II SA/Po 565/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2011r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] 2011r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia; oddala skargę. Naczelnik Urzędu Celnego w P. decyzją z dnia [...] 2010 r. powołując jako podstawę prawną art. 93 ust.1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym / Dz. U. z 2007 r. nr 125 poz.874 / orzekł wobec D. K. karę pieniężną z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia w kwocie 2000 zł. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że wykonywany przez Stronę przewóz drogowy posiadał ustawowe cechy niezarobkowego przewozu drogowego, a tym samym dla jego zgodnej z prawem realizacji wymagane jest posiadanie w pojeździe i okazywanie w trakcie kontroli odpowiedniego wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Tymczasem jak ustalono w toku postępowania Stronie nie udzielono licencji na transport drogowy, ani też nie wydano zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. D. K. wniósł odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia, w którym podkreślił, iż przewóz używanych opon, będący przewozem na potrzeby własne, wykonywany był tylko przy pomocy samochodu ciężarowego. Natomiast podłączona do tego samochodu przyczepa była pusta, gdyż jej przewóz był realizacją prośby kolegi o jej przetransportowanie po naprawie. Strona oświadczyła iż nie wiedziała o obowiązku posiadania zaświadczenia przy wykonywaniu przewozów na potrzeby własne tego rodzaju zestawem pojazdów i dlatego nie poczuwa się do winy. Do odwołania Strona załączyła oświadczenie J. S., w którym potwierdził on, że poprosił D. K., aby ten w dniu 08.09.2009 r. będąc w okolicy miejscowości R. odebrał przy okazji od naprawy przyczepę i sprowadził ja do K.. Decyzją z dnia [...] 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w P. na podstawie art. 138 §1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję .Przedstawiając stan faktyczny zgodny z ustaleniem organu pierwszej instancji wskazano na art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, który określa m. in. zasady podejmowania i wykonywania niezarobkowego krajowego przewozu drogowego. Instytucja niezarobkowego przewozu drogowego zdefiniowana została art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym jako każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie cztery warunki: pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, w przypadku pojazdu załadowanego rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy (...), nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Natomiast stosownie do brzmienia art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy transport drogowy jednym z kryteriów przedmiotowych podlegania jej regulacjom jest wykonywanie przewozu drogowego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie rzeczy. W świetle wskazanych powyżej regulacji zatem, przewozem na potrzeby własne jest każdy przewóz drogowy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie warunki zawarte w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, wykonywany pojazdem lub zespołem pojazdów którego łączna dopuszczalna masa całkowita wynosi co najmniej 3,5 tony. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że wykonywany w dniu [...] 2009 r. przewóz miał związek z prowadzoną przez D. K. działalnością gospodarczą. W notatce służbowej z dnia [...]2009 r. odnotowano, że skontrolowany zestaw pojazdów przemieszczał się na trasie R. – B. K. i przewoził używane opony do samochodów osobowych. Ponadto Strona w piśmie z dnia 19.03.2010 r. oświadczyła, że w dniu [...] 2010 r. wiozła do miejscowości R. opony do sprzedaży, gdyż jej firma zajmuje się sprzedażą opon. Kwestią sporną jest natomiast, czy do tego celu służyła również wchodząca w skład skontrolowanego zestawu pojazdów przyczepa. Dopiero bowiem w wyniku jej podłączenia do samochodu ciężarowego, dopuszczalna masa całkowita powstałego w ten sposób zestawu pojazdów przekroczyła ustawową granicę 3,5 tony .Wskazano ,że strona podpisała bez zastrzeżeń protokół kontroli nr [...], w którym stwierdzono brak wypisu z zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne. W protokole tym odnotowano jednocześnie, że kierowca odmówił składania zeznań. Okoliczność tę potwierdza znajdujący się w aktach sprawy protokół przesłuchania, w którym D. K. ograniczył się jedynie do podpisania oświadczenia, że odmawia składania zeznań. Już w toku wszczętego postępowania administracyjnego Strona, po raz pierwszy w piśmie z dnia 01.11.2009 r. oświadczyła, że przewóz przyczepki miał charakter przysługi grzecznościowej dla kolegi, który poprosił go by odebrał ją po naprawie i przywiózł mu ją, a nadto wyjaśniła także, że do tej pory nie korzystała z przyczepki i nie wiedziała o obowiązku posiadania zaświadczenia. W kolejnym piśmie z dnia 19.03.2010 r. D. K. powtórzył swoją wersję o przysłudze grzecznościowej dla kolegi, dodając, że w dniu kontroli wiózł opony których sprzedażą zajmuje się w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Również w odwołaniu z dnia 07.05.2010 r. Strona podniosła, że przyczepkę odebrała po naprawie i przewoziła na prośbę pana J. S., nie był nią natomiast realizowany przewóz opon na potrzeby własne. Wraz z odwołaniem, do Izby Celnej w P. wpłynęło oświadczenia J. S. z dnia 07.05.2010 r., w którym potwierdza on, że poprosił D. K. o przewiezienie w dniu 08.09.2009 r. przyczepki do K. do wypożyczalni z której została wypożyczona W ocenie organu odwoławczego tego typu zachowanie znamionuje osobę, która w obliczu grożących jej konsekwencji prawnych, nie będąc pewną jaka wersja będzie dla niej korzystniejsza, asekuracyjnie odmawia składania wyjaśnień nie chcąc sobie zaszkodzić Ze wskazanych powyżej powodów organ drugiej instancji nie dał wiary wyjaśnieniom Strony, a w konsekwencji uznał, że w dniu [...]2009 r. wykonywała ona przewóz drogowy zestawem pojazdów, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowy. Przewóz ten posiadał wszelkie znamiona zdefiniowanego w art. 4 pkt 4 wyżej wymienionej ustawy przewozu na potrzeby własne. W konsekwencji więc, stosownie do brzmienia art. 33 ust. 1 ustawy transport drogowy, jego zgodna z prawem realizacja wymagała uzyskania przez Stronę jako przedsiębiorcę wykonującego skontrolowany przewóz drogowy odpowiedniego zaświadczenia i zgodnie z brzmieniem art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli wypisu z tego dokumentu. Niesporne jest ,że strona nie posiadała stosownego wypisu w trakcie kontroli, co znajduje wyjaśnienie w treści pisma ze Starostwa Powiatowego w K. z dnia 24.09.2009r., z którego wynika, że przedsiębiorcy D. K. "A." nie udzielono ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, ani nie uzyskał on zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Strona naruszyła obowiązki wynikające z ustawy o transporcie drogowym, co zgodnie z art. 92 ust. 1 i ust. 4 tej ustawy podlega karze pieniężnej określonej w pkt 1.4 załącznika do tejże ustawy w wysokości 2000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Na końcu organ odwoławczy wyjaśnił, że w trakcie postępowania odwoławczego nastąpiła zmiana przepisów o charakterze proceduralnym. Mianowicie ustawą z dnia 29.10.2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 225 z 2010 r., poz. 1466), wprowadzono do art. 93 ustawy o transporcie drogowym nowy ust. 11 ustanawiający zasadę, iż do kar, o których mowa w ust. 10, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Wskazany ust. 10 art. 93 nakazuje natomiast nakładać kary w wysokości określonej w załączniku do ustawy. Ponieważ ten nowy przepis wszedł w życie w dniu 31.12.2010 r., to aktualnie decyzja kończąca postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej może być wydana jedynie w oparciu o zapisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zmiana przepisów proceduralnych nie wpłynęła jednak w żaden sposób na skuteczność dotychczas przeprowadzonych czynności procesowych. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przez D. K. , a z treści skargi wynika ,ze skarżący domaga się uchylenia decyzji nakładającej karę , czuje się pokrzywdzony za to ,że udzielił komuś pomocy. Skarżący podał także ,że przyczepka była pusta i kierowany przez niego zestaw nie przekraczał masy 3,5 tony. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w P. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna a zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z poszanowaniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego. W szczególności zgłoszony w skardze zarzut , ze zestaw pojazdów , którym kierował nie przekraczał 3,5 tony jest nieuzasadniony i sprzeczny z prawidłowo zebranym i ocenionym materiałem dowodowym .W protokole z kontroli wpisano dopuszczalna masę całkowita pojazdu 3450 kg i dopuszczalna masę całkowita przyczepy 750 kg. Powyższe dane nigdy nie były kwestionowane i w ocenie Sądu w sposób nie budzący wątpliwości zostały ustalone. Podstawą materialno prawną mającą zastosowanie w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym stanowią przepisy ustawy z 6 września 2001 r. transport drogowy / Dz. U. z 2007 r. nr 125 poz.874 / Zgodnie bowiem do art. 3 ust.1 ustawy o transporcie drogowym przepisów tej ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów 1) przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - w niezarobkowym przewozie drogowym osób; 2) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy; 3) zespołów ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego Wskazać należy ,że powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty i nie podlega rozszerzeniu .Tak więc ustawa ma zastosowanie do wszystkich przewozów drogowych , których nie można zakwalifikować do przewozów wymienionych w art. 3 ust.1 ustawy .Zakres podmiotowy ustawy obejmuje zarówno przewoźników drogowych jak i podmioty nieposiadające statusu przedsiębiorców. Zgodnie z art. 92a ust.1 ustawy o transporcie drogowym w przypadku gdy podczas kontroli drogowej zostaną stwierdzone naruszenia obowiązku posiadania w pojeździe wymaganych dokumentów o których mowa w art. 87 ust.1 -4 – kierowca pojazdu samochodowego realizującego przewóz drogowy podlega karze grzywny. Zgodnie z art. 87 ust.2 ustawy transport drogowy podczas transportu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie . określonych w ust.1 ,wypis zaświadczenia o którym mowa w art. 33 ust.10. .Art. 33 ust.1 stanowi ,że przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Z niekwestionowanych ustaleń organu wynika, że kierujący pojazdem nie miał zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej do jego podstawowej działalności gospodarczej. Skarżący jest przedsiębiorcą i zajmuje się handlem oponami. Niesporne jest także, że w dniu kontroli kierował zespołem pojazdów i jak wynika z ustaleń protokołu kontroli ten zespół pojazdów przekraczał 3,5 tony. Okoliczność, że przyczepkę przewoził grzecznościowo na prośbę kolegi nie ma znaczenia. Obowiązkowo kierujący takim zespołem pojazdów powinien się legitymować zaświadczeniem o którym mowa w art. 33 ust.1 ustawy. Również brak wiedzy kierowcy o istnieniu takiego obowiązku nie zwalnia od konieczności nałożenia kary pieniężnej. Reasumując zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o obowiązujące przepisy, skarga nie ma usprawiedliwionych zarzutów jak również Sąd z urzędu nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa wobec czego na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153 poz.1270 / Sąd skargę jako niezasadną oddalił.