II SA/Po 570/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-03-04

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, skarżący jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy ustawy, a jeśli tak, to czy należy mu się ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżący jest z nich zwolniony z mocy ustawy na podstawie art. 239 § 1 pkt 1a p.p.s.a., ponieważ sprawa dotyczy pomocy społecznej. Jednocześnie, sąd postanowił ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu, uznając jego sytuację majątkową i finansową za uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w tym zakresie zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niską emeryturę jako jedyne źródło dochodu, wysokie koszty utrzymania, spłatę kredytu i konieczność leczenia.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla J. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 04 marca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015r. Nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/K. Witkowicz-Grochowska Skarżący J. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku wnioskodawca oświadczył, że jest samotny, samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Podał, że utrzymuje się tylko z emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie, z uwagi na stan zdrowia i konieczność korzystania z prywatnej praktyki lekarskiej oraz spłatę kredytu we franku szwajcarskim często brak mu środków na zaspokojenie wszystkich podstawowych potrzeb życiowych. Oświadczył, że posiada udział ¼ we własności domu o powierzchni [...] m² o wartości około [...] zł, nie posiada oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Wyszczególnił, że stałe miesięczne koszty utrzymania stanowi obsługa kredytu [...] zł, opłaty [...] zł, leczenie [...]zł, ubezpieczenie [...] zł, remont dachu [...] zł. Skarżący wezwany do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie majątkowym i finansowym dodatkowo oświadczył, że jego jedynym źródłem dochodu jest emerytura. Nie prowadzi i nie prowadził działalności gospodarczej, nie posiada samochodu, należy do niego ¼ domu, w którym mieszka i który nie przynosi żadnych dochodów. Koszty jego utrzymania wskazał wcześniej i nie uległy zmianie. Przedłożył wyciągi z rachunku bankowego, z których wynika, że wpływa jedynie kwota [...] zł z tytułu emerytury, salda są dodatnie i na dzień 13 stycznia 2016r. wynosi ono [...] zł. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie pomocy społecznej z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 §1 pkt 1 a) p.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a p.p.s.a.). Skarżący złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania skarżącego. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Utrzymuje się ze stałego świadczenia z ubezpieczenie społecznego w wysokości, która pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb bieżącego utrzymania. Nie ma debetów na rachunku bankowym. Choruje, więc ma zwiększone wydatki na leki i leczenie. Majątek nieruchomy, którym dysponuje przeznacza na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Nie ma innego wartościowego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe środki. Z wyciągów z rachunków bankowych wynika, że nie dysponuje oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 §1 pkt 1a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło