II SA/Po 56/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-03-02
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, którzy wykazują się trudną sytuacją finansową, brakiem majątku i dochodów z pomocy społecznej, powinni zostać zwolnieni z kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący, którzy wykazali, że nie są w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego z uwagi na trudną sytuację finansową, brak majątku i dochody pochodzące wyłącznie z pomocy społecznej, powinni zostać zwolnieni z kosztów sądowych oraz otrzymać pełnomocnika z urzędu. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i przysługuje osobom w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Skarżący A. K. i J. K. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Wojewody o wymeldowaniu, wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu podnieśli, że są bezdomni, utrzymują się wyłącznie z pomocy społecznej, ponoszą koszty leków i korespondencji sądowej, nie posiadają majątku ani oszczędności. Sąd ocenił ich sytuację jako uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w całości.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono A. K. i J. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla A. K. i J. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Katarzyna Witkowicz-Grochowska – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 02 marca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. K. i J. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2015r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia 1. zwolnić A. K. i J. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. 2. ustanowić dla A. K. i J. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący A. K. i J. K., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Wojewody, wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. We wniosku na urzędowym formularzu PPF o prawo pomocy skarżący wnieśli o przyznanie adwokata. Przyjąć należy ze skarżący domagają się prawa pomocy w całości.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podnosili, że nie stać ich na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Oświadczyli, że nie posiadają już długu wobec Spółdzielni Mieszkaniowej. Odmówili zamieszkania w lokalu socjalnym z uwagi na jego stan techniczny i położenie oddalone od komunikacji oraz opieki lekarskiej. Skarżący oświadczyli, że wspólnie prowadzą swoje gospodarstwo domowe. Nie posiadają żadnych nieruchomości, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Utrzymują się z pomocy społecznej – w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Ponoszą koszty lekarstw w wysokości [...] zł miesięcznie, [...] zł za korespondencję sądową, [...] zł na kopie pism. Nadto skarżący podali, że są bezdomni, nie ponoszą opłat za lokal i media. Przedłożyli kopie decyzji o przyznanej pomocy społecznej.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszych należności postępowania sądowego.
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżących przedstawiona we wnioskach o prawo pomocy uzasadnia ocenę, że nie jest są w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet koszty postępowania sądowego. Miesięczny dochód rodziny, wedle zasad doświadczenia życiowego, pochodzący jedynie z pomocy społecznej, z trudem i w najniższym zakresie pokrywa podstawowe konieczne wydatki bieżącego utrzymania skarżących związane z kosztami leków i wyżywienia oraz prowadzenia spraw sądowych. Z uwagi na stan zdrowia ograniczone są ich możliwości zarobkowania, nie mają także majątku, z którego mogliby czerpać jakieś dochody. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość uzyskiwanych środków nie pozwala na pokrycie kosztów sądowych i wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
W tym stanie rzeczy należało przyznać obojgu skarżącym prawo pomocy w całości.
Nadmienić należy, że w ramach prawa pomocy wystarczające jest ustanowienie dla obojga skarżących jednego profesjonalnego pełnomocnika w sprawie, gdzie zaskarżona jest jedna decyzja organu skierowana do obojga skarżących.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Z powyższych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło