II SA/Po 563/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 września 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2011r. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia 1. zwolnić S. L. od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący S. L. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, mianowicie poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wniosku oświadczył, że prosi o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na fakt, że aktualnie on i jego żona nie pracują, nie mają też prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Podał, że żona została zwolniona z pracy w 2009r. z uwagi na długotrwałą chorobę, przeszła dwie operacje i przebywała pół roku na zwolnieniu lekarskim, następnie pół roku na rencie. Wnioskodawca oświadczył, że ma na utrzymaniu dwie studiujące córki. Aktualnie, w czasie wakacji nie uzyskują one stypendium socjalnego. Jedna z córek otrzymuje stypendium w kwocie 150 zł z tytułu lekkiej niepełnosprawności. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawca podał, że posiada dom jednorodzinny o powierzchni około [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Oświadczył, że nie posiada innych nieruchomości, wartościowych ruchomości, oszczędności, czy papierów wartościowych. Nadto oświadczył, że ani on, ani żadna z osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają majątku. Wskazał, że ma kredyt w Meritum Banku, miesięczna rata z tego tytułu wynosi 286,10 zł, do spłaty pozostało 16 rat. Wnioskodawca oświadczył, że rodzina utrzymuje się jedynie z dochodu uzyskiwanego z najmu i dzierżawy w wysokości około [...] zł miesięcznie. Żona wnioskodawcy i córki nie uzyskują żadnego dochodu. Wnioskodawca wezwany w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy oświadczył, że głównym źródłem dochodu jest czynsz z najmu i dzierżawy. Prócz tego pełni funkcję ławnika i pobiera z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości [...] zł, nadto jest przewodniczącym zarządu Rady Osiedla i również z tego tytułu pobiera dietę. Szczegółowa wysokość tych dochodów miała być podana w załączniku do pisma przesłanym drogą internetową, który jednak do Sądu nie dotarł. Potwierdził, że żona nie uzyskuje żadnych dochodów. Studiujące córki otrzymują natomiast stypendium socjalne, którego wysokości wnioskodawca nie podał. Wskazał nadto, że nie zna ich dodatkowych dochodów. Wskazał, że powyższe oświadczenie popiera wyciągami z rachunku bankowego, które również miał przesłać drogą internetową. Oświadczył, że jest jednym z ośmiu współwłaścicieli kamienicy, z której czerpie dochód. Wysokość tego dochodu jest różna w zależności od kosztów jej utrzymania i wydatków związanych z odświeżeniem, remontem i średnio wynosi około [...] zł. Szczegółowe rozliczenie tego dochodu miało znaleźć się w wyciągach z rachunku bankowego. Przedłożenie natomiast szczegółowego rozliczenia kosztów utrzymania nieruchomości wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Następnie wnioskodawca oświadczył, że środki finansowe uzyskane ze sprzedaży działki, której dotyczy przedmiotowa sprawa zostały w całości wykorzystane na gruntowny remont budynku mieszkalnego, w którym mieszka razem z rodziną – na wymianę okien, instalacji centralnego ogrzewania, otynkowanie budynku, a także na remont i ocieplenie budynku gospodarczego. Nadto spłacił dwa kredyty wraz z kosztami komorniczymi, spłacił zadłużenie w płatności podatku dochodowego, poniósł koszty operacji żony, aparatów na zęby córek i leczenia zaćmy u jednej z nich, a także zakupił pomoce naukowe dla córek i ponosił bieżące koszty utrzymania rodziny. Wnioskodawca oświadczył, że mieszka na terenie gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, gdzie znajduje się dom i budynek gospodarczy oraz sad, które to gospodarstwo nie przynosi żadnego dochodu, koszt utrzymania stanowi podatek od nieruchomości w wysokości około 200 zł. Nie prowadzi produkcji rolnej i nie uzyskuje dopłat. Nadto wnioskodawca wskazał, że nie posiada lokat terminowych. Ma kredyt w Meritum Banku, który spłaca w miesięcznych ratach w wysokości 286,10 zł. Pozostało jeszcze 16 rat. Nadto podał, że posiada komornicze zajęcie rachunku bankowego – z tytułu nieuiszczonego podatku dochodowego za rok 2001 w kwocie 450 zł, żona posiada zajęcie komornicze rachunku bankowego z tytułu nieuiszczonych składek ZUS za 2002r. i 2003r. w wysokości około 1.800 zł. Wnioskodawca podał, że posiada 13 letni samochód osobowy marki Toyota Corolla, który użytkują córki na dojazdy na studia. Żona posiada 11-letniego Fiata Seicento, jako prezent od teścia, na dojazdy do lekarzy. Miesięczne koszty utrzymania rodziny to około 120 zł za wodę, 140 zł za prąd, 110 zł za gaz, 60 zł za telefon. Wyszczególnienie kosztów również miało być przesłane drogą elektroniczną, jednak do Sądu, jak pozostałe dokumenty nie dotarło. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w wydatkach koniecznego utrzymania rodziny. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej bez narażenia koniecznego bieżącego swojego utrzymania. Z przedłożonego wniosku o prawo pomocy oraz jego uzupełnienia w postaci oświadczenia wnioskodawcy o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na zwolnienie od obowiązku poniesienia kosztów sądowych. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że aktualnie wraz z żoną pozostają bez pracy, a czteroosobowa rodzina utrzymuje się z czynszu z najmu współnależącej do wnioskodawcy kamienicy. Nadto żona wnioskodawcy ma problemy ze zdrowiem, co łączy się z dodatkowymi kosztami na leki i dietę. Nadto budżet rodziny obciążony jest ratą kredytową oraz zaległościami z tytułu niezapłaconego podatku dochodowego i składek na ubezpieczenie społeczne. Córki wnioskodawcy studiują, stąd mają zwiększone potrzeby niezbędnego ich utrzymania. Wprawdzie uzyskują dochody z tytułu stypendium socjalnego i dorywczej pracy, ale wnioskodawca nie podał wysokości tego dochodu. Wnioskodawca z posiadanego udziału w kamienicy uzyskuje dochody, a posiadaną nieruchomość wykorzystuje na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych rodziny. Dochód ten jest jednak głównym źródłem utrzymania i a jego wysokość wskazuje, że wnioskodawca nie ma możliwości poczynienia oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wystarcza on na pokrycie jedynie koniecznych kosztów utrzymania rodziny wnioskodawcy. W przedłożonego oświadczenia o wysokości dochodów i majątku wynika, że wnioskodawca nie ma możliwości uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Podkreślić jednak należy, że wnioskodawca został zobowiązany do przedłożenia dokumentów źródłowych na poparcie złożonego oświadczenia co do swojej sytuacji majątkowej i dochodów. Mimo zapewnienia o przesłaniu jej drogą elektroniczną, dokumentacja taka nie została przedłożona. Wobec powyższego zasadne było zwolnienie wnioskodawcy od kosztów sądowych w części, a mianowicie od wpisu sądowego od skargi. Nadto wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska