II SA/Po 56/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Natalia Sikorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2017 r. sprawy ze skargi A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2016r. nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu spłaty świadczenia pobranego na podjęcie działalności gospodarczej postanawia: odrzucić skargę Pismem oznaczonym datą 19 grudnia 2016 r. radca prawny R. K. wniósł, w imieniu spółki A. Sp. z o.o z siedzibą w Z., skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] 2016 r. znak [...], w przedmiocie odmowy odroczenia terminu spłaty świadczenia pobranego na wyposażenie stanowiska pracy. W skardze podniesiono, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 97 § 1 pkt 3, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 80 oraz art. 8 K.p.a., bowiem organ odwoławczy nie odniósł się do złożonego w toku postępowania wniosku o zawieszenie postępowania z uwagi na brak w składzie organów skarżącej spółki uniemożliwiających jej działanie oraz pominął złożone w tym zakresie środki dowodowe. Strona skarżąca podniosła, iż będąc spółką z ograniczoną odpowiedzialnością jest osobą prawną. Zgodnie z art. 38 Kodeksu cywilnego - dalej: "k.c." osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Nadto, zgodnie z art. 30 § 3 k.p.a. strony niebędące osobami fizycznymi, a zatem m.in. osoby prawne takie jak A. sp. z o.o., działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. Dla spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jej przedstawicielem, tak ustawowym jak i statutowym jest zarząd, co wynika zarówno z art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - dalej: "k.s.h." jak również z § 12 i § 14 umowy spółki z dnia 05 czerwca 2013 r. Zgodnie z przywołanymi zapisami umowy, organem spółki jest zarząd reprezentujący spółkę w ten sposób, że w przypadku zarządu jednoosobowego oświadczenia w imieniu spółki składa członek zarządu, a w przypadku zarządu składającego się z dwóch lub większej liczby osób do składania oświadczeń w imieniu spółki jest wymagane współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Dalej podniesiono, iż zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 201 § 4 k.s.h., członków zarządu powołuje się na podstawie uchwały wspólników. Również umowa spółki A. przewiduje reguły odnoszące się do powoływania zarządu oraz jego mandatu i kadencji. Na podstawie § 13 pkt 1 umowy spółki należy stwierdzić, że powoływanie i odwoływanie członków zarządu odbywa się przez podjęcie stosownej uchwały wspólników. Oznacza to, że nie ma możliwości, aby członka zarządu powołać w jakikolwiek inny sposób, lub też, aby kadencja członka zarządu uległa przedłużeniu w sposób automatyczny. Zgodnie z § 13 pkt 2 umowy spółki kadencja członka zarządu wynosi jeden rok. Z kolei § 13 pkt 3 umowy spółki wskazuje na przypadki prowadzące do wygaśnięcia mandatu. Jedną z nich jest upływ kadencji, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż wraz z upływem kadencji następuje wygaśnięcie mandatu do sprawowania przez daną osobę funkcji członka zarządu, a tym samym do wygaśnięcia mandatu do reprezentowania spółki. Następnie autor skargi wskazał, iż spółka A. nie posiadała w trakcie postępowania przed organami obu instancji, jak również w chwili obecnej nie posiada zarządu, będącego organem uprawnionym do działania w imieniu i na rzecz spółki, co spowodowane jest upływem kadencji i wygaśnięciem mandatu jedynego członka zarządu - Prezesa Zarządu P. R.. W dniu 05 czerwca 2013 r. P. R. uchwałą wspólników podjętą na zgromadzeniu wspólników został powołany do pełnienia funkcji członka zarządu. Był to jedyny członek zarządu w Spółce. Upływ jego kadencji jako członka zarządu nastąpił wraz z upływem roku od powołania go do pełnienia funkcji członka zarządu, czyli z dniem 05 czerwca 2014 r. Nie nastąpiło przy tym podjęcie żadnej uchwały zgromadzenia wspólników, z której wynikałoby, że jego kadencja uległa przedłużeniu o kolejny rok bądź, że na stanowisko członka zarządu powołana została inna osoba. W konsekwencji tego zdarzenia skarżąca Spółka utraciła zdolności do czynności prawnych. Podniesiono, iż w związku z powyższym Spółka nie posiada zatwierdzonych sprawozdań finansowych za lata 2013, 2014 i.2015, jak również nie posiada sprawozdania zarządu z działalności spółki za lata 2013, 2014 i 2015. W spółce, w terminie ustawowym (do dnia 30 czerwca roku następnego po roku objętym sprawozdaniem) nie było organu uprawnionego sporządzenia sprawozdania z działalności oraz do zwołania zgromadzenia wspólników celem zatwierdzenia sprawozdania finansowego i sprawozdania z działalności. Z uwagi na brak powyższych dokumentów niemożliwym było ich przedłożenie wtoku postępowania. Wskazano także na konflikt pomiędzy wspólnikami spółki, który uniemożliwia zastosowanie rozwiązania zawartego w art. 240 k.s.h. oraz powołania nowego zarządu. W dalszej części skargi wyjaśniono, iż co prawda z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika, iż P. R. jest umocowany do jednoosobowej reprezentacji ww. Spółki, niemniej domniemanie prawdziwości wpisu do rejestru jest obalane. Wskazano też, iż 16 maja 2016 r. wspólnik Spółki D. S.-J. wniosła do sądu rejestrowego – Sądu Rejonowego [...] w P. [...] Krajowego Rejestru Sądowego wniosek o ustanowienie dla skarżącej spółki kuratora. Celem ustanowienia kuratora jest doprowadzenie przez niego do powołania nowego zarządu w spółce, co w konsekwencji doprowadzić ma do usunięcia braku w składzie organu uprawnionego do reprezentowania spółki. Zdaniem autora skargi powyższe okoliczności wskazują, iż postępowanie administracyjne winno być zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 3 K.p.a. o co strona wnosiła i co nie zostało uwzględnione przez organy administracji. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie W dniu 15 marca 2017 r. do tut,. Sądu wpłynęło pismo z Sądu Rejonowego [...] w P. [...] Krajowego Rejestru Sądowego zawierające informację, iż sprawa o sygn. [...]/396 w przedmiocie ustanowienia kuratora dla Spółki A. Sp. z o.o. w Z. została zawieszona postanowieniem tego Sądu z dnia 30 listopada 2016 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje; Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej zwana w skrócie: P.p.s.a.) osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Natomiast zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 P.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. (art. 29 P.p.s.a.). Skutki niezachowania należytej reprezentacji określa art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, sąd odrzuca skargę. Zgodnie zaś z § 2 art. 58 p.p.s.a., z powodu m.in. braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony. Z powyższego wynika, iż działanie osoby prawnej przez jej organy w postępowaniu sądowym związane jest z jej zdolnością procesową w tym znaczeniu, że brak takiego organu (lub brak w jego składzie) uniemożliwia osobie prawnej korzystanie z posiadanej zdolności procesowej, czyli – z wywoływania skutków procesowych. W tym miejscu zauważyć, iż w przedmiotowej sprawie skargę wniosła spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, a zatem organem uprawnionym do jej reprezentowania jest zarząd. Zgodnie bowiem z art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (teks jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 11578 ze zm.; dalej także, jako k.s.h.) zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Zarząd składa się z jednego albo większej liczby członków (§ 2 art. 201 k.s.h.). Natomiast prawo członka zarządu do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki (art. 204 § 1 k.s.h.). Sąd zauważa też, że funkcję członka zarządu osoba fizyczna może skutecznie czynić tylko wtedy, gdy nie utraciła zdolności do pełnienia tych obowiązków (art. 202 § 1 - 4 k.s.h.). Powyższe uwagi są o tyle istotne, iż jak wynika ze skargi skarżąca spółka nie posiada organów umocowanych do działania, ponieważ nie powołano w niej nowego zarządu po wygaśnięciu mandatu dotychczasowego członka zarządu, który sprawował zarząd jednoosobowy. Z treści skargi wynika zatem, iż na dzień złożenia skargi P. R., który udzielił w imieniu Spółki pełnomocnictwa r.pr. R. K. do złożenia przedmiotowej skargi, nie był uprawiony do udzielenia takiego umocowania, a ponadto Spółka nie posiada organu (nie ma osób pełniących funkcje członowo zarządu) umocowanego do udzielania takiego pełnomocnictwa. Zaznaczyć należy, iż w razie stwierdzenia nieprawidłowości w organie osoby prawnej, które mają charakter usuwalny, Sąd zobowiązuje stronę do usunięcia braków w tym zakresie w wyznaczonym terminie lub podejmuje działania z urzędu, o których mowa w art. 31 § 1 p.p.s.a. Odrzucenie skargi z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron może nastąpić dopiero wtedy, gdy strona zostanie wcześniej wezwana do uzupełnienia takiego braku, przy czym wezwanie w trybie art. 31 § 1 p.p.s.a. można wystosować wówczas, gdy brak w postaci zdolności sądowej lub procesowej daje się uzupełnić (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2007 r. sygn. akt II FSK 261/07 – dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie Sąd doszedł do wniosku, iż brak było podstaw do przyjęcia, iż braki w organie skarżącej spółki mogą zostać uzupełnione i dlatego odstąpił od zastosowania wezwania o którym mowa w art. 31 § 1 p.p.s.a. W skardze bowiem wskazano, iż wobec konfliktu wspólników spółki nie jest możliwe powołanie nowego zarządu spółki. Ponadto z informacji uzyskanej z Sądu Rejonowego Poznań-[...] w P. IX [...] Krajowego Rejestru Sądowego wynika, iż postępowanie w sprawie ustanowienia kuratora dla skarżącej spółki zostało zawieszone. Sąd pragnie również zauważyć, iż zgodnie z informacjami widniejącymi w Centralnego Informacji Krajowego Rejestru Sądowego na dzień wniesienia skargi jak tez na dzień wydania niniejszego postanowienia P. R. pozostawał wskazany jako członek zarządu skarżącej Spółki. Co prawda zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2016 r., poz. 687) domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Niemniej domniemanie to może zostać wzruszone. Jak zauważył Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 lipca 2016 r. o sygn. II PZ 15/16 (dostępne w bazie orzeczeń Sądu Najwyższego: http://www.sn.pl/orzecznictwo/SitePages/Baza_orzeczen.aspx) sam wpis (do rejestru przedsiębiorców KRS) nie decyduje, czy ktoś jest czy nie jest członkiem zarząd, bowiem status prawny członka zarządu spółki określają umowa spółki i przepisy k.s.h. Domniemywa się, że wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym jest prawdziwy, lecz jest to domniemanie wzruszalne. Ustanowione jest ono dla ochrony osób trzecich (kontrahentów spółki). Istotne znaczenie dla reprezentacji spółki ma zatem uzyskanie statusu członka zarządu zgodnie z regulacja zawartą w umowie spółki oraz przepisami art. 201-211 k.s.h. Wpis w tym zakresie do Krajowym Rejestrze Sądowym ma charakter deklaratoryjny. Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 18 września 2008 r., I OSK 333/08 - dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Stąd też Sąd orzekający w niniejszej sprawie, w oparciu o stanowisko i argumentację zawartą w skardze oraz zgromadzoną w sprawie dokumentację w tym umowę skarżącej spółki uznał, iż na dzień wniesienia skargi oraz na dzień wydania niniejszego postępowania skarżąca Spółka pozbawiona jest organu uprawnionego do jej reprezentowania i aktualnie nie jest możliwe usunięcie tego braku . Jednocześnie zaznaczyć należy, iż art. 124 § 1 pkt 2 ż p.p.s.a. nakazuje zawiesić postępowanie, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jednak obowiązek taki dotyczy wyłącznie postępowań wszczętych skutecznie wniesioną skargą, a więc czyniącej zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Do takich wymogów należy m.in. wykazanie przez stronę skarżącą, że na dzień wniesienia skargi posiadała organ uprawniający do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym. Stąd braki w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą mogą powodować dwojakie skutki, uzależnione od momentu ich ujawnienia, tj. odrzucenie skargi bądź zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego. Jednakże braki istniejące w chwili wnoszenia skargi skutkują odrzuceniem skargi, a nie zawieszeniem postępowania (por.: postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2011 r. o sygn. akt II OZ 226/11 oraz z dnia 12 października 2016 r. o sygn. akt I FSK 1386/16 - dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając, zatem na uwadze tak ukształtowane okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.