II SA/Po 570/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-10-07

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która utrzymuje się wyłącznie z niskiej emerytury, ponosi znaczne wydatki na leczenie i dojazdy do lekarzy, a także nie posiada majątku, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać profesjonalnego pełnomocnika z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której sytuacja finansowa jest rzeczywiście ciężka, pozbawiona majątku i stałego dochodu lub uzyskująca go w wysokości uniemożliwiającej poniesienie nawet najmniejszej należności sądowej, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości. W przypadku braku możliwości pokrycia kosztów profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, należy mu taki pełnomocnik ustanowić z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżąca T. C. wniosła do WSA w Poznaniu o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Po początkowym pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z powodu braku formularza PPF, skarżąca złożyła wniosek na wymaganym formularzu, argumentując swoją trudną sytuację finansową jako emerytki i wdowy, utrzymującej się jedynie z niskiej emerytury, ponoszącej wysokie koszty leczenia i dojazdów, a także nieposiadającej majątku. Przedłożyła dokumenty potwierdzające jej sytuację.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono T. C. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niej radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 października 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Sprawa Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień wdowy po kombatancie postanawia 1. zwolnić T. C. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla T. C. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca T. C. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 3 sierpnia 2011r. pozostawiono wniosek o prawo pomocy bez rozpoznania, bowiem mimo wezwania nie został on złożony na wymaganym formularzu PPF. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W zakreślonym terminie wniosła o prawo pomocy załączając wniosek na urzędowym formularzu PPF. Argumentowała, że jest emerytką i wdową. Utrzymuje się tylko z emerytury i nie posiada żadnych dodatkowych dochodów. Przewlekle choruje i wydaje środki na leki, które musi stale przyjmować. Pokrywa także koszty dojazdu do lekarzy i do przychodni. Wnioskodawczyni wskazała, że jest osobą samotną, nie posiada żadnego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości, oszczędności, czy papierów wartościowych. Emerytura, którą otrzymuje wynosi [...] zł netto miesięcznie. Na potwierdzenie powyższych okoliczności przedłożyła kserokopie odcinka emerytura za wrzesień, PIT-40A oraz legitymacji emeryta–rencisty KRUS. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawczyni pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Z uwagi na wiek i stan zdrowia nie pracuje, utrzymuje się jedynie z emerytury w niskiej wysokości. Ograniczone są więc jej możliwości zarobkowania i zwiększone koszty bieżącego utrzymania w związku z dodatkowymi wydatkami na leki i dojazdy do lekarzy. Wysokość osiąganego dochodu pozwala jedynie na skromne zaspokojenie potrzeb bieżącego i koniecznego sygn. akt II SA/Po 570/11 utrzymania. Przyjąć należy, że wnioskodawczyni nie ma możliwości poczynienia oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części. Przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że skarżąca nie ma też możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie. Wskazać przy tym należy, że niniejsza sprawa nie dotyczy postępowania podatkowego, zatem nie ma podstaw do ustanowienia doradcy podatkowego. Wobec powyższego ustanowiono profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło