II SA/Po 562/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Paweł Daniel Sędzia WSA Robert Talaga Protokolant specjalista Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2026 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Wojewody z dnia 23 maja 2025 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Starosta [...] decyzją z 17 lutego 2025 r., nr [...], działając na podstawie art. 105 §1 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: K.p.a.) orzekł o umorzeniu w całości postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za udział wynoszący 1/4 części we własności nieruchomości gruntowej położonej w [...], przy dawnej ul[...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu 30 sierpnia 2024 r. do organu wpłynął wniosek T. B., K. B. oraz T. M. o ustalenie odszkodowania za udział 1/4 we własności nieruchomości w [...] przy dawnej ul. [...], wraz z dokumentacją potwierdzającą stan prawny i dziedziczenie. W toku postępowania zgromadzono materiały m.in. od Wojewody, Burmistrza [...] oraz Sądu Okręgowego w [...], a po ich analizie uznano wnioskodawców za współwłaścicieli uprawnionych do występowania w sprawie jako spadkobierców pierwotnych właścicieli nieruchomości. Starosta ustalił, że Ustalono, że nieruchomość pierwotnie stanowiła własność J. i J. B. i była zabudowana budynkiem mieszkalnym, piekarnią oraz zabudowaniami gospodarczymi. W czasie II wojny światowej, na przełomie lat 1940–1941, została rozebrana przez okupanta niemieckiego, a teren przeznaczono pod poszerzenie drogi. Po roku 1945 nieruchomość pozostawała faktycznie we władaniu organów administracji publicznej, jednak bez uregulowania jej stanu prawnego. Właściciele oraz ich następcy prawni podejmowali próby dochodzenia roszczeń – zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym – jednak nie doprowadziły one do uzyskania odszkodowania ani nieruchomości zamiennej, a wszczęte postępowania sądowe zostały ostatecznie umorzone. W międzyczasie podejmowano również bezskuteczną próbę nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia. Następnie, na podstawie decyzji administracyjnych z lat 1991 i 1994, własność działek odpowiadających obecnie tej nieruchomości została stwierdzona przez Wojewodę [...] na rzecz Gminy [...]. Jednocześnie z dokumentów ksiąg wieczystych wynika, że formalnie prawo własności nie zostało skutecznie odjęte pierwotnym właścicielom ani ich spadkobiercom, co oznacza, że nie doszło do wywłaszczenia w rozumieniu przepisów prawa, a jedynie do faktycznego przejęcia i użytkowania nieruchomości przez podmioty publiczne. Skarb Państwa nigdy nie posiadał tytułu prawnego do działki nr [...], natomiast działkę nr [...], która powstała w wyniku podziału działki nr [...], nabył w drodze umowy sprzedaży z dnia 25 lipca 1974 r. nr Rep. [...]. Wobec tego organ wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 poz. 1145, dalej jako u.g.n.) odszkodowanie w trybie administracyjnym przysługuje wyłącznie w przypadku legalnego wywłaszczenia. Ponieważ w tej sprawie doszło jedynie do faktycznego zajęcia nieruchomości bez podstawy prawnej, ewentualne roszczenia mogą być dochodzone wyłącznie na drodze cywilnej. W konsekwencji organ uznał postępowanie za bezprzedmiotowe i je umorzył. T. B., K. B. i T. M. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji i zarzucili jej naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 128 ust. 1 i 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania w sytuacji gdy doszło do pozbawienia prawa własności właścicieli nieruchomości bez należnego odszkodowania. Skarżący wnieśli o uchylenie przedmiotowej decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez przyznanie wnioskodawcom adekwatnego odszkodowania. Wojewoda decyzją z 23 maja 2025 r., nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z zaświadczeniem Urzędu Miasta i Gminy [...] z 10 czerwca 1991 r. "nieruchomość położona na terenie miasta [...] przy [...] dawniej nr [...] od roku 1919 była własnością J. i J. B. i zapisana była w księdze wieczystej - [...] T IV k. 74". Sekwencja dziedziczenia po ww. osobach przedstawia się następująco: - zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z 7 kwietnia 1989 r., sygn. akt [...] (k. 81 akt organu I instancji), spadek po J. B., zmarłym [...] r. nabyli: J. B. w [...] części; J. B. w [...] części; B. B. w [...] części; A. G. w [...] części; L. S. w [...] części; - zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z 7 kwietnia 1989 r., sygn. akt [...]. spadek po [...], zmarłej [...] r. nabyli: J. B. w [...] części; o B. B. w [...] części; o A. G. w [...] części; o L. S. w [...] części; - zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z 29 lipca 1998 r., sygn. akt [...] (k. 91 akt organu I instancji), spadek po B. B., zmarłym [...] r. nabyli: B. B. w [...] części; T. B. w Ľ części; K. B. w [...] części; T. M. w [...] części; zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia z 26 marca 2024 r., rep. [...] (k. 28 akt organu I instancji), spadek po B. B., zmarłej [...]., nabyli: T. B. w [...] części; K. B. w [...] części; T. M. w [...] części. Wojewoda zgodził się z organem I instancji, że wnioskodawcy mają interes prawny w niniejszym postępowaniu. Natomiast odnosząc się do kwestii stanu prawnego nieruchomości organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z wpisami w księdze wieczystej [...] T IV k. 74 nieruchomość nią objęta opisana była jako zabudowane podwórze (podwórze przy małym rynku z domem mieszkalnym i przybudówką, oborą oraz budynkami). Jako właściciele ujawnieni zostali J. B. i J. B.. Byli oni także właścicielami udziału w niepodzielonym podwórzu oraz domu mieszkalnego i ogrodu oraz pomieszczeń gospodarczych. Księga wieczysta [...] T IV k. 74 została zamknięta, a w jej miejsce 26 stycznia 1990 r. została założona nowa księga wieczysta (obecnie: [...]). Nieruchomość zapisana w księdze wieczystej [...] T IV k. 74 (ciąg dalszy KW nr [...]) była przedmiotem postępowania sądowego z wniosku Urzędu Rejonowego w [...] o stwierdzenie, że Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1976 r. własność nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (dawniej nr [...]) (vide dokumenty na kartach 238 - 254 akt organu I instancji). W uzasadnieniu wniosku wskazano, że "od 1919 na terenie miasta [...] przy ul. [...] małżonkowie J. i J. B. posiadali nieruchomość zabudowaną/podwórze, ogród domowy, udział w niepomierzonych podwórzach (...). Na przełomie lat 1940/41 okupant rozebrał istniejące zabudowania, a uzyskany teren przeznaczył na poszerzenie ulicy. Od roku 1945 do 1 stycznia 1976 r. teren był we władaniu organów administracji państwowej. Od roku 1945 do 1988 właściciele lub ich spadkobiercy nie zwracali się z roszczeniami do Urzędu Miasta i Gminy w [...]". Postanowieniem z 30 września 1991 r., sygn. akt [...], Sąd zawiesił postępowanie w sprawie o zasiedzenie z uwagi na niewykonanie przez wnioskodawcę zobowiązania Sądu i wynikającą z tego faktu niemożność nadania sprawie dalszego biegu. Następnie postanowieniem z 30 listopada 1984 r. Sąd umorzył rzeczone postępowanie z uwagi na niezłożenie wniosku o podjęcie postępowania w ciągu trzech lat od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania. Omówiona wyżej próba zasiedzenia nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej [...] T IV k. 74 świadczy o tym, że Skarb Państwa nie posiadał tytułu prawnego do rzeczonej nieruchomości, a był jedynie jej posiadaczem samoistnym. Tym samym w niniejszej sprawie nie doszło do pozbawienia praw do nieruchomości w rozumieniu art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., tzn. w drodze jej legalnego odebrania. Oceny tej nie zmienia fakt późniejszego wydania w stosunku do tej nieruchomości decyzji z 22 lipca 1994 r., znak [...], stwierdzającej nabycie jej z mocy prawa przez Gminę [...]; jednakże ocena jej prawidłowości nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. W ocenie organu odwoławczego konsekwencją powyższego jest niemożność ustalenia odszkodowania za powyższą nieruchomość w trybie postępowania administracyjnego. Dochodzenie roszczeń odszkodowawczych za pozbawienie nieruchomości w inny sposób niż legalne działanie organu administracji możliwe jest wyłącznie przed sądem powszechnym. Odnosząc się do działki nr [...] Wojewoda wskazał, że działka ta objęta jest księgą wieczystą nr [...] Z wpisów w dziale I księgi wieczystej (k. 113 akt organu I instancji) wynika, że została ona założona dla nieruchomości, dla której prowadzona była dawna księga wieczysta [...] k. 73. Następnie, na podstawie wpisu w dziale II ww. księgi wieczystej (k. 114 akt organu I instancji) organ odwoławczy ustalił, że dnia 26 sierpnia 1974 r., na podstawie umowy sprzedaży Rep. Nr [...] z 25 marca 1974 r., jako właściciela ujawniono Skarb Państwa. Z treści tej umowy (k. 119 - 120 akt organu I instancji) wynika, że poprzednim właścicielem nieruchomości była H. H.. Stan ten wynika również z wyciągów z wykazu zmian gruntowych, znajdujących się na k. 122 - 129 akt organu I instancji. Z powyższego wynika, że działka nr [...] nigdy nie była częścią nieruchomości objętej wnioskiem o ustalenie odszkodowania inicjującym niniejsze postępowanie, tj. nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej [...] T. IV k. 74; wydanie orzeczenia merytorycznego w jej zakresie wykraczałoby poza ramy postępowania zakreślone wnioskiem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu T. B. zaskarżył decyzję Wojewody z 23 maja 2025 r. w całości, wnosząc o jej uchylenie jak i poprzedzającej jej decyzji i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie: - naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania; - naruszenie art. 105 § 1 K.p.a. przez błędne uznanie postępowania za bezprzedmiotowe, mimo faktycznego przejęcia nieruchomości przez Gminę; - naruszenie art. 128 ust. 1 oraz art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. poprzez ich niezastosowanie i niewydanie decyzji odszkodowawczej mimo pozbawienia właścicieli władania nieruchomością; - naruszenie zasad ogólnych postępowania (art. 7 i 8 K.p.a.) przez nieuwzględnienie interesu strony i podważenie zaufania do organów; - naruszenie art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez brak zapewnienia słusznego odszkodowania za faktyczne wywłaszczenie nieruchomości. W skardze argumentowano, że ustalenia Wojewody i Starosty [...] są niesprawiedliwe i naruszają konstytucyjne prawo własności, gdyż organy pomijają fakt, iż właściciele zostali faktycznie pozbawieni władztwa nad nieruchomością bez jakiejkolwiek podstawy prawnej i bez odszkodowania. Bezsporne jest, że Gmina [...] od 1945 r. do dziś użytkuje sporną działkę na cele publiczne (droga publiczna), mimo że nie posiadała i nie posiada do niej tytułu prawnego, a próba zasiedzenia zakończyła się niepowodzeniem. Pomimo tego organy obu instancji uznały wniosek o odszkodowanie za bezprzedmiotowy i umorzyły postępowanie. Zdaniem Skarżącego doszło do faktycznego wywłaszczenia w rozumieniu art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., który obejmuje każde władcze pozbawienie praw do nieruchomości, niezależnie od formy prawnej. Przepis ten ma zastosowanie także do stanów sprzed wejścia w życie u.g.n., co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. Brak formalnej decyzji nie może prowadzić do pozbawienia właścicieli prawa do słusznego odszkodowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: P.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd jest decyzja umarzająca postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia odszkodowania za udział wynoszący [...] części we własności nieruchomości gruntowej położonej w [...], przy dawnej ul. [...]. Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpi brak chociażby jednego z elementów stosunku administracyjnoprawnego (podmiotu, przedmiotu, podstawy prawnej) będącego przedmiotem postępowania. Postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe w szczególności wówczas, gdy sprawa nie jest sprawą administracyjną, tzn. gdy określona sytuacja faktyczna nie jest regulowana przepisami prawa administracyjnego w taki sposób, że występuje stosunek władczy między organem a obywatelem. Bezprzedmiotowość może przy tym zostać dostrzeżona przez organ na wstępnym etapie sprawy - wówczas nie wszczyna się postępowania, a organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. Może też zostać dostrzeżona przez organ w toku rozpoznawania sprawy (po jej wszczęciu), co powinno skutkować wydaniem decyzji umarzającej postępowanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. W przypadku spraw dotyczących wywłaszczonych nieruchomości (w tym waloryzacji i wypłaty odszkodowania za przejętą nieruchomość), umorzenie trwającego już postępowania administracyjnego jest uzasadnione, gdy okaże się w toku postępowania, że nie doszło do aktu prawnego w sposób władczy lub pod przymusem pozbawiającego prawa własności do nieruchomości. Chodzi przykładowo o taką sytuację, gdy nabycie nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego nie miało charakteru przymusowego, a przyjęło formę cywilnoprawną. Wyzbycie się prawa własności w prawie cywilnym może nastąpić