II SA/Po 572/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2009 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 28 kwietnia 2009r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. z dnia 6 marca 2009r. nr [...] II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/J. Szaniecka /-/ E. Brychcy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. na podstawie art. 3 pkt 7 i art. 16 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2009 r. odmawiającą przyznania W. K. zasiłku pielęgnacyjnego z powodu przebywania wymienionego w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. W motywach swego rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że postanowieniem z dnia 9.VI.2004 r. Sądu Rejonowego w Z. B. K. ustanowiona została opiekunem całkowicie ubezwłasnowolnionego syna W . W dniu 25.II.2009 r. złożyła ona wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz syna, zaliczonego orzeczeniem KLIiZ z 27.VI.1997 r. do drugiej grupy inwalidzkiej z ogólnego stanu zdrowia. W.K. przebywa w Domu Pomocy Społecznej w S . W dalszej kolejności Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Wprawdzie z zaświadczenia DPS z 16.II.2009 r. można wnioskować, że W. K. ponosi odpłatność za pobyt w wysokości 70 % swojego dochodu to okoliczność ta miała znaczenie do dnia 1 stycznia 2009 r. tj. do dnia wejścia w życie art. 1 pkt 7 ustawy z 17.X.2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie bowiem z ówczesnym brzmieniem art. 16 ust. 5 ustawy zasiłek rodzinny nie przysługiwał osobie przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jeżeli pobyt osoby i udzielane przez tę instytucję świadczenia częściowo lub w całości finansowane były z budżetu państwa albo z Narodowego Funduszu Zdrowia. Po nowelizacji ustawy tj. od 1.I.2009 r. zastrzeżenie to już nie istnieje. Kolegium podkreśliło, że powołana wyżej nowelizacja nie dokonała zmiany definicji "instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie" - nadal oznacza to dom pomocy społecznej, placówkę opiekuńczo-wychowawczą i inne wymienione z art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych jednostki. Nadal też warunek zapewnienia pełnego nieodpłatnego utrzymania, w tym wyżywienia, zakwaterowania i umundurowania odnosi się wyłącznie do szkoły wojskowej lub innej szkoły. W konkluzji Kolegium stwierdziło, że w nowym stanie prawnym, fakt umieszczenia osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji w domu pomocy społecznej pozbawia ją prawa do zasiłku pielęgnacyjnego bez względu na to, ,kto i w jakiej części ponosi koszty jej pobytu w tej instytucji. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B.K. - opiekun prawny W. K . W motywach skargi podniosła, że syn W. pokrywa koszty pobytu w Domu Pomocy Społecznej w rozmiarze 70 % swojego dochodu, dlatego przysługuje mu prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Dodała, że inni pensjonariusze DPS zasiłek taki otrzymują. W odpowiedzi na skargę Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. W rozpoznawanej sprawie bezspornym było, że W. K. spełnia kryteria określone w art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm.) uprawniające do przyznania mu zasiłku pielęgnacyjnego. Legitymuje się bowiem orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (II grupa inwalidzka), a niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia (k. 6 akt adm.). Wbrew stanowisku organów obu instancji, w sprawie nie zachodzi przewidziana art. 16 ust. 5 cyt. ustawy negatywna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie W.K. zasiłku pielęgnacyjnego. Powołany przepis stanowi, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Pojęcie instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 7 powołanej wyżej ustawy i oznacza dom pomocy społecznej, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, szkołę wojskową lub inną szkołę, jeżeli instytucje te zapewniają nieodpłatnie pełne utrzymanie. Wobec tego, aby można uznać, że W. K. przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, to dom pomocy społecznej, w którym przebywa winien mu zapewnić nieodpłatnie pełne utrzymanie. Tymczasem w niniejszej sprawie ustalono, że W.K. pokrywa częściowo swoje koszty utrzymania w rozmiarze 70 % swego dochodu. Dlatego nieuprawnione jest twierdzenie organów obu instancji, że Dom Pomocy Społecznej w S. jest tą instytucją, o której mowa w art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych tj. instytucją zapewniająca mu całodobowe utrzymanie. Nietrafnie również organ odwoławczy uznaje, że warunek zapewnienia pełnego, nieodpłatnego utrzymania odnosi się wyłącznie do szkoły wojskowej lub innej szkoły, skoro w stanie prawnym obowiązującym w dacie rozstrzygania wykładnia językowa art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Pozwala ona na stwierdzenie, że powołany wyżej warunek dotyczy wszystkich instytucji objętych wskazanym wyżej przepisem. Z powołanych wyżej przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30.VIII.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Szaniecka /-/ E.Brychcy MK