II SA/Po 574/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr./ Asesor sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st.ref.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 czerwca 2004 r. sprawy ze skarg 1/ A.T., 2/ D.T. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] (znak: [...]), II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Wojewody na rzecz każdego ze skarżących po 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ G.Radzicka /-/ B.Kamieńska Starosta decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. znak [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał spółce A S.A. pozwolenie na budowę sieci energetycznej dla Osiedla Mieszkaniowego Domków Jednorodzinnych w K. (linia kablowa SN, linia kablowa niskiego napięcia wraz z przyłączami do budynków szt. 15, kompaktowa stacja transformatorowa) na terenie położonym w K. w rejonie ul. [...] i [...], a następnie - w toku wznowionego postępowania - dnia [...] listopada 2001 r. wydał decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji nr [...] i umorzeniu postępowania "w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę sieci energetycznej dla Osiedla Mieszkaniowego Domków Jednorodzinnych w K. (...)", wskazując jako podstawę prawną przepisy art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 105 § 1 kpa. W uzasadnieniu tej ostatniej decyzji stwierdził, że wprawdzie A.T. i D.T. - właściciele działki nr [...], przez którą przebiega inwestycja liniowa - nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę, jednakże postępowanie z tej przyczyny wznowione stało się bezprzedmiotowe, gdyż inwestycja została zrealizowana i "trwają formalności związane z przekazaniem działki nr [...] Urzędowi Gminy w R.". W odwołaniu od tej decyzji A. T. i D. T. zarzucili, że rozstrzygnięcie stanowi "zezwolenie na samowolę budowlaną", a poza tym inwestycja nie została zakończona. Dlatego wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie, co do istoty sprawy. Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o utrzymaniu w mocy powołanej na wstępie decyzji Starosty z dnia [...] grudnia 2000 r. udzielającej spółce A S.A. pozwolenie na budowę sieci energetycznej dla Osiedla Mieszkaniowego Domków Jednorodzinnych w K. Organ odwoławczy wyjaśnił, że żaden z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego regulujących wznowienie postępowania nie przewiduje, aby wykonanie decyzji dotychczasowej miało istotne znaczenie dla bytu tego postępowania. Celem postępowania wznowieniowego jest bowiem stwierdzenie występowania przesłanek wznowienia i podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 kpa lub stwierdzenie wydania decyzji dotychczasowej z naruszeniem prawa. Tymczasem organ pierwszej instancji uchylił decyzję pozwolenia na budowę zapadłą w postępowaniu zwykłym, co skutkuje jej prawną likwidację. Z kolei dalsza część zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania likwiduje samo postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę jako bezprzedmiotowe. Powyższa decyzja jest przedmiotem skarg wniesionych do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez A. T. i D. T. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako zapadłej z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego. Podkreślili, że przesłanką wznowienia postępowania było to, że w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie brali udziału bez swojej winy. Tymczasem również Wojewoda nie dał im "żadnej możliwości wypowiedzenia się w zakresie wydanej decyzji merytorycznej (...)". Wbrew stanowisku organu odwoławczego, decyzja ta narusza prawo. Inwestor nie mógł wykazać się prawem do dysponowania ich działką na cele budowlane, bowiem wycofali swoją zgodę na wejście na tę działkę. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 07 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - zważył, co następuje: Decyzje organów obu instancji nie mogą się ostać, bowiem nie mają podstawy w przepisach regulujących postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Stosownie do art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Skarżący podanie to wnieśli do innego organu, a Wojewoda postanowieniem z dnia [...] września 2001 r. wyznaczył do wznowienia postępowania administracyjnego objętego decyzją z dnia [...] października 2000 r. nr [...] Starostę. Nie wnikając w zasadność skorzystania przez Wojewodę z trybu określonego w art. 150 § 2 kpa należy podkreślić, że postanowienie to nie dotyczyło kwestionowanego przez skarżących, zapadłego w postępowaniu zwykłym pozwolenia na budowę objętego decyzją nr [...] Starosty z dnia [...] grudnia 2000 r. znak [...]. Tymczasem ta ostatnia decyzja była weryfikowana w niniejszym postępowaniu mimo, że w zawiadomieniach wysyłanych do stron i uczestników postępowania informuje się o wznowieniu postępowania objętego decyzją z innej daty - [...] października 2000 r. (. 48 i 50). W myśl art. 149 § 1 i 2 kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia i dopiero to postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Postanowienie Wojewody z dnia [...] września 2001 r., na które powoływały się organy obu instancji, nie zostało sprostowane, ani co do daty decyzji objętej wznowieniem, ani co do błędu w oznaczeniu decyzji ("[...] -II-[...]", "[...] -VII-[...]"). Skoro z podanych przyczyn nie ma dostatecznych podstaw do przyjęcia, iż otwarte zostało postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. znak [...], przystąpienie do przeprowadzenia postępowania wznowieniowego było przedwczesne. W toku dalszego postępowania organ przeprowadzający postępowanie w przedmiocie przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa) musi mieć na względzie, że w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania dopuszczalne jest wyłącznie rozstrzygnięcie tożsamej pod względem podmiotowym, przedmiotowym i podstawy prawnej sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Możliwe sposoby zakończenia postępowania w sprawie wznowienia określa art. 151 kpa. W wyniku przeprowadzenia postępowania organ, o którym mowa w art. 150 kpa wydaje decyzję, w której: 1. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy ustali, że brak jest podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1 lub art. 145a, albo 2. uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi wystąpienie podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Jeżeli zaszły przesłanki wznowienia, lecz jednocześnie wystąpiły przesłanki negatywne z art. 146 § 1 i 2 kpa - nie uchyla się decyzji, lecz podejmuje się decyzję stwierdzającą wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Taka decyzja nie eliminuje z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji ostatecznej, która nadal kształtuje stosunek prawny. Decyzje wydane przez organy pierwszej i drugiej instancji do żadnej z omówionych kategorii nie należą. Szczególnie należy wytknąć wadliwość decyzji wydanej przez Starostę - uchylającej decyzję dotychczasową i umarzającej postępowanie administracyjne. Taka decyzja zostaje podjęta wtedy, gdy w wyniku wznowienia postępowania i uchylenia decyzji dotychczasowej sprawa podlega przekazaniu sądowi powszechnemu (patrz Komentarz do kpa M.Jaśkowskiej i A.Wróbla - Zakamycze 2000 str. 844 i 845). Wykonanie decyzji, na które powołał się organ pierwszej instancji nie stanowi podstawy nawet do wydania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia (patrz wyrok NSA z 8.IX.1987 r., IV SA 418/87, ONSA 1988 r. nr 1, poz. 8). Z tych wszystkich względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ G.Radzicka /-/ B.Kamieńska za nieobecnego sędziego s.B.Kamieńska MK