II SA/Po 570/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-10-07
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która utrzymuje się wyłącznie z niskiej emerytury, ponosi znaczne wydatki na leczenie i dojazdy do lekarzy, a także nie posiada majątku, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać profesjonalnego pełnomocnika z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której sytuacja finansowa jest rzeczywiście ciężka, pozbawiona majątku i stałego dochodu lub uzyskująca go w wysokości uniemożliwiającej poniesienie nawet najmniejszej należności sądowej, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości. W przypadku braku możliwości pokrycia kosztów profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, należy mu taki pełnomocnik ustanowić z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca T. C. wniosła do WSA w Poznaniu o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Po początkowym pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z powodu braku formularza PPF, skarżąca złożyła wniosek na wymaganym formularzu, argumentując swoją trudną sytuację finansową jako emerytki i wdowy, utrzymującej się jedynie z niskiej emerytury, ponoszącej wysokie koszty leczenia i dojazdów, a także nieposiadającej majątku. Przedłożyła dokumenty potwierdzające jej sytuację.Rozstrzygnięcie
Zwolniono T. C. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niej radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 października 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Sprawa Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień wdowy po kombatancie postanawia 1. zwolnić T. C. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla T. C. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżąca T. C. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 3 sierpnia 2011r. pozostawiono wniosek o prawo pomocy bez rozpoznania, bowiem mimo wezwania nie został on złożony na wymaganym formularzu PPF. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W zakreślonym terminie wniosła o prawo pomocy załączając wniosek na urzędowym formularzu PPF.
Argumentowała, że jest emerytką i wdową. Utrzymuje się tylko z emerytury i nie posiada żadnych dodatkowych dochodów. Przewlekle choruje i wydaje środki na leki, które musi stale przyjmować. Pokrywa także koszty dojazdu do lekarzy i do przychodni. Wnioskodawczyni wskazała, że jest osobą samotną, nie posiada żadnego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości, oszczędności, czy papierów wartościowych. Emerytura, którą otrzymuje wynosi [...] zł netto miesięcznie. Na potwierdzenie powyższych okoliczności przedłożyła kserokopie odcinka emerytura za wrzesień, PIT-40A oraz legitymacji emeryta–rencisty KRUS.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawczyni pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Z uwagi na wiek i stan zdrowia nie pracuje, utrzymuje się jedynie z emerytury w niskiej wysokości. Ograniczone są więc jej możliwości zarobkowania i zwiększone koszty bieżącego utrzymania w związku z dodatkowymi wydatkami na leki i dojazdy do lekarzy. Wysokość osiąganego dochodu pozwala jedynie na skromne zaspokojenie potrzeb bieżącego i koniecznego
sygn. akt II SA/Po 570/11
utrzymania. Przyjąć należy, że wnioskodawczyni nie ma możliwości poczynienia oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części.
Przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że skarżąca nie ma też możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie. Wskazać przy tym należy, że niniejsza sprawa nie dotyczy postępowania podatkowego, zatem nie ma podstaw do ustanowienia doradcy podatkowego. Wobec powyższego ustanowiono profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło