II SA/Po 554/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant St. sekretarz sądowy Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2008 r. przy udziale Prokurator Prokuratury Apelacyjnej sprawy ze skargi D. Sz. i K. Sz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego oddala skargę. /-/ W. Batorowicz /-/ A. Łaskarzewska /-/ B. Kamieńska Decyzją z [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił M. Sz. pozwolenia na użytkowanie werandy dobudowanej do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce położonej w K. przy ul. Ś., oznaczonej nr geod. [...]. Pismem z 7 października 2004r. K. Sz. zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z prośbą o uchylenie powyższej decyzji, wskazując, że o jej wydaniu dowiedział się 28 września 2004r., pomimo iż jako współwłaściciel nieruchomości powinien był być stroną postępowania. Postanowieniem z [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał prośbę według właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego. Następnie postanowieniem z [..] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił postępowanie w sprawie udzielenia M. Sz. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej werandy , z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, decyzją z dnia [..] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż jego decyzja z [..] Nr [..] w sprawie udzielenie M. Sz. pozwolenia na użytkowanie werandy dobudowanej do budynku mieszkalnego na działce położonej w K. przy ul. Ś., wydana została z naruszeniem prawa, jednakże odstąpił od uchylenia tej decyzji z powodu okoliczności, o których mowa w art. 146 § 2 k.p.a., a mianowicie tego, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli D. i K. Sz. Decyzją z [..]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W dniu 10 listopada 2005r. D. i K. Sz. zwrócili się ponownie o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie werandy, zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..]. W uzasadnieniu wniosku po raz wtóry podnieśli, że jako współwłaściciele nieruchomości nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją [..]. Wskazali, że partycypowali w kosztach tej budowy. Ich zdaniem budowa werandy nie mogła zostać uznana za zakończoną, bowiem na tarasie nie wykonano balustrad. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [..] przekazał wniosek według właściwości Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego stwierdzając, że ów wniosek dotyczy postępowania zakończonego decyzją organu II instancji o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji stwierdzającej, iż decyzja Powiatowego Inspektora z [..] została wydana z naruszeniem prawa oraz odstąpieniu od jej uchylenia z powodu okoliczności, o których mowa w art. 146 § 2 k.p.a. W wyniku powyższego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [..] przekazał sprawę Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego uznając, że wniosek D. i K. Sz. stanowi w rzeczywistości ponowny wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją organu I instancji z [..]. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli małżonkowie Sz. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [..] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, że z pisma skarżących z 10 listopada 2006r. nie wynika jednoznacznie jego charakter, a przede wszystkim, czy jest to wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego oraz jakiego rozstrzygnięcia dotyczy. Niedopuszczalne jest więc, aby organ, do którego jakiekolwiek pismo zostało skierowane decydował o tym jaki ma ono charakter i zakres żądania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien wyjaśnić jakiego postępowania domagają się skarżący, w jakim trybie oraz z jakiej przesłanki i jakiego rozstrzygnięcia administracyjnego ma dane postępowanie dotyczyć. Pismem z dnia 16 maja 2007r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał D. i K. Sz. o sprecyzowanie żądania zawartego w piśmie z 10 listopada 2006r. poprzez wskazanie, czy jest to wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora z dnia [..], czy też postępowania zakończonego decyzją organu II instancji z dnia [..] oraz wskazania, na jakiej podstawie żądają wznowienia. Odpowiadając na to wezwanie D. i K. Sz. wyjaśnili, że domagają się wznowienia postępowania zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] udzielającą M. Sz. pozwolenia na użytkowanie werandy. W postępowaniu tym bez własnej winy nie brali udziału. W ich ocenie decyzja powyższa została wydana w wyniku przestępstwa, bowiem "jak to można nazwać inaczej, jeśli PINB mając szczegółowy akt własności dostarczony do legalizacji altany przez M. Sz., a w akcie jest wyraźnie napisane, że współwłaścicielami są D. Sz., K. Sz. po ½ domu i M. Sz. po ½ - nawet nie zostaliśmy powiadomieni, że takowe postępowanie się toczy" (k. 83 akt administracyjnych I instancji). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego – po przekazaniu mu przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem dnia [..] powyższego wniosku o wznowienie – dnia [..] na podstawie art. 104 §1, art. 149 §3, art. 150 § 1 oraz art. 148 § 1 i 2 k.p.a. wydał decyzję o odmowie wznowienia postępowania zakończonego jego ostateczną decyzją z dnia [..] nr [..]. W ocenie organu, okolicznością wyłączającą dopuszczalność wznowienia postępowania jest fakt, że wnioskodawcy dowiedzieli się o okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania wcześniej, niż miesiąc przed złożeniem stosownego wniosku. Tymczasem już w pierwszym wniosku wznowieniowym z dnia 7 października 2004r. K. Sz. stwierdził, iż o wydaniu decyzji udzielającej M. Sz. pozwolenia na użytkowanie spornej werandy on i żona dowiedzieli się w dniu 28 września 2004r. O zaistnieniu innych wskazanych okoliczności umożliwiających wznowienie, wnioskodawcy wiedzieli co najmniej od lutego 2005r., bo wtedy została im doręczona decyzja organu z dnia [..]. D. i K. Sz. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że Powiatowy Inspektor nie odniósł się do ponownego wniosku o wznowienie. Dodatkowo podnieśli, że przedmiotowa nieruchomość nie jest prawnie podzielona i należy wspólnie do wnoszących odwołanie i M. Sz. Tymczasem w pozwoleniu na użytkowanie werandy wskazano tylko na M. Sz. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [..] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, iż organ administracyjny bada kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu. Zgodnie bowiem z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postepowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jak twierdzą D. i K. Sz. podstawą do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie są przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 2 oraz pkt 4 k.p.a. Przepisy te znajdują zastosowanie, gdy decyzja wydana została w wyniku przestępstwa oraz strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Nadto termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Powyższy warunek nie został zachowany przez wnioskodawców, ponieważ z akt sprawy wynika, że posiadali oni wiedzę o decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [..] już w dniu 28 września 2004r. Należało zatem uznać, że nie został zachowany termin do złożenia wniosku, a tym samym istnieją podstawy do odmowy wznowienia postępowania. D. i K. Sz. wnieśli skargę na powyższą decyzje podnosząc, że nie byli powiadomieni przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wydaniu pierwszej w sprawie decyzji. Wskazali również, że o legalizacji dowiedzieli się 28 września 2004r., a 7 października 2004r. to jest po 9 dniach, złożyli wniosek o wznowienie. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jest poza sporem, że skarżący po raz wtóry złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją legalizacyjną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] Nr [..] o udzieleniu M. Sz. w trybie art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 226 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) pozwolenia na użytkowanie werandy dobudowanej do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce położonej w K. przy ul. Ś., oznaczonej nr geodezyjnym [..], Pierwsze postępowanie – wznowione postanowieniem z dnia [..] na wniosek D. i K. Sz. (współwłaścicieli powyższej nieruchomości, którzy bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu legalizacyjnym) – zakończyło się ostateczna decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] o stwierdzeniu, że jego decyzja legalizacyjna z dnia [..] wydana została z naruszeniem prawa i o odstąpieniu od uchylenia tej decyzji ze względu na to, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie dotychczasowej decyzji. Skoro zatem po ponad półtora roku D. i K. Sz. pismem z dnia 10 listopada 2006r. ponownie wystąpili "o wznowienie legalizacji werandy" (k. 69 akt administracyjnych I instancji) i wniosek ten doprecyzowali w piśmie z dnia 22 maja 2007r. (k. 83 akt I instancji) to obowiązkiem organu było w pierwszym rzędzie zbadanie - i to z urzędu – czy wnioskodawcy zachowali termin do wniesienia podania o wznowienie. Trafnie organy obu instancji przyjęły, że wnioskodawcy nie mogą po raz drugi powoływać się na to, że nie brali udziału w charakterze strony w postępowaniu głównym, zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji o legalizacji werandy, skoro stwierdzenie istnienia tej przesłanki i wystąpienie o wznowienie w terminie jednego miesiąca od dowiedzenia się o wydaniu decyzji legalizacyjnej uruchomiło pierwsze postępowanie wznowieniowe. Nadto, co najistotniejsze, to postępowanie wznowieniowe zakończyło się wydaniem ostatecznej decyzji. W drugim wniosku o wznowienie postępowania legalizacyjnego skarżący powołali się na potrzebę "dopisania" ich jako współwłaścicieli werandy, gdyż partycypowali w jej budowie "finansowo i fizycznie", a mimo to współwłaścicielka M. Sz. nie pozwala im wykorzystać dachu tego obiektu jako tarasu. Poza tym zarzucili, że zalegalizowano samowole budowlaną przedwcześnie i budowy werandy nie można uznać za zakończoną, bo dach-taras nie ma balustrady. Oczywiście te okoliczności nie mieszczą się w żadnej z przesłanek wymienionych w art. 145 §1 i art. 145a § 1 k.p.a. i nie dawały podstawy do wznowienia. Tak samo należy ocenić twierdzenie skarżących, że decyzja legalizacyjna została wydana w wyniku przestępstwa. Dla wykazania zaistnienia przesłanki wznowienia z art. 145 §1 pkt 2 k.p.a. skarżący przytoczyli tylko to, że organ nie zapewnił im udziału w postępowaniu legalizacyjnym, mimo że dysponował aktem własności nieruchomości, z którego wynikało, że współwłaścicielami po połowie są skarżący oraz M. Sz. Tymczasem i ta okoliczność też znana była skarżącym już przy składaniu pierwszego wniosku o wznowienie, a zatem jej ponowienie w drugim wniosku o wznowienie z argumentacją, że niezawiadomienie współwłaścicieli o toczącym się postępowaniu legalizacyjnym trzeba uznać za przestępstwo – słusznie uznane zostało za spóźnione. Dodatkowo wskazać należy, że wznowienie postępowania na podstawie wskazanej w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. jest dopuszczalne zasadniczo tylko wtedy, gdy fakt popełnienia przestępstwa zostanie stwierdzony prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego uprawnionego organu. Powtarzane wielokrotnie przez skarżących twierdzeń o istnieniu wieloletniego konfliktu między współwłaścicielami nieruchomości w kwestiach rozliczeń budowy werandy oraz o sprzeciwianiu się przez M. Sz. wykorzystywaniu przez skarżących dachu werandy jako tarasu umożliwiającego przebywanie na świeżym powietrzu ich niepełnosprawnej córki nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu wznowieniowym zakończonym przedmiotową decyzją legalizacyjną. Wyjaśnił to już skarżącym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu decyzji z dnia [..], kończącej merytorycznie pierwsze postępowanie wznowieniowe (k. 47 akt administracyjnych I instancji). Skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/ W.Batorowicz /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Kamieńska MarK