II SA/Po 566/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 maja 2023 r. sprawy ze skargi L. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia 28 czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 13 kwietnia 2022 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200;- (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia 28 sierpnia 2008 r., [...], [...], Prezydent Miasta [...] (dalej również jako: "Prezydent") ustalił na wniosek "P. " R. , T. S. sp. j. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie magazynu wyrobów gotowych na terenie położonym w K. przy [...], działki nr: [...], [...], [...], obręb [...]. Pismem z dnia 12 marca 2020 r. L. K. zawnioskował o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją ustalającą warunki zabudowy dla powyższej inwestycji. Wskazał, że decyzja Prezydenta została wydana z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., obecny tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej jako: "K.p.a."), gdyż dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2020 r., [...] Prezydent odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 28 sierpnia 2008 r., [...], [...] dotyczącą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie magazynu wyrobów gotowych na terenie położonym w K. przy [...] [...], działki nr: [...], [...], [...], obręb [...]. Wyjaśnił, że inicjatywa wznowienia postępowania przysługuje wyłącznie stronie postępowania. Natomiast Prezydent uznał za okoliczność bezsporną fakt, że L. K. nie był i nie jest stroną tego postępowania, a zatem nie jest on uprawniony do złożenia wniosku wznowieniowego. Niezależnie od powyższego, organ odniósł się do wskazanych w piśmie L. K. zarzutów określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. stwierdzając, że brak jest jakichkolwiek podstaw do wyciągnięcia wniosków, że istnieje przesłanka do wznowienia postępowania z przyczyn określonych przez wnioskodawcę. Podkreślono, że oczywistość fałszu dowodu wystąpi, gdy z prostego zestawienia dowodu ze stanem faktycznym – bez prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie – wynika nieprawdziwość dowodu. Organ wskazał, że nie zaistniała żadna z przesłanek świadczących o popełnieniu fałszerstwa czy przestępstwa, jak również okoliczność ta nie została udowodniona przez wnioskującego. Pismem z dnia 25 czerwca 2020 r. L. K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również jako: "Kolegium" albo "organ II instancji") postanowieniem z dnia 28 lipca 2020 r., [...] Kolegium utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta. Wskazało, że L. K. nie przysługuje status strony postępowania w przedmiocie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie magazynu wyrobów gotowych. Odnosząc się do przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. organ stwierdził, że co do zasady postępowanie wznowieniowe może być wszczęte jeśli fałszywość dowodów jest potwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu karnego, natomiast wyjątkowo w sytuacji, w której potwierdzenia takiego nie ma, natomiast sfałszowanie jest oczywiste i dodatkowo uzasadnia to konieczność ochrony m.in. życia i zdrowia ludzi czy interesu społecznego, można wszcząć takie postępowanie bez uprzedniego udowodnienia tego faktu (art. 145 § 1 w zw. z art. 145 § 2 i 3 K.p.a.). Kolegium uznało, że w sprawie nie potwierdzono – zarówno orzeczeniem sądu, jak i innego organu – fałszywości dowodów w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Nie wykazano również oczywistości sfałszowania jakiegokolwiek dokumentu. Nie wystąpiły także podstawy do uznania, że decyzja była wydana w wyniku przestępstwa. Organ podkreślił, że faktów tych nie udowodnił także skarżący. W piśmie z dnia 4 sierpnia 2020 r. L. K. zaskarżył powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wyrokiem z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadniając powyższe stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że w przedmiotowej sprawie organy obu instancji nie dostrzegły, że zażalenie L. K. nie zostało podpisane, a w konsekwencji nie wezwały go do uzupełniania powyższego braku formalnego. Równocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że rolą organów, jeżeli zostaną dopełnione wymogi formalne zażalenia, organ odwoławczy wnikliwiej przeanalizuje status L. K. w sprawie. Należy to uczynić zwłaszcza w kontekście szerszych wyjaśnień, jakie przedstawił pełnomocnik L. K. na etapie postępowania sądowoadministracyjnego w piśmie z dnia 20 stycznia 2021 r. (które doręczono Kolegium przy wiadomości ePUAP z dnia 28 stycznia 2021 r.). Ponownie rozpoznając sprawę, po uzupełnieniu braku formalnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 14 grudnia 2021 r., nr [...], uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 19 czerwca 2020 r., [...] przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W ramach ponownie prowadzonego postępowania Prezydent, wezwaniem z dnia 25 lutego 2022 r. wezwał L. K. (jak podano – pełnomocnika A. K.) do złożenia wyjaśnień (lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie) mających na celu jednoznaczne podanie okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania wraz z podaniem daty, w której strona dowiedziała się o tej okoliczności. W odpowiedzi pismem z dnia 24 marca 2022 r. L. K. podał, że o podstawie wznowienia postępowania nabrał przekonania dwa tygodnie przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2022 r., nr [...], Prezydent Miasta K. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 28 sierpnia 2008 r. Uzasadniając powyższe stanowisko Prezydent wskazał, że w wyniku ponownej oceny zgłoszonego żądania ustalono, że L. K. działający w imieniu A. K. - strony postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 28 sierpnia 2008r. znak [...] - jako podstawę żądania wskazał art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy K.p.a. Prezydent wskazał następnie, że w świetle odpowiedzi z dnia 24 marca 2022 r. L. K. nie wskazał okoliczności stanowiącej podstawę do pozytywnego rozpatrzenia jego żądania tj. wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 28 sierpnia 2008 r. Postanowienie powyższe zostało doręczone jedynie L. K., jako pełnomocnikowi A. K.. Na powyższe postanowienie z dnia 13 kwietnia 2022 r. zażalenie złożył L. K.. Samorządowego Kolegium Odwoławczego postanowieniem z dnia 28 czerwca 2022 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia z dnia 13 kwietnia 2022 r., nr [...] W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że obowiązkiem organów prowadzących postępowanie było w pierwszej kolejności sprawdzenie wymogów formalnych złożonych podań. Organ I instancji pismem z dnia 25 lutego 2022 r. wezwał L. K., pełnomocnika A. K. do jednoznacznego wskazania okoliczności stanowiących podstawę wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 28 sierpnia 2008 r., nr [...] wraz z podaniem daty, w której strona dowiedziała się o tej okoliczności. Jak podniosło następnie Kolegium "Skarżący wskazał w piśmie z dnia 24 marca 2022 r., że o podstawie wznowienia "nabrał przekonania dwa tygodnie przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 28 sierpnia 2008 r., nr [...]". W tak ustalonym stanie faktycznym Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że skarżący nie wykazał istnienia podstawy wznowienia postępowania, a także nie udowodnił zachowania terminu do wniesienia wniosku, chociaż to na nim spoczywa obowiązek wykazania, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z zachowaniem terminu. Postanowienie powyższe zostało doręczone L. K., jako pełnomocnikowi A. K. oraz pozostałym stroną postępowania. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu L. K.. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Pismem z dnia 09 marca 2023 r. Skarżący zażądał przeniesienia wszystkich jego spraw prowadzonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Pismo powyższe zostało przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a Przewodniczący Wydziału II Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostawił je bez rozpoznania pismem z dnia 28 marca 2023 r. wskazując na brak prawnej możliwości uczynienia zadość żądaniu skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej również jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służyło zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie pozostawało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 28 sierpnia 2008 r. Sąd zauważa, że postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonego postanowienia nie było prowadzone w sposób staranny, co w konsekwencji uniemożliwia, na tym etapie postępowania, odniesienie się, co do zasadności wniesionej skargi. I tak, w pierwszej kolejności zauważyć należy że w aktach sprawy brak jest decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 28 sierpnia 2008 r., [...], [...], ustalającej na wniosek "P." R., T. S. sp. j. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie magazynu wyrobów gotowych na terenie położonym w K. przy [...], działki nr: [...], [...], [...], obręb [...]. Do akt sprawy nie załączono więc decyzji, której uchylenia lub zmiany żąda skarżący w trybie wznowienia postępowania. Powyższy brak niesie za sobą istotne konsekwencje dla prowadzonego obecnie postępowania, gdyż uniemożliwia prawidłowe odtworzenie przez sąd administracyjny stron postępowania głównego, a co za tym idzie, również prowadzonego obecnie postępowania wznowieniowego. W powyższym zakresie zwrócić należy uwagę na brak konsekwencji działań organów administracji publicznej, gdyż postanowienie organu I instancji zostało doręczone jedynie L. K., jako pełnomocnikowi A. K., natomiast zaskarżone postanowienie zostało doręczone zostało L. K., jako pełnomocnikowi A. K. oraz pozostałym stroną postępowania. Oznacza to, że zaniechano de facto ustalenia, kręgu stron prowadzonego postępowania wznowienieowego, a braki w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, uniemożliwiają Sądowi odniesienie się do powyższej kwestii. Idąc dalej, już w wyroku z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylając postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, zauważył, że rolą organów było wnikliwe przeanalizowanie statusu L. K. w sprawie. Znowu, zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do odpowiedzi na pytanie, czy kwestia powyższa była przedmiotem jakichkolwiek rozważań organów prowadzących postępowanie. W szczególności zwrócić należy na uwagę, że Prezydent Miasta K. traktuje skarżącego, jako pełnomocnika A. K., przy czym w aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa udzielonego przez A. K. L. K.. Zdawałoby się więc, że organ uznał, że skarżący nie może być stroną postępowania wznowieniowego. Ale już Samorządowe Kolegium Odwoławcze z jednej strony odnosi się do skarżącego również jak do pełnomocnika A. K. (pomimo braku pełnomocnictwa w aktach sprawy), by w sentencji postanowienia wskazać, że zostało ono wydane "po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 28 czerwca 2022 r zażalenia L. K." oraz nazywać go w treści uzasadnienia "skarżącym". Brak jednoznacznego ustalenia charakteru procesowego, w jakim występuje L. K. w prowadzonym postępowaniu wznowienieowym – a więc brak odpowiedzi na pytanie, czy jest on stroną w postępowaniu wznowienia, czy też występuje jedynie jako pełnomocnik strony – doprowadził do sytuacji, w której L. K. wniósł skargę do sądu administracyjnego działając osobiście w swoim własnym imieniu. Nie dysponując kompletnymi aktami administracyjnymi sprawy Sąd nie był w stanie ustalić ponad wszelką wątpliwość, czy skarżący jest stroną postępowania administracyjnego, a więc w konsekwencji czy był uprawniony do wniesienia skargi, czy też nie posiadał interesu prawnego, a co za tym idzie nie mógł skutecznie wnieść skargi do sądu administracyjnego, gdyż działał jedynie jako pełnomocnik A. K.. W powyższym zakresie zwrócić jednak należy uwagę, że z uwagi na fakt skierowania zaskarżonego postanowienia do L. K. bezpośrednio oraz nazywanie go w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia "skarżącym" powoduje, że nie można było wykluczyć tej pierwszej możliwości, wobec czego Sąd uznał, że wniesiona przez L. K. była dopuszczalna i posiadał on interes prawny w rozumieniu artykułu 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niemniej jednak wykazane powyżej braki spowodowały, że w ocenie Sądu niezbędnym stało się uchylenie zarówno zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta K., o czym orzeczono, na podstawie art., 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pkt 1 sentencji. Postanowienia powyższe zostały bowiem wydane z naruszeniem zasad postepowania administracyjnego określonych w art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji publicznej zobowiązane są do uzupełnienia akt sprawy, w szczególności poprzez załączenie do niej decyzji, której dotyczy postępowanie wznowieniowe, a następnie jednoznacznego ustalenia charakteru procesowego, w jakim występuje w postępowaniu skarżący, z zastrzeżeniem że w sytuacji w której byłby on jedynie pełnomocnikiem strony do akt prawy należy załączyć stosowne pełnomocnictwa. Finalnie organy zobowiązane są również do ustalenia stron postępowania wznowieniowego. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzając na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego wpisu w wysokości 200,- zł.