II SA/Po 563/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Jan Szuma Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi F. sp. jawnej z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] marca 2021 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej F. sp. jawnej z siedzibą w M. kwotę [...]([...]) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Prezydent Miasta G. odmówił firmie Fabryka M. i J. Spółka jawna, [...], [...], przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika M. R. zamieszkałego w G. przy ul [...]. Argumentem do wydania powyższej decyzji było złożenia wniosku po upływie trzymiesięcznego terminu do jego złożenia, co oznaczało brak spełnienia warunków wynikających z art. 122 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 910). Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Fabryka M. i J. Spółka jawna, reprezentowana przez radcę prawnego M. J.. Jak wyjaśniono w odwołaniu przekroczenie 3-miesięcznego terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego, nie nastąpiło z winy wnioskującego, bowiem dyplom o zdaniu egzaminu przez młodocianego zostało otrzymany "bezpośrednio po upływie 3 miesięcy od daty zdania tegoż egzaminu przez p. M. R.". Zatem nie mógł złożyć wniosku w ustawowo obowiązującym terminie. W odwołaniu wskazano również, że złożenie wniosku o zwrot kosztów kształcenia młodocianego pracownika po terminie było spowodowane zaistniałą sytuacją spowodowaną [...], która utrudniła dostarczenie kompletnego (wraz z załącznikami) wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję wyjaśniając, że zgodnie z art. 122 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe pracodawcom, którzy zawarli umowę o kształcenie młodocianego pracownika, dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3-ch miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu i zdanie odpowiedniego egzaminu. Firma Fabryka M. i J. Spółka jawna, złożyła wniosek (datowany na dzień [...] stycznia 2021 r.) o dofinansowanie kształcenia młodocianego pracownika M. R. zam. w G. w dniu [...] lutego 2021 r. Natomiast uczeń młodociany zdał egzamin przed [...] Izbą Rzemieślniczą w P. w dniu [...] października 2020 r. Zatem ostateczny termin do złożenia wniosku upływał w dniu [...] stycznia 2021 r. Tymczasem w odwołaniu podniesiono, że odwołujący "otrzymał dokument potwierdzający zdanie egzaminu przez p. M. R. bezpośrednio po upływie 3 miesięcy od daty zdania tegoż egzaminu przez p. M. R.". Zatem niezrozumiałym było złożenie pisma do Urzędu Miasta G. przez Wnioskującego w dniu [...] lutego 2021 r., czyli dopiero po miesiącu, informując, że wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia pracownika zostanie złożony niezwłocznie po otrzymaniu dokumentu potwierdzającego uzyskanie dyplomu czeladniczego przez M. R.. Kolegium za niezrozumiałe uznało również twierdzenie odwołującego, że dyplom o zdanym egzaminie otrzymał bezpośrednio po upływie trzech miesięcy po zdanym egzaminie, czyli bezpośrednio po [...] stycznia 2021 r. Odwołujący w żaden sposób nie udowodnił w jakim terminie otrzymał kopię dyplomu ze zdanego egzaminu przez młodocianego. Kolegium zauważyło, że termin do złożenia wniosku o dofinansowanie kształcenia młodocianych pracowników jest terminem prawa materialnego, zatem nawet małe uchybienie (przekroczenie) terminu skutkuje negatywnym rozpatrzeniem wniosku oraz wskazało, że zawieszenie biegu terminu dotyczącego terminów procesowych w związku z COVID-19, nie obejmowało materialnych czynności określonych w przepisach prawa materialnego- w przedmiotowej sprawie w terminach określonych w ustawie Prawo oświatowe. Skargę na powyższą decyzję wniosła Fabryka M. i J. Spółka jawna reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono zarzut naruszenia art. 122 ust. 7 ustawy Prawo oświatowe, poprzez niewłaściwą jego wykładnie i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie doszło do przekroczenia 3-miesięcznego terminu od dnia zdania przez młodocianego pracownika egzaminu czeladniczego w zawodzie tapicer, podczas gdy skarżący nie miał możliwość złożenia wniosku o dofinansowanie w okresie 3 miesięcy od dnia zdania egzaminu przez M. R., ze względu na nieposiadanie dokumentacji dyplomowej, ze względu na opieszałość w dostarczeniu dokumentacji przez Cech Rzemieślniczy - złożenie wniosku pozbawionego niezbędnych załączników także doprowadziłoby do wydania negatywnej decyzji w przedmiocie dofinansowania. Zdaniem skarżącego wyciąganie wobec niego negatywnych konsekwencji tylko i wyłącznie dlatego, że nie ze swojej winy nie mógł złożyć wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia, poprzez zarówno opieszałość działania cechu, jak i konieczność kwarantanny dokumentów spowodowana obowiązującym stanem pandemii, jest wysoce niesprawiedliwie i kłóci się z motywacją prowadzącą do wprowadzenia dofinansowania do obowiązującego prawa. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że ze względu na obowiązująca w kraju sytuację pandemiczną, oraz specyfikę przeprowadzanych obecnie egzaminów (tryb, wymogi sanitarne, kwarantanna dokumentów), uzyskanie przez skarżącego czy też M. R. dokumentacji potwierdzającej zdanie egzaminu czeladniczego było niemożliwe w terminie wskazanym w art. 122 ust. 7 ustawy Prawo oświatowe, co inklinuje również to, że niemożliwym było złożenie wniosku o dofinansowanie z zachowaniem tego terminu. Odwołujący otrzymał dokument potwierdzający zdanie egzaminu przez M. R. po upływie 3 miesięcy od dały zdania tegoż egzaminu. Oczywistym jest więc, że w takiej sytuacji skarżący nie mógł spełnić ustawowego obowiązku wynikającego z art. 122 ust. 7 ustawy Prawo Oświatowe, tj. złożyć stosownego wniosku wraz z wymaganymi dokumentami w terminie 3 miesięcy od daty zdania przez M. R. egzaminu czeladniczego. Skarżący wyjaśnił, że złożył dokumentację tak naprawdę w pierwszym możliwym terminie, który i tak przypadał zdecydowanie po upływie 3 miesięcy od dnia ukończenia egzaminu - czyli po dacie [...] stycznia 2021 r. W załączeniu skarżący przedłożył pierwszą korespondencję otrzymaną od [...] Izby Rzemieślniczej w P.. Dodatkowo skarżący podniósł, że wielokrotnie próbował skontaktować się z Izbą Rzemieślniczą celem otrzymania dyplomu (także zdecydowanie przed upływem terminu [...] stycznia 2021 r.), jednak próby uzyskania przez skarżącego dokumentacji były nieskuteczne. Równocześnie skarżący wniósł o zbadanie przez Sąd, czy w przedmiotowej sprawie w okresie 3 miesięcy wymaganych na złożenie wniosku o dofinansowanie (tj. od momentu zdania egzaminu do [...] stycznia 2021 r.) nie obowiązywały przepisy, które zawieszały bieg terminów prawa administracyjnego materialnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2021 r., wydanego na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydent Miasta G. o odmowie przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Jak wskazuje analiza akt sprawy oraz wniesionej skargi istota sporu sprowadza się do następstwa nieterminowego złożenia przez skarżącego wniosku o dofinanoswnie – okolicznością bezsporną, niekwestionowaną przez strony pozostaje bowiem, że wniosek powyższy został złożony po upływie trzymiesięcznego terminu, o jakim mowa w art. 122 ust. 7 ustawy Prawo oświatowe. W ocenie Sądu rozstrzygnięcia organów administracji publicznej zostały w niniejszej sprawie wydane przedwcześnie. Sąd zauważa, że stosownie do treści art. 15 zzzzzn2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Równocześnie, stosownie do ust. 2 powyższego artykułu, w zawiadomieniu powyższym organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Niewątpliwie sytuacja, o jakiej mowa w powyższym przepisie miała miejsce w niniejszej sprawie – nieterminowe złożenie wniosku, o jakim mowa w art. 122 ust. 7 ustawy Prawo oświatowe spowodowało uchybienie terminowi do przez skarżącego czynności kształtującej jego prawa i obowiązki. Pomimo jednoznacznego brzmienia przepisu organ I instancji nie zrealizował jednak obowiązku, o jakim mowa w art. 15 zzzzzn2 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, co spowodowało, że odmowa przyznania dofinansowania była przedwczesna. Równocześnie działanie organu wyczerpywało przesłanki naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzając na rzecz skarżącego kwotę [...]- zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości [...] zł składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości [...] zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz opłata od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł. Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej zobowiązane są do wyczerpania procedury określonej w art. 15 zzzzzn2 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw.