II SA/Po 555/24

Dnia 14 listopada 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 listopada 2024 roku sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Wojewody z dnia 18 czerwca 2024 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę Postanowieniem nr - [...] z dnia 16 maja 2024 r. Starosta [...] odmówił wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 04 lutego 2014 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę 54 wiat inwentarskich dla hodowli norek z płytą obornikową i zbiornikiem na gnojowicę dla 55,08 DJP, na działkach o nr ewid. gr. [...], [...] obręb O.. W treści powyższego postanowienia zawarto pouczenie o terminie i sposobie wniesienia zażalenia zostało zawarte w treści powyżej wskazanego postanowienia. Powyższe postanowienie organu I instancji zostało skutecznie doręczone R. M. (dalej również jako: "skarżący") w dniu 20 maja 2024 r. (dowód: potwierdzenie odbioru w aktach sprawy organu I instancji). W dniu 5 czerwca 2024 r. do organu I instancji wpłynęło zażalenie skarżącego. Zaskarżonym postanowieniem z 18 czerwca 2024 r. nr [...] Wojewoda (dalej jako "Wojewoda" lub "organ II instancji"), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Starosty [...] z dnia 16 maja 2024 r., nr [...] o odmowie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej Starosty [...] z dnia 04 lutego 2014 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Z. W. pozwolenia na budowę 54 wiat inwentarskich do hodowli norek z płytą obornikową i zbiornikiem w gnojowicę dla 55,08 DJP na działkach nr ewid. [...] i [...], obręb O.. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ II instancji wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 20 maja 2024 r. Tego też dnia rozpoczął swój bieg termin do wniesienia zażalenia. z adnotacji na kopercie, w której przesłano zażalenie do organu I instancji, wynika, że przesyłka została nadana w placówce pocztowej w dniu 28 maja 2024 r. Powyższe potwierdzają dane ze strony internetowej Poczty Polskiej S.A. (https: //emonitoring.poczta- polska.pl/) dla przesyłki o numerze [...]. Tymczasem stosownie do treści art. 141 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako: "K.p.a."), zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu, co obligowało organ odwoławczy do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł R. M. zarzucając mu naruszenie: art. 112 K.p.a. przez wyciągnięcie negatywnych konsekwencji wobec skarżącego, tj. uznanie, że pismo datowane na dzień 28 maja 2024 r. zostało wniesione przez niego z uchybieniem terminu w sytuacji, gdy było to wynikiem zastosowania się przez skarżącego do błędnego pouczenia załączonego do postanowienia Starosty [...] z dnia 16 maja 2024 r. nr [...], z którego jednoznacznie wynikało, że rozstrzygnięcie Starosty [...] należy traktować jako decyzję, od której zgodnie z przepisami służy odwołanie wnoszone w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji; 1. art. 129 § 2 K.p.a. przez uznanie, że termin na złożenie przez skarżącego pisma na złożenie środka odwoławczego upłynął wraz z 7 dniem, licząc od daty doręczenia mu rozstrzygnięcia Starosty [...], tj. w dniu 27 maja 2024 roku, w sytuacji, gdy zgodnie z tą regulacją skarżący pozostawał uprawniony do zaskarżenia decyzji Starosty [...] "w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie", tj. w dniu 3 czerwca 2024 r.; 2. art. 134 K.p.a. przez stwierdzenie uchybienia terminu na złożenie przez skarżącego pisma na złożenie środka odwoławczego od rozstrzygnięcia Starosty [...], mimo wniesienia go przez stronę z zachowaniem ustawowego terminu, tj. 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie; 3. art. 9 K.p.a. przez nienależyte i niewyczerpujące poinformowanie strony o przysługującym jej możliwości wniesienia odwołania, nieudzielenie informacji mających wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków w postępowaniu administracyjnym, tj. prawidłowe określenie rodzaju rozstrzygnięcia wydanego przez organ oraz właściwego od niego środka zaskarżenia; 4. art. 8 K.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób ograniczający zaufanie do władzy publicznej, przejawiające się w błędnym pouczeniu o przysługującym środka zaskarżenia, a następnie wywiedzeniu negatywnych konsekwencji dla strony skarżącej z zastosowania się do tego pouczenia; 5. art. 7a K.p.a. przez rozstrzyganie wątpliwości związanych z wykładnią przepisów na niekorzyść skarżącego, polegające na stwierdzeniu złożenia przez niego środka zaskarżenia po terminie w sytuacji, gdy wątpliwości winny być tłumaczone na korzyść wnoszącego środek zaskarżenia, tj. w sytuacji pouczenia przez organ o wydaniu przez siebie decyzji za dopuszczalne uznać należało złożenie przez skarżącego środka zaskarżenia w ustawowym terminie czternastu dni. Wskazując na powyższe skarżący w skardze na postanowienie Wojewody z dnia 18 czerwca 2024 r. wniósł o jego uchylenie w całości i uznanie, że pismo datowane na 28 maja 2024 r. zostało wniesione w terminie i wywołało skutki prawne, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi na rozprawie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zaznaczenia wymaga, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 zwanej dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a z takim mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Sąd zauważa, że w skardze zwrócono się o przeprowadzenie rozprawy, jednak wniosek powyższy nie jest wiążący, a przedmiot sprawy i zapewnienie konieczności szybkości postępowania przemawiało za rozpoznaniem sprawy w trybie uproszczonym. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Zgodnie z art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego organ odwoławczy bada z urzędu zachowanie terminu do wniesienia zażalenia. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia. Wydanie postanowienia na podstawie art. 134 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. nie zależy więc od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia, organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 K.p.a. Stosownie do treści art. 141 § 1 K.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienie, stronie służy zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszona ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie - art. 141 § 2 K.p.a. A zatem warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia zażalenia – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. W tym miejscu należy odnieść należy się do kwestii doręczenia postanowienia skarżącemu i związany z tym bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia. W przepisie art. 141 § 2 K.p.a. jako datę początkową terminu do wniesienia zażalenia wskazano datę doręczenia postanowienia stronie. W przedmiotowej sprawie postanowienie zostało skutecznie doręczone skarżącemu 20 maja 2024 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru (k. 188 akt organu I intonacji). Równocześnie Sąd zwraca uwagę – co jest szczególnie istotne z punktu widzenia podniesionych zarzutów, że w postanowieniu z dnia 16 maja 2024 r., nr [...], zawarto pouczenie o sposobie i terminie wniesienia zażalenia (k. [...] akt organu I instancji). W szczególności pouczono skarżącego, że na postanowienie niniejsze przysługuje zażalenie do Wojewody za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Oznacza to, że zarzuty związane z błędnym pouczeniem skarżącego nie mogły zostać uwzględnione. Idąc dalej, podnieść należy, że stosownie do art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Jak wynika z akt sprawy zażalenie od przedmiotowego postanowienia zostało nadane za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 28 maja 2024 r. Zatem zażalenie zostało wniesione po upływie ustawowego, siedmiodniowego terminu do jego wniesienia, który jak słusznie uznał organ odwoławczy, kończył się w dniu 27 maja 2024 r. Wobec powyższego skoro w niniejszej sprawie skarżący wniósł zażalenie z uchybieniem terminu do jego wniesienia, to na organie odwoławczym ciążył obowiązek wydania w oparciu o art. 134 K.p.a. postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Termin do wniesienia zażalenia jest bowiem terminem wyznaczonym przez ustawodawcę, a organ nie ma żadnego wpływu na jego długość, niemożliwe jest więc jego przedłużenie. Stwierdzenie uchybienia terminu nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Stosownie do treści art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jak stanowi dalej art. 58 § 2 prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W przedmiotowej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie został złożony przez skarżącego – nie zawarto go w treści odwołania. Tym samym w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do wydania postanowienia z art. 134 K.p.a., a wydając to postanowienie, organ odwoławczy działał prawidłowo, zgodnie z przepisami prawa procesowego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.