II SA/Po 556/08

WyrokWSA w Poznaniu2008-12-02

Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Wiesława Batorowicz, Aleksandra Łaskarzewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo oceniło dowód z opinii rzeczoznawcy majątkowego (operatu szacunkowego wraz z aneksem) przy ustalaniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., ponieważ pominął analizę aneksu do operatu szacunkowego, który korygował wyliczoną wartość gruntu. Brak jednoznacznego wyjaśnienia zmiany wyliczenia uniemożliwił skarżącym zajęcie stanowiska, a organ nie skontrolował prawidłowości rozumowania rzeczoznawcy. W związku z tym, skarga została uwzględniona, a zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ I instancji ustalił opłatę na podstawie operatu szacunkowego. Skarżący wnieśli odwołanie, zarzucając naruszenie art. 37 ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z uwagi na zbyt późne wszczęcie postępowania oraz wątpliwości co do rzetelności operatu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący złożyli skargę do WSA, podtrzymując zarzuty dotyczące naruszenia art. 37 ust. 6 ustawy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy K., zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 02 grudnia 2008r. sprawy ze skargi J. i T. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrosty wartości nieruchomości; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 1064 (jeden tysiąc sześćdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W.Batorowicz /-/ M.Kwiecińska /-/ A.Łaskarzewska Decyzją z dnia [...].r. Burmistrz Gminy K., na podstawie art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz na podstawie uchwały nr [...]. Rady Miejskiej w K. z dnia [...]. r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zabudowy mieszkaniowej położonego przy ul. J. w S. gm. K. ustalił dla J. i T. S. jednorazową opłatę w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości nr [...]., [...]., [...]., [...]., [...]., [...]., [...]., [...]., [...]., [...]. w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu wskazano, iż przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia [...]. r. wartość położonych w S.. działek o nr. [...]., [...]., [...]., [...]., [...]., [...]., [...]., [...]., [...]., [...]. wynosiła [...] zł , natomiast po zmianie wynosi [...] zł. Zgodnie z opinią rzeczoznawcy różnica wartości wymienionych działek przed i po uchwaleniu planu miejscowego wynosi [...] zł z czego 30% wartości stanowi kwota [...] zł. W przewidzianym ustawą terminie odwołanie wnieśli skarżący, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżących decyzja została wydana z naruszeniem art. 37 ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem organ winien ustalić opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4, bezzwłocznie po otrzymaniu wypisu z aktu notarialnego. Tymczasem w niniejszej sprawie postępowanie w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wszczęto po upływie 3 lat od daty sprzedaży przedmiotowych działek. Skarżący wyrazili wątpliwości co do rzetelności sporządzonego po latach operatu szacunkowego i wskazali na stwierdzone w nim uchybienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, iż w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki określone w art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wartość nieruchomości przed i po zmianie planu ustalona została przez rzeczoznawcę majątkowego. Kolegium wyjaśniło, że w sprawie zastosowano podejście porównawcze, a rzeczoznawca majątkowy legitymuje się odpowiednimi uprawnieniami i fachową wiedzą. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że nie dostrzeżono uchybień procesowych. Stronie zapewniono czynny udział w postępowania, a skarżący zostali zawiadomieni o wszczęciu postępowania z zachowaniem 5-letniego okresu od obowiązywania zmiany planu – art. 37 ust. 3 i 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Od powyższej decyzji skargę złożyli J. S. i T. S., domagając się jej uchylenia. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów. art. 37 ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazując, iż wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło po 3 latach od daty sprzedaży działek, choć organ powinien podjąć stosowne działania w terminie 2 miesięcy. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określono między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sprowadzają się one do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie do treści art. 134 § 1 powołanej ustawy, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy Sąd doszedł do przekonania, iż decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 i 107 § 3 kpa, a naruszenie to mogło mieć w ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego skargę należało uwzględnić, choć z innych powodów niż w niej wskazano. Uszło uwagi organu drugiej instancji, iż wskazywany przez Burmistrza Gminy K. w piśmie z dnia [...]r. aneks do operatu szacunkowego z października [...] r. sporządzony przez rzeczoznawcę J. S. nie został uwzględniony w decyzji organu pierwszej instancji. Wskazał na to organ wnosząc o zmianę decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.. Rozpoznając odwołanie organ II instancji dostrzegł znajdujący się w aktach aneks do operatu – co wynika z uzasadnienia decyzji – ale pominął dokonane przez rzeczoznawcę wyliczenie korygujące oszacowaną wartość gruntu po uchwaleniu planu zagospodarowania przestrzennego z kwoty [...] zł na kwotę [...] zł W tych warunkach uznać należało, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawierało sprzeczność stanowiącą naruszenie przepisu art. 107 § 3 kpa – polegającą na rozbieżności pomiędzy wskazaniem faktów, które organ uznał za udowodnione a rozstrzygnięciem. Zauważyć należy, że wymierzenie opłaty planistycznej nie jest uznaniowe, jest obligatoryjne, a sposób wyliczenia ściśle wskazany przez prawo. Wartość nieruchomości ustalana jest na podstawie operatu szacunkowego, który jest dowodem w sprawie i jak każdy dowód podlega ocenie organu administracyjnego, zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Przy ocenie dowodu z opinii biegłego organ administracji państwowej nie może ograniczyć się do powołania się na konkluzję zawartą w opinii biegłego, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach biegły te konkluzję oparł i skontrolować prawidłowość tego rozumowania. Wydaje się, że organ II instancji, ten etap analizy pominął, tym samym naruszając art. 80 kpc oraz art. 7 i 77 kpc. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ winien dokonać analizy operatu szacunkowego wraz z jego aneksem i ustalić jakie były motywy dla których biegły dokonał korekty operatu. Tylko bowiem jednoznaczne wyjaśnienie zmiany wyliczenia pozwoli skarżącemu na zajęcie stanowiska, co do jego treści. Z aneksu nie wynika, czy korekta dotyczy uwzględnienia zarzutów skarżących, czy też zmiany podstawy wyliczenia z innych powodów np. błędu rachunkowego. Wobec wskazanego naruszenia przepisów kodeksu prawa administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 lit. c i art. 135 ustawy p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. W pkt. 3 wyroku Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana – art. 152 p.p.s.a. /-/ W. Batorowicz /-/ M. Kwiecińska /-/ A. Łaskarzewska MP

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło