II SA/Po 565/13

Dnia 30 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2013 roku sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w Poznaniu z dnia [...] marca 2013 roku Nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy [...] B. L. T. z dnia [...] grudnia 2012 roku, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Dowódca [...] Bazy Lotnictwa Taktycznego na podstawie art. 114 ust. 2 i art. 114 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. nr 90 poz. 593 z późn. zm.) wypowiedział T. K. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej z powodu likwidacji dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i braku możliwości wyznaczenia szeregowego na inne stanowisko odpowiadające jego kwalifikacjom zawodowym. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2011 r., znak [...], w sprawie wprowadzenia nowego etatu dla jednostki wojskowej dotychczasowe stanowisko zajmowane przez skarżącego uległo likwidacji. Wobec braku możliwości wyznaczenia mu innego stanowiska służbowego w nowych strukturach, odpowiadającego jego kwalifikacjom zawodowym, niezbędne stało się wydanie powyższej decyzji. Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. T. K. odwołał się od powyższej decyzji. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wedle jego wiedzy w jednostce wojskowej występują stanowiska służbowe (np. kierowca, kierowca-mechanik, starszy kierowca, starszy kierowca-mechanik) odpowiadające jego kwalifikacjom zawodowym. Tym bardziej, że z informacji uzyskanych przez skarżącego wynika, że osoby o podobnych do niego kwalifikacjach nadal pozostają na zajmowanych przez siebie stanowiskach w ramach nowej struktury jednostki. Jednocześnie, skarżący zwrócił się do organu II instancji o przekazanie mu schematu reorganizacji jednostki wojskowej. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Dowódca J.W. [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) oraz art. 114 ust. 2 i art. 114 ust. 4 pkt 3 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie wspomnianej decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. liczba stanowisk w korpusie szeregowych zawodowych zmniejszyła się o 6, a tym samym uległo również likwidacji stanowisko starszego kierowcy, na jakim pełnił służbę skarżący. Niemniej, opisana reorganizacja jednostki wojskowej nie oznacza likwidacja wszystkich stanowisko, podobnych do tych, jakie zajmował skarżący. Dlatego też część osób może nadal pełnić służbę w przedmiotowej jednostce wojskowej na stanowiskach podobnych do tych, jakie dotąd zajmował skarżący. Organ II instancji zaznaczył poza tym, że przekazanie schematu organizacyjnego jednostki wojskowej jest niemożliwe ze względu na tajemnicę. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. T. K. zaskarżył powyższą decyzję z dnia [...] marca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając jej naruszenie: (1) art. 114 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, (2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, (3) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. nieuchylenie decyzji z dnia 3 grudnia 2012 r., (4) art. 6-10, art. 61 § 4, art. 73, art. 80-81, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i rażące naruszenie prawa skarżącego do czynnego udziału w toku postępowania. Jednocześnie, skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów określających organizację rozważanej jednostki wojskowej oraz z przesłuchania świadków. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organy administracji publicznej nie przeprowadziły w niniejszej sprawie żadnego postępowania. Tymczasem z wiedzy posiadanej przez skarżącego wynika, że aktualnie w jednostce są stanowiska odpowiadające jego kwalifikacjom. Co więcej, osoby o podobnych do niego kwalifikacjach zajmują w dalszym ciągu swoje dotychczasowe stanowiska. Dlatego przyczyna wypowiedzenia, wymieniona przez organy administracji publicznej, jest fikcyjna, a samo wypowiedzenie powinna być uznane za bezzasadne. W odpowiedzi na skargę Dowódca J.W. [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Ponadto organ zauważył, że o wyborze skarżącego jako żołnierze typowanego do zwolnienia ze służby zadecydowała jego niewielka przydatność do służby. Od dnia [...] maja 2009 r. korzystał on bowiem ze zwolnień lekarskich i praktycznie nie przebywał w jednostce wojskowej. Dlatego też brak było dla niego innego stanowiska służbowego, odpowiadającego jego kwalifikacjom zawodowym. Odnosząc się do wniosków dowodowych, zgłoszonych przez skarżącego, organ wskazał, iż informacje te objęte są tajemnicą, a wiedzę na temat organizacji jednostki wojskowej posiada jedynie jej ścisłe dowodów, a nie szeregowi żołnierze. Ponadto organ zaznaczył, że dowód z przesłuchania świadków jest niedopuszczalny przez sądem administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga okazała się zasadna, choć z innych względów niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. W świetle z kolei z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym – jak wynika z treści art. 145 § 1 powołanej ustawy – Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. nr 90 poz. 593 z późn. zm.). Zgodnie z art. 114 ust. 2 powołanej ustawy, dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ może nastąpił, gdy jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową, uległa rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy w korpusie kadry zawodowej Sił Zbrojnych, w którym żołnierz pełni służbę albo gdy uległo likwidacji stanowisko służbowe, które żołnierz zajmował, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko odpowiadające jego kwalifikacjom zawodowym. Jak wynika przy tym z art. 114 ust. 3 i art. 114 ust. 4 pkt 3 cytowanej ustawy, wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej jest decyzją, do której wydania w rozpatrywanej sprawie uprawniony był wedle art. 10 pkt 4 tejże ustawy dowódca jednostki wojskowej zajmujący stanowisko służbowe, które zostało zaszeregowane do stopnia etatowego co najmniej pułkownika (komandora) w podległych mu jednostkach wojskowych. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. zmieniono strukturę organizacyjną jednostki wojskowej, przy czym w wyniku tej zmiany zlikwidowano łącznie 6 stanowisk służbowych, w tym również stanowisko służbowe zajmowane przez skarżącego – kierowca kategorii C+E. Wprawdzie powyższa decyzja z dnia [...] listopada 2011 r. nie znajduje się w aktach sprawy, lecz jej wydanie można uznać za bezsporne; zwłaszcza, że miała być ona objęta klauzulą "poufne" i korzystać z ochrony przewidzianej dla informacji niejawnych. Okoliczność wydania decyzji MON z dnia [...] listopada 2011 r. nie była przy tym kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. W tym miejscu trzeba także zaznaczyć, że powyższa decyzja MON z dnia [...] listopada 2011 r. została w kluczowych dla niniejszej sprawy aspektach omówiona przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. (k. 10-20 akt sądowych). Nie ulega zatem wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie zaistniała wstępna podstawa wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, wymieniona w art. 114 ust. 2 powołanej ustawy, tj. likwidacja stanowiska służbowego zajmowanego skarżącego. Kontrowersje wzbudziła natomiast kwestia braku możliwości wyznaczenia skarżącemu innego stanowiska odpowiadającego jego kwalifikacjom. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] maja 2013 r. (k. 8 akt sądowych) organ II instancji wskazywał na brak możliwości wyznaczenia takiego stanowiska w dotychczasowej jednostce wojskowej, do której należał skarżący, podnosząc zarazem, że T. K. przebywał od dłuższego czasu na zwolnieniu lekarskim. Niemniej argumentacja ta okazała się nietrafna. Trzeba bowiem zauważyć, że procedura wypowiadania stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej została szczegółowo uregulowana w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. nr 23 poz. 137 z późn. zm.). Jak wynika z § 27 ust. 3 powołanego rozporządzenia, brak możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko odpowiadające jego kwalifikacjom stwierdza dyrektor departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw kadr. Żaden z organów administracji publicznej, orzekających w rozpatrywanej sprawie, nie był więc kompetentny do wiążącego stwierdzenia braku możliwości wyznaczenia skarżącemu innego stanowiska, odpowiadającego jego kwalifikacjom. Niewykluczone bowiem, że mimo braku możliwości wyznaczenia odpowiedniego stanowiska w dotychczasowej jednostce wojskowej żołnierza, będzie mógł on objąć stanowisko odpowiadającego jego kwalifikacjom w innej jednostce. Jednocześnie, z zebranego w aktach materiału dowodowego nie wynika by organy administracji publicznej zwróciły się w ogóle ze stosowanym zapytaniem w trybie § 27 ust. 3 cytowanego rozporządzenia. Dlatego też nie można uznać, że spełnione zostały wszystkie wymogi opisane w art. 114 ust. 2 powołanej ustawy, co w efekcie oznacza, że rozstrzygnięcia wydane w niniejszej sprawie okazały się wadliwe. W tej sytuacji należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) uchylić zaskarżoną decyzję nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w Poznaniu z dnia [...] marca 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy [...] Bazy Lotnictwa Taktycznego z dnia [...] grudnia 2012 r. z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 114 ust. 2 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z § 27 ust. 3 cytowanego rozporządzenia, co miało wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując ponownie sprawę, organy administracji publicznej powinny zwrócić się w trybie § 27 ust. 3 wymienionego rozporządzenia do dyrektora departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw kadr z zapytaniem o możliwość wyznaczenia skarżącemu innego odpowiadającego jego kwalifikacjom stanowiska. Sąd orzekł o wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi.