II SA/Po 566/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-10-21
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy student, który studiuje w trybie dziennym, otrzymuje stałe miesięczne wpływy od matki, jednorazowe stypendium, zwrot podatku, pracuje dorywczo, posiada oszczędności i zaspokaja swoje bieżące koszty utrzymania (w tym leczenie), może zostać całkowicie zwolniony od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżący, mimo trudnej sytuacji finansowej i przewlekłej choroby, dysponuje środkami pozwalającymi na pokrycie kosztów postępowania. Przyznano jednak prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ze względu na konieczność ponoszenia stałych wydatków na leczenie.Stan faktyczny
Skarżący K. Ł.-S. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej stypendium dla najlepszych studentów. Argumentował trudną sytuacją finansową, przewlekłą chorobą i brakiem stałych dochodów. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedłożył dokumenty potwierdzające otrzymywanie środków od matki, stypendium, zwrot podatku, dochody z pracy dorywczej oraz ponoszenie kosztów leczenia i utrzymania.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla K. Ł.-S. adwokata. 2. Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2016r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. Ł.-S. na decyzję Rektora Uniwersytetu w P. z dnia [...] maja 2016r. Nr [...] w przedmiocie stypendium dla najlepszych studentów postanawia 1. ustanowić dla K. Ł.-S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący K. Ł.-S. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata. We wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF argumentował, że studiuje w trybie dziennym na studiach licencjackich. Dysponuje skromnym budżetem studenckim, który wystarcza na poniesienie opłat za czynsz, media i opłaty administracyjne. Nie stać go na leczenie, od 10 lat choruje na cukrzycę przewlekłą i wynikające z niej powikłania zdrowotne. Od dwóch lat ubiega się o alimenty, nie pracuje. Nadto oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką oraz dorosłym bratem. Rodzice są w trakcie sprawy rozwodowej, nie ma kontaktu z ojcem. Wskazał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, czy wartościowych przedmiotów. Oświadczył, że posiada oszczędności w kwocie [...] zł. Matka pracuje i uzyskuje wynagrodzenie w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Skarżący podał, że czynsz najmu wynosi [...] zł, opłaty za mieszanie [...] zł., koszty jego leczenia około [...] zł miesięcznie.
Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej i rodzinnej skarżący został wezwany, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm., dalej "P.p.s.a.") do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Skarżący w odpowiedzi oświadczył, że nie posiada stałych dochodów pochodzących ze stałego zatrudnienia, pracuje dorywczo, nie korzysta z pomocy społecznej, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada żadnych nieruchomości, samochodu. Posiada dwa rachunki bankowe, nie ma lokat terminowych, rachunków oszczędnościowych, kredytów i pożyczek. Jego wydatki stanowi opłata czynszu [...] zł, za media [...] zł, internet [...] zł miesięcznie. Z uwagi na przewlekłą chorobę wydaje na leki i sprzęt medyczny około [...] zł miesięcznie, leczy się stomatologicznie - w okresie maj/czerwiec wydał ponad [...] zł.
Skarżący przedłożył kserokopię:
- umowy najmu, z której wynika, że wynajmuje mieszkanie w P. i z tego tytułu płaci czynsz w wysokości [...] zł miesięcznie oraz opłaty za media,
- PIT 37 za 2015r, z którego wynika, że z tytułu działalności wykonywanej osobiście i praw autorskich uzyskał dochód brutto w wysokości [...] zł i otrzymał zwrot nadpłaconego podatku w wysokości [...] zł,
- wyciągi z rachunku bankowego w Banku [...], z których wynika, że uzyskuje od matki stałe miesięczne wpływy w wysokości od [...]zł, [...]zł do [...]zł., w czerwcu uzyskał stypendium w wysokości [...]zł, salda miesięczne są dodatnie w wysokości od [...]zł, [...]zł, [...]zł, do [...]zł.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Skarżący wprawdzie studiuje i znajduje się na utrzymaniu matki, ale uzyskuje od niej stałe miesięczne wpływy w wysokości od [...]zł do [...]zł. Nadto otrzymał jednorazowe stypendium w wysokości [...] zł, zwrot podatku oraz pracuje dorywczo. Z uzyskiwanych dochodów w całości zaspokaja swoje koszty koniecznego utrzymania w tym opłaty za wynajem mieszkania, media, żywność i środki czystości oraz leki. Dochody te pozwalają także na opłacenie prywatnego leczenia stomatologicznego skoro zgodnie z oświadczeniem skarżącego w okresie od maja do czerwca zapłacił na ten cel [...] zł. Nadto we wniosku skarżący oświadczył, że udało mu się zgromadzić oszczędności w kwocie około [...]zł. Skarżący nie podał by miał zaległości w bieżących opłatach swoich zobowiązań. Zaznaczyć bowiem należy, że ze zwolnienia od kosztów sądowych może korzystać wnioskodawca, któremu po zaspokojeniu jedynie niezbędnych kosztów bieżącego swojego utrzymania nie pozostają już żadne wolne środki. Skarżący nie wykazał, że znajduje się w takiej sytuacji finansowej.
Wobec powyższego przyjąć należy, że skarżący ma możliwości by wygospodarować środki na koszty sądowe w niniejszej sprawie, które nadto będą rozłożone w czasie. Odmówiono zatem zwolnienia od obowiązku poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Z drugiej strony, przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa wskazuje, że środki jakimi dysponuje nie pozwalają na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Uwzględnić bowiem należy, że skarżący cierpi na chorobę przewlekłą z powikłaniami i wymaga zabezpieczenia środków finansowych na pokrycie stałych kosztów leków i leczenia. Przyznano zatem prawo pomocy w części i ustanowiono adwokata (art. 246 §1 pkt 2 w zw. z art. 243 §3 P.p.s.a).
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło