II SA/Po 555/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-04-12
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Edyta Podrazik, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą opłatę adiacencką, nie rozpatrując wniosku strony o umorzenie lub rozłożenie na raty tej opłaty, a także czy prawidłowo doręczono decyzję organu I instancji i zawiadomienia o rozprawie przed SKO?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą opłatę adiacencką bez rozpatrzenia wniosku strony o umorzenie lub rozłożenie jej na raty, co powinno nastąpić w decyzji ustalającej opłatę. Ponadto, organ nieprawidłowo doręczył decyzję organu I instancji i zawiadomienia o rozprawie, pomijając jednego z adresatów decyzji (byłego męża skarżącej), co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b PPSA.Stan faktyczny
Prezydent Miasta wydał decyzję ustalającą opłatę adiacencką dla D.K. i K.K. w związku z podziałem nieruchomości. D.K. złożyła odwołanie, powołując się na trudną sytuację materialną i prosząc o umorzenie opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując, że wniosek o rozłożenie na raty lub umorzenie może rozpoznać organ I instancji. D.K. złożyła skargę do WSA, podtrzymując argumentację o trudnej sytuacji materialnej i kwestionując prawidłowość wyliczeń operatu szacunkowego. Jej były mąż, K.K., poparł skargę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Elwira Brychcy /spr/ Protokolant st. sekr.sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2006r. sprawy ze skargi D.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 103,-zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ E.Brychcy /-/ A.Łaskarzewska /-/ E.Podrazik
Dnia [...] r. Prezydent Miasta wydał decyzję, w której na podstawie art. 98a ust. 1 i art. 148 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 261 poz. 2603 tekst jedn. z 2004r.) oraz uchwały nr XIX/272/2004 Rady Miejskiej z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości powstałej w wyniku podziału nieruchomości, ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...] zł należną z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku podziału nieruchomości numer ewidencyjny [...] z arkusza 211 o pow. [...] m2, będącej własnością D. i K.K.
W uzasadnieniu decyzji podano, że na wniosek właścicieli D. i K. małżonków K. został zatwierdzony projekt podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...] z arkusza 211 o pow. [...] m2. W wyniku podziału utworzono działkę nr ewid. [...] z ark. 211 o pow. [...] m2 i działka nr [...] z ark. 211 o pow. [...] m2. Wartość nieruchomości gruntowej przed i po podziale geodezyjnym został oszacowana przez rzeczoznawcę majątkowego. Z operatu wynika, że wartość działki nr [...] przed podziałem wynosiła kwotę [...] zł, natomiast wartość nieruchomości po podziale – działki nr [...] wynosi kwotę [...] zł, a działki nr [...] wynosi [...] zł. Wzrost wartości nieruchomości powstałych w wyniku podziału wynosi kwotę [...] zł, z czego 40% opłaty adiacenckiej stanowi kwotę [...] zł.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła D.K., zwracając się z prośbą o umorzenie naliczonej kwoty ponieważ w chwili obecnej jej sytuacja materialna jest tragiczna, po rozwodzie mieszka sama, ponosi opłaty, choruje, a z dniem [...] r. "skończyła jej się renta".
Decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 147 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, opłata adiacencka może być na wniosek właściciela rozłożona na roczne raty, płatne w okresie 10 lat. O ewentualnym rozłożeniu na raty lub umorzeniu ustalonej opłaty może zadecydować organ I instancji, na rzecz którego opłata przypada. W tym stanie rzeczy odwołująca się może wystąpić z odrębnym wnioskiem do organu I instancji o rozłożenie na raty naliczonej opłaty.
Skargę na powyższą decyzję złożyła D.K. prosząc o wycofanie ustalonej opłaty adiacenckiej. Skarżąca ponowiła swoją argumentację o bardzo trudnej sytuacji materialnej, a dodatkowo zakwestionował prawidłowość wyliczeń zawartych w operacie szacunkowym. Argumentuje, że wartości nieruchomości nie mogła wzrosnąć na skutek podziału ponieważ obie działki są niekorzystnie usytuowane, dojazd do nich jest zły drogą gruntową.
Uczestnik postępowania K.K. na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2006r. poparł skargę swojej byłej żony. Oświadczył, że jest na zasiłku dla bezrobotnych i nie stać go na regulowanie opłaty adiacenckiej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoją argumentację oraz wyjaśniając, że wbrew twierdzeniom skarżącej w operacie szacunkowym rzeczoznawca określił, że infrastruktura techniczna wycenianych działek, podobnie jak ich lokalizacja są słabe. Powyższe uwzględnił w wycenie. Podano także, że w odwołaniu skarżąca nie kwestionowała wyceny, a jedynie swoją trudną sytuacje materialną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, chociaż nie z przyczyn w niej wskazanych.
Na wstępie należy wskazać, że adresatami decyzji Prezydenta Miasta są D. i K. K. Odpis decyzji organu I instancji otrzymała jedynie D.K. i to ona wniosła odwołanie. Z treści odwołania wynika, że jest po rozwodzie. W tej sytuacji kierowanie zawiadomień o rozprawie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym i doręczanie zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. tylko na adres D.K. jest poważnym uchybieniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz stanowi przesłankę do wznowienia postępowania z tej racji, że strona – K.K., bez własnej winy, nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym – art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Opłata adiacencka w niniejszej sprawie została ustalona w oparciu o art. 98a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż do tego rodzaju opłat stosuje się odpowiednio przepis art. 147. Na podstawie tego przepisu opłata adiacencka może być, na wniosek właściciela nieruchomości, rozłożona na raty roczne płatne w okresie do 10 lat. Warunki rozłożenia na raty określa się w decyzji o ustaleniu opłaty.
W sytuacji więc, gdy w odwołaniu D.K. powołuje się na swoją trudną sytuację życiowa i materialną koniecznym było, aby ten wniosek rozpoznać, tzn. sprawdzić i ustalić, czy adresaci decyzji, a więc zarówno D.K., jak i jej były mąż K.K. mogą korzystać z uprawnień związanych z możliwością rozłożenia na raty wyliczonej opłaty. Z przepisu art. 147 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika bowiem, że to w decyzji o ustaleniu opłaty, a nie w odrębnym postępowaniu administracyjnym należy orzec o ewentualnym rozłożeniu wymierzonej opłaty na raty.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ II instancji weźmie pod uwagę powyższe okoliczności, prawidłowo zawiadomi zarówno D.K., jak i K.K. o toczącym się postępowaniu oraz wezwie do udokumentowani sytuacji majątkowej i rodzinnej.
Reasumując powyższe, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "b" , art. 200 i 152 ustaw z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.
/-/ E.Brychcy /-/ A.Łaskarzewska /-/ E.Podrazik
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło