisma w placówce pocztowej (a nie data jej doręczenia adresatowi), co z kolei w tak analizowanym przypadku jak ten dotyczący niniejszej sprawy, świadczy o zachowaniu przez Spółkę ustawowego terminu i skutecznej czynności procesowej wywołanej jej wnioskiem; - naruszenie art. 155 k.p.a. - poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie w niniejszej sprawie, prowadząc w konsekwencji do niczym nieuzasadnionej odmowy uwzględnienia wniosku o zmianę wykonania zobowiązania w przedmiocie wykonania nowych nasadzeń drzew — gdy tymczasem, wobec spełnienia ku temu wszystkich wymaganych przepisami prawa przesłanek, w tym zachowania wszystkich warunków formalnych (również terminu), wniosek odwołującej powinien podlegać całkowitemu uwzględnieniu, a decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia 15 lutego 2019 roku, w takim stanie rzeczy, powinna zostać zmieniona w zakresie terminu określonego w pkt. 4 decyzji na wykonanie nasadzeń zastępczych, zgodnie z wnioskiem; - naruszenie przepisu art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. - poprzez wydanie, decyzji, o kwestionowanej obecnie treści, niewątpliwie, bez podjęcia, a to, chociażby, w zakresie, w jakim, bezwzględnie, wymaga tego ustawa, wszelkich czynności i innych kroków, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym również całkowite przy tym pominięcie i nie uwzględnienie w najmniejszym stopniu przedłożonych przez Spółkę do odwołania dokumentów w postaci: dowodu nadania wniosku Spółki M. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w P. z dnia 28 kwietnia 2023 roku wraz z potwierdzeniem odbioru - w sytuacji gdy mając na względzie, tak interes społecznych, jak i słuszny interes obywateli, organ powinien w sposób kompleksowy uwzględnić cały materiał dowodowy i w oparciu o niego, ustalić okoliczności stanu faktycznego sprawy leżące u podstaw rozstrzygnięcia; - naruszenie przepisu art. 80 k.p.a. - poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, sprzeczną z zasadami logiki, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, polegające, w szczególności, na, zupełnym zbagatelizowaniu materiału dowodowego, przedstawionego przez Stronę w toku postępowania odwoławczego, w tym załączonych do odwołania dokumentów, a mianowicie dowodu nadania wniosku z dnia 28 kwietnia 2023 roku wraz z potwierdzeniem odbioru, a które to dowody, niewątpliwie utwierdzają w racjach, co do zasadności uwzględnienia wniosku Spółki o zmianę terminu na wykonanie nasadzeń zastępczych i jednocześnie bezzasadności złożonego przez Prezydenta Miasta P. sprzeciwu; - naruszenie przepisu art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. - poprzez nie wskazanie, w sposób wymagany przepisami prawa, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, tak, podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a mianowicie ustalenia faktów, jakie sąd uznał za udowodnione lub nieudowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych, mimo, iż były one spójne, logiczne, wzajemnie korelowały ze sobą i pozostawały w harmonii ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a także, niezrozumiałego zupełnie, odstąpienia od wyjaśnienia podstawy prawnej wydanej; - przepisu art. 15 k.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 16 lipca 1997 r.) - poprzez naruszenie, w niniejszej sprawie, zasady dwuinstancyjności, a to, w wyniku, bezkrytycznego zaaprobowania przez Organ odwoławczy, stanowiska wydanego w pierwszej instancji, co stanowi ewidentne uchybienie istoty administracyjnego toku, które winno, przy tym, bezspornie, polegać na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na ograniczeniu się jedynie, do kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenie organu I instancji. Spółka w efekcie wniosła o uchylenie decyzji SKO w P. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P., a także o zwrot kosztów sądowych według norm przepisanych W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone w szczególności przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. - sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego, a także zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z treścią art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Kierując się powyższymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami prawa, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, z uwagi na podniesiony zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie pismem z dnia 28 kwietnia 2023 roku Spółka skarżąca wniosła o ponowne przedłużenie terminu na wykonanie zobowiązań wskazanych w decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 15 lutego 2019 roku, nr [...] Decyzją z dnia 12 czerwca 2023 roku, znak [...] Prezydent Miasta P. odmówił zmiany terminu na wykonanie nasadzeń zastępczych, określonego w decyzji Prezydenta Miasta P.. Od powyższego rozstrzygnięcia Spółka złożyła odwołanie zgłaszając konkretne zarzuty i wskazujące na uchybienia przy wydawaniu decyzji w niniejszej sprawie. Decyzją z dnia 20 maja 2024 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu rozpoznawana sprawa nie została prawidłowo rozpatrzona w drugiej instancji, pomimo prawidłowo wniesionego odwołania. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy nie odniósł się bowiem do zarzutów podnoszonych przez Spółkę w odwołaniu kwestii niedochowania terminu na złożenie wniosku o zmianę terminu na wykonanie nasadzeń zastępczych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. powtórzyło jedynie stanowisko organu I instancji, które uznało za słuszne. W szczególności organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, które zostały podniesione ponownie w przedmiotowej skardze. Przede wszystkim nie wyjaśnił w sposób należyty swojego stanowiska co do zarzutu podniesionego w odwołaniu, który wskazywał, że strona skarżąca złożyła przedmiotowy wniosek o przedłużenie terminu na wykonanie nasadzeń zastępczych przed wygaśnięciem decyzji nakładającej przedmiotowy obowiązek nasadzenia drzew w określonym terminie. W tym kontekście dla ustalenia daty złożenia pisma zawierającego stosowny wniosek w istocie ważna była data jego złożenia w biurze podawczym właściwego organu bądź nadania w placówce pocztowej zgodnie z art. art. 57 § 5 pkt 2. k.p.a. Z zaskarżonej decyzji nie wynika jednoznaczne czy przedmiotowy wniosek spółki z dnia 28 kwietnia 2024 roku został wniesiony za pośrednictwem operatora pocztowego czy poprzez bezpośrednie jego złożenie w biurze podawczym organu administracji. Rozstrzygnięcie w kwestii terminu złożenia przez spółkę wniosku o przedłużenie terminu od wykonania zastępczych nasadzeń było kluczową okolicznością w sprawie która warunkowała rozstrzygnięcie w sprawie. Nie można było zatem bez stosownych ustaleń w tym zakresie uznać, iż w sprawie nie można było w konsekwencji zastosować regulacji z art. 155 k.p.a. i dokonać zmiany decyzji poprzez wydłużenie terminu zgodnie z przedłożonym wnioskiem. W efekcie nie dokonano w niniejszej sprawie w sposób należyty oceny stanowiska przedstawionego w odwołaniu, naruszając standardy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz zasadę zaufania do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w ogóle nie odniesiono się do argumentacji przedstawionej w treści odwołania w kwestii naruszenia przepisów prawa procesowego co do terminu złożonego wniosku o przesunięcie terminu wykonania obowiązku nasadzeń drzew. Powyższe naruszenia w sposobie prowadzenia postępowania doprowadziły do wydania decyzji, której uzasadnienie nie spełniało wymogów przewidzianych w art. 107 § 3 k.p.a. Obowiązek sporządzenia prawidłowego uzasadnienia wiąże się z zasadą przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, jak również z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli. Reasumując rozstrzygnięcie w kwestii terminu złożenia przez spółkę wniosku o przedłużenie terminu od wykonania zastępczych nasadzeń było kluczową okolicznością w sprawie, która warunkowała rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie. Brak takiego jednoznacznego ustalenia co do terminu złożenia przedmiotowego wniosku przez spółkę spowodował, że nie można było należycie skontrolować prawidłowości stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. W tym stanie sprawy, odniesienie się przez Sąd do pozostałych zarzutów skargi, w szczególności do zarzutów naruszenia prawa materialnego byłoby przedwczesne bez jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. , o czym orzeczono w pkt I wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Zaprezentowane powyżej rozważania zgodnie z art. 153 P.p.s.a. powinny zostać wzięte pod rozwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ odwoławczy.