na skutek różnych zdarzeń prawnych, które dzielą się głównie na czynności prawne, zależne od woli właściciela np. zawarcie umowy oraz zdarzenia prawne niezależne lub częściowo zależne od woli strony, np. upływ czasu, porzucenie, utrata posiadania. Umorzenie postępowania w przedmiocie wypłaty odszkodowania w postępowaniu administracyjnym nastąpi więc w takich okolicznościach, które nie zostały stypizowane w administracyjnym prawie materialnym (u.g.n., specustawach) jako takie, które uprawniają stronę do żądania odszkodowania za pozbawienie jej prawa własności. Skarżący podstawę swojego żądania upatruje w przepisach art. 128 ust. 1 i art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Zgodnie z art. 128 ust. 1 u.g.n. wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw. W myśl art. 129 ust. 5 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu: 1) w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124-126; 2) na wniosek podmiotu realizującego cel publiczny lub właściciela wywłaszczonej nieruchomości; 3) gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Celem przepisu art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. jest umożliwienie otrzymania odszkodowania w przypadku pozbawienia prawa do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, gdy obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Stwarza on możliwość zrealizowania obowiązku wypłaty odszkodowania, gdy przewidziane przez akt normatywny, będący podstawą wywłaszczenia, odszkodowanie nie zostało ustalone, a mamy do czynienia z wywłaszczeniem w rozumieniu obecnej Konstytucji RP oraz aktualnie obowiązujących przepisów o wywłaszczaniu (zob. wyrok NSA z 21 lipca 2020 r., I OSK 3326/19, dost. CBOSA). Przepis ten uzależnia możliwość ustalenia odszkodowania od łącznego spełnienia dwóch wymienionych w nim przesłanek – nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania oraz obowiązujące przepisy przewidują ustalenie odszkodowania za pozbawienie praw do nieruchomości bez odszkodowania (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 10 czerwca 2020 r., II SA/Gd 357/20, dost. CBOSA). Taki obowiązek ustalenia odszkodowania winien wynikać z przepisów obowiązujących w dacie pozbawienia praw do nieruchomości, jak też musi również wynikać z przepisów, które obecnie obowiązują (por. wyrok NSA z 27 kwietnia 2022 r., I OSK 1516/21, dost. CBOSA). Ustalenie odszkodowania na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. wymaga, aby odjęcie prawa własności nastąpiło w sposób władczy w ramach sprawowania tzw. imperium przez władzę publiczną (E. Bończak-Kucharczyk [w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025, art. 129). Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się wobec tego do oceny, czy doszło do władczego przejęcia nieruchomości należącej do spadkodawców skarżącego bez wypłaty należnego odszkodowania, czy też nie nastąpiło to w formie władczej (na określonej podstawie prawnej), lecz na skutek faktycznego przejęcia. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że poczynione w przedmiotowej sprawie ustalenia organów obu instancji obejmują okoliczności istotne dla wydanego rozstrzygnięcia w zakresie zweryfikowania zasadności wniosku skarżącego o ustalenie odszkodowania. Przedstawiając przebieg postępowania dowodowego prowadzącego do powyższego wniosku należy zauważyć, że pismem z 26 listopada 1988 r., uzupełnionym 20 marca 1989 r., J. B., syn J. i J. B., zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy [...] z wnioskiem o przyznanie nieruchomości zamiennej w miejsce nieruchomości położonej w [...] przy dawnej ul. [...]. Nieruchomość ta została w czasie II wojny światowej rozebrana przez okupanta niemieckiego w celu poszerzenia drogi, a po wojnie była wykorzystywana przez organy administracji państwowej i użytkowana jako droga. W odpowiedzi wnioskodawca został poinformowany, że brak jest podstaw prawnych do przyznania rekompensaty w drodze decyzji administracyjnej, zarówno w formie odszkodowania, jak i działki budowlanej. Wskazano jednocześnie, że ewentualne roszczenia spadkobierców mogą być dochodzone wyłącznie na drodze cywilnoprawnej przed sądem (dowód: pismo Naczelnika Miasta i Gminy [...] z 9 października 1989 r. skierowane do Wydziału Kontroli Urzędu Wojewódzkiego w [...]). Dnia 8 marca 1990 r. J. B. wniósł pozew do Sądu Rejonowego w [...], domagając się zobowiązania Urzędu Miasta i Gminy w [...] do przyznania nieruchomości zamiennej lub wypłaty odszkodowania za użytkowaną działkę. Postanowieniem z 5 kwietnia 1990 r. (sygn. [...]) sąd ten, uznając się za niewłaściwy, przekazał sprawę do Sądu Wojewódzkiego w [...], gdzie była ona rozpoznawana pod sygnaturą [...]. Postępowanie to zostało zawieszone postanowieniem z 29 maja 1992 r. z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych wskazanych na rozprawie 5 września 1991 r., a następnie – postanowieniem z 26 czerwca 1995 r. – umorzone przez Sąd Okręgowy w [...]. Dnia 10 czerwca 1991 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] wydał zaświadczenie, w którym potwierdził, że nieruchomość przy ul. [...] od 1919 r. stanowiła własność J. i J. B. i była ujawniona w księdze wieczystej. W okresie okupacji, na przełomie lat 1940–1941, budynki zostały rozebrane przez okupanta, a teren przeznaczono na poszerzenie ulicy. Od 1945 r. nieruchomość pozostaje we władaniu władz miejskich. Z uwagi na brak tytułu prawnego Skarbu Państwa do tej nieruchomości, w dniu 11 czerwca 1991 r. złożono wniosek o stwierdzenie jej zasiedzenia przez Skarb Państwa. Postępowanie to zostało zawieszone 30 września 1991 r. z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, a następnie umorzone 30 listopada 1994 r. (sygn. [...]). Decyzjami Wojewody [...] z dnia 28 października 1991 r. oraz 22 lipca 1994 r. stwierdzono nabycie przez Miasto i Gminę [...] prawa własności nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] oraz [...], które obejmują część spornego terenu. Z materiału dowodowego wynika, że obecnie właścicielem tych działek jest Gmina [...]. Skarb Państwa nigdy nie posiadał tytułu prawnego do działki nr [...], natomiast działkę nr [...] nabył na podstawie umowy sprzedaży z dnia 25 lipca 1974 r. Brak tytułu prawnego Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości potwierdzają zarówno nieudana próba jej zasiedzenia, jak i treść księgi wieczystej nr [...] Mając powyższe na uwadze zgodzić się należy z organami, że nie doszło do formalnego wywłaszczenia ani innego legalnego przejęcia nieruchomości w trybie administracyjnym. Nieruchomość należąca pierwotnie do J. i J. B. została im odebrana, lecz pozbawienie ich władztwa nad nieruchomością nie przyjęło charakteru władczego rozstrzygnięcia organu administracji pozbawieniu ich prawa własności nieruchomości, lecz faktyczny. Powyższe stanowi o utracie posiadania, a nie pozbawieniu prawa własności w rozumieniu administracyjnoprawnym, co wyklucza możliwość ustalenia odszkodowania na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ewentualne roszczenia skarżącego, o ile nie są przedawnione, mogą być dochodzone wyłącznie na drodze cywilnej przed sądem powszechnym. W konsekwencji ani organy, ani Sąd nie mogły ocenić żądania zawartego w przedmiotowym wniosku skarżącego jako żądania wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Regulacja art. 128 ust. 1 u.g.n. przewiduje ustalenie odszkodowania wyłącznie w stosunku do pozbawienia prawa polegającego na wywłaszczeniu. Nie mogło zatem dojść do wydania decyzji merytorycznej w sprawie - brak jest bowiem podstawy prawnej do żądania w postępowaniu administracyjnym wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, w sytuacji gdy pozbawienie czy ograniczenie prawa własności nastąpiło nie wskutek wywłaszczenia, lecz na skutek faktycznego przejęcia. Organy nie miały zatem możliwości badania wszystkich okoliczności wskazywanych przez skarżącego w toku postępowania, zwłaszcza, że większość z nich dotyczyła dokonanego, w opinii skarżącego, faktycznego wywłaszczenia na cel publiczny (drogę), w sytuacji gdy wywłaszczenie w rozumieniu przepisów prawa - jak wykazano powyżej - nie miało miejsca. Skoro brak jest przepisu prawa materialnego, który upoważniałby organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie odszkodowania w drodze decyzji administracyjnej, organ administracyjny zobowiązany był wydać decyzję o umorzeniu tego postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość w trybie art. 105 § 1 K.p.a. Reasumując, Sądu stoi na stanowisku, że podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, z zachowaniem reguł wynikających z art. 7, 8, 77 K.p.a. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Organy prawidłowo zastosowały art. 105 § 1 K.p.a. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku o oddaleniu skargi.