II SA/Po 567/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skarg A, B na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego B kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. przyznaje adwokatowi C od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu A z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem podatku od towarów i usług, IV. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...], działając na podstawie art. 59 ust. 1 i 2, art. 60 ust. 1 oraz art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej w skrócie: "u.p.z.p."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: "K.p.a."), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] listopada 2011 r., który złożył C – Wójt Gminy C. ustalił warunki zabudowy na działkach nr ewid. [...] i [...], ark. mapy [...], obręb C. położonych w rejonie ul. [...] w C. polegające na: budowie zbiornika wodnego. Odwołania od powyższej decyzji złożyli A i B. A podniósł, że inwestorzy niezgodnie z posiadanym pozwoleniem wodnoprawnym wykonali staw na działce nr [...]. Dodatkowo, wbrew pozwoleniu, uczynili staw przepływowym czerpiąc wodę z wykonanego w rowie spiętrzenia wody, a jej nadmiar w stawie odprowadzają na terenie dz. [...] do rowu. W odczuciu A prowadzone kontrole PINB poświadczają nieprawdę, a dotychczasowe działania PINB i WINB świadczą o zalegalizowaniu samowoli budowlanej pod nadzorem urzędu Gminy. Z kolei B podniósł, że Wójt Gminy C. zaniechał wynikający z art. 7 K.p.a. obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc niezbędnych do ustalenia prawdy materialnej i załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela. Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołania A oraz B, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 59 ust. 1 i art. 60 ust. 1 u.p.z.p. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że sporna działka znajduje się na terenie, dla którego nie obowiązuje plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego zatem w takim przypadku zmiana zagospodarowania terenu polegająca na budowie obiektu budowlanego lub jego rozbudowie wymaga ustalenia w drodze decyzji administracyjnej warunków zabudowy. Zdaniem organu odwoławczego, zaskarżona decyzja spełnia warunki przepisów prawa materialnego. Sprawa dotyczy bowiem ustalenia warunków zabudowy dla budowy zbiornika wodnego na działkach nr [...] i [...]. Przedmiotowy zbiornik wodny stanowi urządzenie wodne w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 19b ustawy Prawo wodne. Zbiornik wodny jednocześnie jest także obiektem budowlanym (budowlą), do którego mają także zastosowanie przepisy Prawa budowlanego. Uznanie zbiornika wodnego za urządzenie wodne w świetle Prawa wodnego nie stoi na przeszkodzie uznania tego samego zbiornika za budowlę w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Organ odwoławczy przyjął w tej sprawie, że zbiornik wodny stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i zarazem urządzenie wodne w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 19b ustawy Prawo wodne. Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na wykonanie urządzeń wodnych. Zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo wodne przepisy ustawy dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio m.in. do rozbiórki tych urządzeń. W świetle powyższego również na wykonanie rozbiórki urządzenia wodnego wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Wzajemna relacja obu ustaw nakazuje uznać, że pozwolenie na budowę (rozbiórkę) urządzenia wodnego jest wymagane dodatkowo – obok pozwolenia wodnoprawnego, a wydanie tego drugiego winno wyprzedzać decyzję o pozwoleniu na budowę (rozbiórkę). Warunkiem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, zgodnie z art. 131 ustawy Prawo wodne, jest przedłożenie wraz z wnioskiem o jego wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W literaturze przedmiotu, na tle rozważań dotyczących stosowania określonej przepisem art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. zasady dobrego sąsiedztwa, wskazano, iż możliwe jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu bez stosowania tej zasady w odniesieniu do robót budowlanych innych, niż budowa w rozumieniu Prawa budowlanego. Decyzja o warunkach zabudowy dotycząca przebudowy, montażu, remontu lub rozbiórki obiektu budowlanego jest wydawana bez stosowania wskazanego przepisu. Organ odwoławczy wskazał następnie, że organ pierwszej instancji przeprowadził analizę urbanistyczną w postaci graficznej na mapie ewidencyjnej przedstawiającej aktualny stan zagospodarowania, do akt sprawy dołączono załącznik graficzny, na którym inwestor wskazuje swój zamiar, organ pierwszej instancji sporządził w tej sprawie wyniki analizy tekstowej, z jej treści wynika, iż zamiar inwestora spełnia przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ze sporządzonego dokumentu wynika, iż planowana inwestycja wypełnia dyspozycję przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p., a zgromadzony i przedstawiony materiał dowodowy daje podstawy do takiego wniosku. Zdaniem organu odwoławczego, w obowiązującym systemie prawa możliwa jest legalizacja samowolnie wykonanego obiektu, co wynika zarówno z przepisów prawa, jak i licznego już orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Zatem zdaniem Kolegium, inwestor powinien uzyskać decyzję o warunkach zabudowy przed uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego i bez znaczenia dla niniejszego postępowania jest ewentualność, ze inwestor posiada już pozwolenie wodnoprawne. Ocena tego dokumentu nie może być dokonana przez organy wydające decyzję o warunkach zabudowy, jako organy niewłaściwe dla tego rodzaju czynności. Końcowo Kolegium wskazało, że w toku postępowania organ pierwszej instancji zachował się zgodnie z przepisami prawa procesowego. Organ pierwszej instancji zachował zasadę obiektywizmu, zawartą w art. 7 K.p.a. nakazującą organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, a także zasadę wyrażoną w art. 77 § 1 K.p.a. Organ pierwszej instancji nie naruszył także wyrażonej w art. 107 § 3 K.p.a. zasady przekonywania. A i B nie zgodzili się z powyższym rozstrzygnięciem i wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. A wnosząc skargę do Sądu wskazał, że decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem Prawa budowlanego. Wskazał ponadto, że świadkiem w tej sprawie może być właściciel sąsiedniej nieruchomości – B sporządzający dokumentację fotograficzną na okoliczność nieprawidłowości przy prowadzonej budowie. Z kolei B, reprezentowany przez radcę prawnego, podniósł w skardze, że najpoważniejsze wady, jakimi obarczona jest zaskarżona decyzje, są dwie. Pierwsza z nich polega na ustaleniu warunków zabudowy dla – jak to określiło Kolegium "inwestycji polegającej na budowie zbiornika wodnego, przewidzianego do realizacji na działce nr [...] i [...]...", w sytuacji, gdy inwestor, C, zwrócił się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy jedynie dla działki nr [...]. Powyższe wynika w sposób jednoznaczny z treści wniosku o ustalenie warunków zabudowy, złożonego przez C. Okoliczność powyższa została przeoczona zarówno przez osobę sporządzającą analizę urbanistyczną, jak i przez organy lokalizacyjne obu instancji. Druga z wad, jakimi obarczona jest zaskarżona decyzja, jest również rezultatem nieprawidłowości w zakresie dokonanych przez organy obu instancji ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy. Nieprawidłowości te, podobnie, jak wytknięte wyżej, okazały się brzemienne w skutki polegające na naruszeniu mających zastosowanie w sprawie norm prawa materialnego. Otóż zgodnie z utrwalonym stanowiskiem zarówno judykatury sądowoadministracyjnej, jak i nauki prawa, decyzja o warunkach zabudowy może być wydana co do zasady tylko przed zrealizowaniem danej inwestycji i w zasadzie nigdy po jej zrealizowaniu. Od powyższych zasad zarówno w nauce prawa wskazuje się niekiedy dwa, a niekiedy trzy wyjątki, spośród których jeden dotyczy tzw. legalizacji popełnionej samowoli budowlanej. Otóż na potrzeby prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania mającego przesądzić o możliwości albo braku możliwości zalegalizowania danej samowoli budowlanej, prawo budowlane przewiduje możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy także po (samowolnym) zrealizowaniu obiektu budowlanego. Organy lokalizacyjne obu instancji potraktowały przypadek z wniosku C, jako przypadek związany z prowadzeniem przez organy nadzoru budowlanego postępowania legalizacyjnego. W powyższych warunkach należy dojść do wniosku, że organy lokalizacyjne obu instancji orzekały merytorycznie w sprawie pomimo braku przedmiotu postępowania. Oznacza to, że dopuściły się one naruszenia art. 105 K.p.a. W odpowiedzi na powyższe skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skarg, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismem procesowym z dnia [...] grudnia 2014 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik A uzupełnił skargę o szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów – zwłaszcza postępowania (K.p.a.) oraz prawa materialnego (Prawa wodnego). Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2014 r. Sąd, działając na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi połączył dwie sprawy ze skarg A i B w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skargi okazały się zasadne. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy C. ustalającą warunki zabudowy na działkach nr ewid. [...] i [...], ark. mapy [...], obręb C. położonych w rejonie ul. [...] w C. polegające na budowie zbiornika wodnego. Na wstępie rozważań należy zauważyć, że w wyniku kontroli organów nadzoru budowlanego okazało się, iż wykonane roboty budowlane polegające na wykonaniu części stawu na działce nr ewid. [...] muszą zostać zalegalizowane na podstawie przepisów Prawa budowlanego. W bezspornie ustalonym stanie faktycznym, wynikającym z akt administracyjnych sprawy, podniesiono, że inwestycja związana z utworzeniem stawu została zrealizowana na podstawie posiadanego przez inwestorów zgłoszenia do [...] z dnia [...] maja 2008 r., co do którego Starostwo Powiatowe nie wniosło sprzeciwu. Powyższy fakt, a więc zgłoszenie zamiaru zrealizowania inwestycji, od którego nie wniesiono sprzeciwu – ma kluczowe znaczenie dla właściwego określenia podstawy prawnej legalizacji spornej inwestycji. Z kolei kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy poddanej sądowej kontroli ma fakt, że w dacie wydania przez Wójta Gminy C. decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] listopada 2013 r. w odniesieniu do inwestycji, której dotyczyła ta decyzja, nie zostało zakończone postępowanie legalizacyjne prowadzone przez organy nadzoru budowlanego w oparciu o przepisy art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane"). Przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 647), a w szczególności art. 59 ust. 1 przewidują zasadę, że decyzję o warunkach zabudowy – w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – wydaje się dla obiektu mającego powstać lub dla obiektu już istniejącego, którego sposób użytkowania ma ulec zmianie. Do czasu nowelizacji ustawy Prawo budowlane dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r., nie budziło wątpliwości stanowisko, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu możliwe jest tylko w stosunku do inwestycji projektowanej co oznaczało, że w przypadku inwestycji zrealizowanej nie można było już ustalić takich warunków. Nowelizacja ta, na skutek dopuszczenia przez ustawodawcę możliwości legalizacji wybudowanego lub pozostającego w budowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (art. 48) lub zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ (art. 49b), umożliwia inwestorowi uniknięcie nakazu rozbiórki obiektu, jednakże po spełnieniu szeregu warunków. W odniesieniu do robót, o których mowa w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, warunkiem niezbędnym jest stwierdzenie m.in. zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Należy zatem odróżnić zwykły tryb wydawania decyzji o warunkach zabudowy – dla obiektu mającego powstać lub dla już istniejącego, którego użytkowanie ma ulec zmianie, od trybu dotyczącego wydania tej decyzji dla obiektu budowlanego już zrealizowanego: (1) bez pozwolenia na budowę (art. 48 Prawa budowlanego) albo (2) bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ (art. 49b Prawa budowlanego). Dodatkowo na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., P 37/06 (Dz. U. Nr 247, poz. 1844, OTK-A z 2007 r. nr 11, poz. 160) możliwość uzyskania decyzji o warunkach zabudowy celem legalizacji obiektu budowlanego wzniesionego w warunkach samowoli została rozszerzona na sytuację, gdy w odniesieniu do tego obiektu zostało już wszczęte postępowanie rozbiórkowe. Z powyższych rozważań wynika, że uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej jest możliwe wówczas, gdy decyzja ta jest niezbędna dla legalizacji samowoli budowlanej, wynikającej z przepisu art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b) albo art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego. Wydana w takim trybie decyzja o warunkach zabudowy rozstrzyga, czy dany obiekt wybudowano zgodnie z przepisami u.p.z.p. oraz z przepisami szczególnymi. Następnie organy administracji architektoniczno-budowlanej oraz nadzoru budowlanego dokonują dalszej oceny, co do zgodności robót budowlanych z przepisami budowlanymi. Od omówionej wyżej sytuacji legalizacji samowoli budowlanej odróżnić należy sytuację, gdy obiekt budowlany zrealizowany został na podstawie zgłoszenia, od którego nie został wniesiony sprzeciw (jak miało to miejsce w niniejszej sprawie). Wówczas nie można uznać, że obiekt budowlany został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej, do której zastosowanie ma przepis art. 49b Prawa budowlanego. Stąd też w tego rodzaju przypadkach nie ma podstaw do zastosowania trybu wynikającego z art. 49b Prawa budowlanego. Legalizacja takiego obiektu możliwa jest jednak wówczas na podstawie przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Przepisy te, odmiennie niż art. 49b, nie uprawniają organu nadzoru budowlanego do zobowiązania inwestora do złożenia w toku postępowaniu legalizacyjnego decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji, co do której prowadzone jest postępowanie legalizacyjne. To oznacza, że brak jest przepisu pozwalającego wydać w takiej sytuacji decyzję o warunkach zabudowy. Uznać zatem należy, że decyzja o warunkach zabudowy nie może być wydana dla inwestycji, która podlega legalizacji w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego (podobny pogląd w tego rodzaju sytuacji faktycznej przedstawił NSA w wyroku z 16 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1451/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W powyższym zakresie Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę w pełni podziela poglądy prawne zawarte w wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 października 2012 r. o sygn. akt 623/12 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), które stanowią istotna część przedmiotowego rozstrzygnięcia. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] listopada 2013 r. o ustaleniu warunków zabudowy została wydana z naruszeniem art. 59 ust. 1 u.p.z.p. W powyższych warunkach należy także uznać za słuszny zarzut pełnomocnika B, że organy lokalizacyjne obu instancji orzekały merytorycznie w sprawie pomimo braku przedmiotu postępowania, co oznacza, że dopuściły się one również naruszenia art. 105 K.p.a. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. podlega uchyleniu z uwagi na dopuszczenie się przez organ odwoławczy naruszenia powyższych przepisów prawa. W związku z powyższym, Sąd nie widzi podstaw do rozpatrywania pozostałych zarzutów zawartych w skargach, które dotyczą istoty uchylanej decyzji. W tym miejscu należy raz jeszcze podkreślić, że prowadzone postępowanie naprawcze jest postępowaniem odrębnym w odniesieniu do postępowania prowadzonego w trybie art. 48 i 49b Prawa budowlanego, mającego na celu zalegalizowanie samowoli budowlanej. W przypadku postępowania legalizacyjnego z art. 48 i 49b ustawodawca wprost przewidział obowiązek przedstawienia przez stronę decyzji o warunkach zabudowy. Przepisy art. 50-51 takiego obowiązku nie przewidują (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 344/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem sporna inwestycja została zrealizowana po uprzednim jej zgłoszeniu, od którego nie wniesiono sprzeciwu, jej legalizacja powinna być prowadzona na podstawie przepisów Prawa budowlanego w postępowaniu naprawczym (art. 50 i 51). Jednakże jak wskazano wyżej, decyzji o warunkach zabudowy nie wydaje się dla inwestycji, która podlega legalizacji w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Mając powyższe na uwadze Sąd – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. (pkt II sentencji), zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz B kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu w ramach prawa pomocy będącego adwokatem A, Sąd orzekł w pkt III sentencji na podstawie art. 250 P.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 461). Z kolei o wykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a. (pkt IV sentencji).