II SA/Po 57/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie usunięcia odpadów postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. /-/ E. Podrazik W dniu [...] r. D. B. wniósł skargę na wskazaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r., nr [...], w której nakazano D. B. usunięcie odpadów o kodzie 17 05 04 (gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03) z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania i magazynowania, tj. z działki nr [...] (ark. 25, obręb G.), położonej przy ul. [...] w P., do dnia [...] r. poprzez przekazanie odpadów bezpośrednio po usunięciu do kolejnego posiadacza uprawnionego do zbierania lub przetwarzania odpadów. W skardze skarżący wniósł m. in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając złożony wniosek skarżący podniósł, że konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wynika z faktu jej oczywistej błędności, tj. skierowania zobowiązania do niewłaściwego podmiotu (adresata), oraz faktu, że zastosowanie się do tej decyzji przez skarżącego wyrządziłoby mu znaczną szkodę majątkową – poprzez konieczność poniesienia wysokich kosztów usunięcia odpadów – oraz trudne do odwrócenia skutki – raz usuniętych z nieruchomości skarżącego mas ziemnych nie można by nawieźć ponownie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W celu zajęcia merytorycznego stanowiska wobec żądania strony skarżącej należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższego wynika, że warunkiem wstrzymania wykonania aktu jest wykazanie w stosownym wniosku, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jego wykonania. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 19 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 32/18 – wszystkie powołane w niniejszym postanowieniu orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt I OZ 150/14). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 1841/09). W dalszej kolejności należy zaznaczyć, że argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji musi być odpowiednia, a więc w sposób przekonywujący pokazywać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. Uwzględnienie wniosku uzależnione jest bowiem od staranności jego sporządzenia. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji, przy czym przedstawiona argumentacja musi być spójna i odnosić się do konkretnej sytuacji wnioskodawcy. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków musi bowiem być realne, w związku z czym strona zobowiązana jest skonkretyzować rodzaj szkody grożącej jej na skutek wykonania zaskarżonego aktu. Podkreślić także należy, że – co do zasady – nawet trudna sytuacja finansowa wnioskodawcy nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2013 r. o sygn. akt I FZ 15/13). Ocena ta wymaga natomiast dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji finansowej wnioskodawcy (i poparcia ich przez stronę dowodami w postaci dokumentów źródłowych), dopiero bowiem ich konfrontacja z ewentualnymi wynikającymi z zaskarżonej decyzji konsekwencjami może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku, nie jest uprawniony, aby wzywać do ich przedstawienia. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności, P.p.s.a. nie przewiduje możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że zdaniem Sądu argumentacja przedstawiona przez skarżącego jest niewystarczająca, aby uznać, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc się do argumentacji wniosku w pierwszej kolejności zauważyć należy, że konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji skarżący uzasadnia jej oczywistą wadliwością. Jednakże przeświadczenie strony o tym, że decyzja jest merytorycznie niesłuszna i narusza prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 358/04), wobec czego merytoryczne zarzuty skargi nie stanowią przesłanki wstrzymania wykonania aktu. Następnie skarżący wskazał, iż zastosowanie się do decyzji wyrządziłoby mu znaczną szkodę majątkową poprzez konieczność poniesienia wysokich kosztów usunięcia odpadów. Niemniej jednak w celu poparcia tego twierdzenia skarżący nie opisał chociażby swojej sytuacji finansowej, ani tym bardziej nie dołączył do wniosku dokumentów ją potwierdzających, wobec czego w istocie nie sposób zweryfikować, czy rzeczywiście poniesienie kosztów usunięcia odpadów z działki groziłoby skarżącemu wyrządzeniem znacznej szkody, a więc takiej szkody, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot poniesionych kosztów. Co przy tym istotne, o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody można mówić, jeżeli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Za nieuzasadnione uznać należy tym samym stanowisko, że jakikolwiek uszczerbek w majątku stanowi przesłankę dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W kontekście zaistnienia niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków skarżący wskazał z kolei, że raz usuniętych z nieruchomości mas ziemnych nie można by nawieźć ponownie. Należy jednak zauważyć, że masy ziemne, choć najprawdopodobniej nie te same, lecz w tej samej ilości, mogłyby zostać ponownie zwiezione na nieruchomość. Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji postanowienia. /-/ E. Podrazik