II SA/Po 565/17

[...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi P. C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 kwietnia 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Postanowieniem z dnia 13 lutego 2017 r., Nr [...], Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...], działając na podstawie art. 59 § 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia 07 stycznia 2015 r. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia w dniu 30 stycznia 2017 r. P. C. złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego związanego z wykonaniem obowiązku rozbiórki części budynku altany, znajdującego się na działce nr [...] Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" przy ul. [...] w P., stanowiącej pomieszczenie wejściowe, pokój znajdujący się w lewej części budynku oraz część pokoju znajdującego się w prawej części budynku o powierzchni w wymiarach zewnętrznych [...] m2, oznaczonej kolorem czerwonym na załączniku graficznym do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia 20 czerwca 2011 r., nr [...]. Jak wyjaśnił zobowiązany, wniósł on o wygaśniecie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia 20 czerwca 2011 r., nr [...] konstytuującej nakaz rozbiórki, stąd konieczne stało się umorzenie prowadzonego w oparciu o nią postępowania egzekucyjnego. Następnie Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] wskazał, że wniosek z dnia 30 stycznia 2017 r. o wyeliminowanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia 20 czerwca 2011 r., nr [...] nie doprowadził do wyeliminowanie powyższego aktu, gdyż postanowieniem z dnia 08 lutego 2017 r., nr [...], Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wygaszenia swojej własnej decyzji z dnia 20 czerwca 2011 r. Ponadto organ przeanalizował pozostałe przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego wyliczone w art. 59 § 1 pkt 1 – 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stwierdził, że żadna z nich nie zaszła w niniejszej sprawie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł P. C., wskazując, że rażąco narusza ona przepisy ustawy Prawo budowlane oraz przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odwołujący wyjaśnił, że decyzja z 2011 r. została wydana w oparciu o przepisy wówczas obowiązujące, a wobec ich zmiany konieczne stało się stwierdzenie jej wygaśnięcia, a prowadzone obecnie postępowanie nie tylko narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego, ale stanowi również świadome i celowe zignorowanie obecnie obowiązujących przepisów prawa oraz stanowi nadużycie władzy i stanowiska przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. Jak podkreślono, w odwołaniu do treści art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązek wynikający z decyzji z 2011 r. wygasł z innego powodu, został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa oraz zachodzi okoliczności innego przypadku przewidzianego w ustawie. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2017 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wyjaśniono, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] dnia 20 czerwca 2011 r., nr [...] nakazujące rozbiórkę części budynku altany, znajdującego się na działce nr [...] Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" przy ul. [...] w P. została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 05 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 05 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Po [...], oddalił skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 05 grudnia 2011 r., natomiast skarga kasacyjna od powyższego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt II [...]. Ponieważ obowiązek wynikający z decyzji z dnia 20 czerwca 2011 r. nie został wykonany Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] upomnieniem z dnia 07 listopada 2014 r. wezwał P. C. do wykonania rozbiórki części budynku altany znajdującej się na działce nr [...], a następnie, w dniu 07 stycznia 2014 r. wystawił tytuł egzekucyjny. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2015 r. organ egzekucyjny nałożył na P. C. grzywnę w celu przymuszenia i wezwał go do wykonania nałożonego obowiązku. Postanowienie o nałożeniu grzywny zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 24 lutego 2015 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 23 października 2015 r. oddalił skargę na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Jak wyjaśniono, obowiązek wynikający z decyzji z dnia 20 czerwca 2011 r. nie został dotychczas wykonany. Następnie organ wskazał, że umorzenie postępowania jest konsekwencją stwierdzenia, że postępowanie to nie może być prowadzone, i że przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają trwały, a nie przejściowy charakter. Ponieważ obowiązek wynikający z decyzji z 20 czerwca 2011 r. nie został wykonany, brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P. C. podnosząc sprzeczność w ustaleniach faktycznych i zastosowaniu przepisów prawa, w tym w szczególności przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz sprzeczność z własnym postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 31 marca 2017 r. oraz wnosząc o uchylenie o zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając skargę podtrzymano zarzuty zawarte w zażaleniu, podnosząc dodatkowo, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 lutego 2017 r. o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie wygaśnięcia decyzji zostało uchylone przez Wojewódzkiego [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 31 marca 2017 r., który przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Skarżący uznał za niedopuszczalną sytuację, w której w tym samym czasie rozpatrywana jest kwestia wygaśnięcia obowiązku określonego w decyzji administracyjnej, a jednocześnie z całą surowością egzekwowany jest ten sam obowiązek. Równocześnie skarżący powtórzył, że z uwagi na zmianę przepisów ustawy Prawo budowlane decyzja z dnia 20 czerwca 2011 r. nie może już obowiązywać. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem niniejszej skargi są rozstrzygnięcia organów egzekucyjnych przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Co warte podkreślenia, opisane powyżej przypadki mają charakter enumeratywny, co oznacza, że umorzenie postępowania egzekucyjnego jest możliwe jedynie w przypadku spełnienia któregoś z nich. W realiach niniejszej spawy, okolicznością bezsporną, nie kwestionowaną przez skarżącego pozostaje, że decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] dnia 20 czerwca 2011 r., nr [...] nakazano skarżącemu rozbiórkę części budynku altany, znajdującego się na działce nr [...] Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" przy ul. [...] w P.. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 05 grudnia 2011 r., natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 05 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Po [...], oddalił skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 05 grudnia 2011 r. Skarga kasacyjna od powyższego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt II OSK [...]. Oznacza to, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] dnia 20 czerwca 2011 r. jest decyzją ostateczną i prawomocną i pozostaje w obrocie prawnym. Okolicznością bezsporną pozostaje również, że obowiązek wynikający z decyzji z dnia 20 czerwca 2011 r. nie został do dnia dzisiejszego wykonany. Zasadnie zatem organy egzekucyjne uznały, że skoro obowiązek wynikający z decyzji z 20 czerwca 2011 r. nie został wykonany, to brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W istocie nie spełniona została bowiem żadna z przesłanek umorzenia postępowania, o jakiej mowa w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podkreśla, że podnoszone przez skarżącego okoliczności, w postaci zmiany przepisów ustawy Prawo budowlane oraz złożenia wniosku z dnia 30.01.2017r. o wygaśnięcie decyzji z dnia 20 czerwca 2011 r. nie mają wpływu na prawidłowość i konieczność prowadzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż wniosek ten nie został do chwili wydania zaskarżonego postanowienia rozpoznany. Postępowanie egzekucyjne jest więc nadal prowadzone w oparciu o istniejącą w obrocie prawnym decyzję nakazującą rozbiórkę części budynku altany, znajdującego się na działce nr [...] Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" przy ul. [...] w P.. W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.