II SA/Po 559/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 października 2012 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy postanawia odmówić prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 lipca 2012 r. odmówiono skarżącej T. K. przyznania prawa pomocy w całości. Pismem z dnia 30 września 2012 r. skarżąca ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy, tym razem w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Argumentowała, że jej sytuacja finansowa i zdrowotna pogorszyła się. Załączyła kartę informacyjną leczenia szpitalnego i faktury za leki. Skarżąca oświadczyła, że sama prowadzi gospodarstwo domowe. Podała, że ma trudną sytuację materialną z uwagi na emeryturę, która wynosi [...] zł netto miesięcznie. Sama pokrywa opłaty za mieszkanie, prąd, gaz oraz alimenty na wnuka w wysokości 200 zł – łącznie 983 zł miesięcznie. Pozostaje jej 359 zł na życie i leki. Nadto wnioskodawczyni oświadczyła, że jest najemcą mieszkania w W. o powierzchni 38 m², posiada działkę leśną o powierzchni 0.24 ha, oraz nieruchomość rolną o powierzchni 800 m². Nadto podała, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł. Nadto wskazała, że nie ma żadnych wartościowych ruchomości, czy papierów wartościowych. Wezwana do podania dodatkowych informacji wyjaśniła, że koszty leczenia szpitalnego ponosi "EFZ". Nie uzyskuje dochodów z nieruchomości rolnej i leśnej, ponosi koszty podatku od nieruchomości i ich utrzymania – koszenie traw 2 razy do roku, przecinka, usuwanie suchych drzew. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Oznacza to, że prawo pomocy przysługuje osobie, która w sposób niebudzący wątpliwości wykaże, że po uiszczeniu swoich niezbędnych wydatków bieżącego utrzymania nie jest w stanie ponieść wszystkich kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, jako niezbędnych kosztów celowego dochodzenia swoich praw (art. 199 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a.). Nadto z uwagi na fakt, że skarżąca złożyła kolejny wniosek o prawo pomocy ocenie podlega, to czy nastąpiła zmiana sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącej, a zwłaszcza jej pogorszenie w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy chociażby w części. Obecnie z oświadczenia skarżącej wynika, że nadal utrzymuje się ze stałego dochodu w postaci emerytury w niezmiennej, dotychczasowej wysokości. Pokrywa z niej wszystkie konieczne koszty utrzymania mieszkania i nadto uiszcza alimenty na wnuka. Jak sama podała, nadal dysponuje oszczędnościami. Wprawdzie oszczędności uległy zmniejszeniu, ale ich wysokość przekracza łączne koszty sądowe niniejszego postępowania w przedmiotowej sprawie. Zaznaczyć należy, że obowiązek uiszczenia tych kosztów rozłożony jest w czasie. Aktualnie wymagany wpis sądowy od skargi wynosi 500 zł. Skarżąca powołuje się na stan zdrowia i leczenie szpitalne, ale z kart informacyjnych wynika, że odbywa się ono w publicznych zakładach opieki medycznej. Nie potwierdziła, że z własnych prywatnych środków ponosi koszty zabiegów i operacji. Czeka także w kolejce na następne zabiegi objęte refundacją w ramach publicznej służby zdrowia. Ze swojej istoty prawo pomocy przysługuje bowiem stronie dopiero, gdy po uiszczeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania nie pozostają jej już żadne wolne środki. Skoro skarżąca nadal dysponuje oszczędnościami, to winna je w pierwszej kolejności przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych niniejszego postępowania, które mają charakter należności publicznoprawnych i korzystają z pierwszeństwa do ich poniesienia po zaspokojeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania. Nadto należy wskazać, że dysponuje majątkiem nieruchomym w postaci gruntów rolnych i leśnych, który co do zasady stanowi źródło dodatkowych dochodów, poprzez jego sprzedaż, czy wydzierżawienie. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że sytuacja finansowa i majątkowa skarżącej nie uległa pogorszeniu w stopniu uzasadniającym zwolnienie od kosztów sądowych chociażby w części, co skutkuje oddaniem wniosku o prawo pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska